• | | |

    Samenkomst 16 x ver(t)rouwen op zondag 6 maart 2022

    Heel graag wil ik je nog even herinneren aan onze samenkomst op zondag 6 maart a.s.
    Gelegenheid: de foto-tentoonstelling van Rosa van Ederen: 16 X VER(T)ROUWEN.

    Rosa

    Rosa vertelt ons over haar verlate rouwproces. En over de foto’s die ze heeft gemaakt als afsluit-ritueel van onze jaartraining De kunst van het verbinden.

    Titia

    Titia is aanwezig om vragen te beantwoorden van aanwezigen over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Geerte

    Geerte Cammeraat heeft laten weten eveneens bij onze samenkomst aanwezig te zijn.

    Jaartraining De kunst van het verbinden

    Ruim tien jaar geleden hebben Titia en Geerte de jaartraining De kunst van het verbinden ontwikkeld. Sindsdien hebben Titia en Geerte deze jaartraining vaak, en met veel inzet en plezier, gegeven.

    Margreet

    Ook Margreet is bij onze bijeenkomst aanwezig. Margreet introduceert bij deze samenkomst haar aanbod voor online-support voor Verlaat Verdriet-ers. En licht haar aanbod tijdens onze samenkomst graag toe.

    Bijzonderheden

    • Plaats
    • Datum
      • Zondag 6 maart 2022
    •  Tijd
      • Tussen 14 uur en 15.30 uur
    • Kosten
      • Het museum is blij met een vrijwillige bijdrage.

    De foto’s van Rosa hangen nog tot einde maart 2022 in dit museum.

    Lees meer

  • | | |

    Verlaat Verdriet, en verwarring door botsende perspectieven

    Zo vaak vraag ik het me af. Wat is er toch aan de hand. Waarom wordt Verlaat Verdriet nog steeds niet breed gedragen? Nog steeds veel te veel Verlaat Verdriet-ers worstelen met onbegrepen problemen. Hebben vaak geen idee dat deze problemen gerelateerd zijn aan het vroege verlies van hun ouder(s). Of hebben wel een vermoeden van de samenhang, maar hebben geen idee wat ze er mee moeten. Laat staan mee kunnen.
    Zoals er ook nog steeds veel te veel hulpverleners zijn die geen idee hebben van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Laat staan van de talrijke complicaties die aan dit vroege verlies gerelateerd kunnen zijn.

    Perspectieven

    Vorige week, in een inspirerend gesprek met rouwdeskundige Maria de Greef vielen er ineens weer puzzelstukjes op z’n plek: perspectieven, in verwarring met elkaar. Botsende perspectieven.

    Vier perspectieven

    1. Van het kind dat een ouder verliest;
    2. Naar het kind dat een ouder verliest;
    3. Naar de Verlaat Verdriet-er door de volwassene/de professional;
    4. Van de Verlaat Verdriet-er die als kind haar/zijn ouder(s) is verloren.

    Eerste perspectief

    Het eerste perspectief bestaat uit de ervaringen van het kind dat een ouder verliest. Een kind dat haar/zijn ouder(s) verliest, verliest veel meer dan alleen die ouder(s). Het kind verliest ook veiligheid, continuïteit, vertrouwen.

    Tweede perspectief

    Het tweede perspectief: het perspectief naar het kind. Het gaat om het kind dat een verlies lijdt. Maar. Dan gaat het altijd om het perspectief van de volwassene. En dan gaat het in veruit de meeste gevallen om het perspectief van de ‘deskundige’. De professional die haar of zijn kennis baseert op theorie.

    Derde perspectief

    Het derde perspectief verschuift naar Verlaat Verdriet-ers. Naar volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Ook dan is er sprake van het perspectief naar het kind van toen, vanuit de volwassene c.q. de professional. Nog steeds het perspectief dus van de volwassene die weet hoe het zit (of denkt te weten hoe het zit). Die kennis baseert op theorie. Bijvoorbeeld: problemen die zich voordoen bij Verlaat Verdriet-ers komen voort uit het feit dat je als kind ‘niet gerouwd hebt’, door welke oorzaak of oorzaken dan ook. Dus moet je als Verlaat Verdriet-er alsnog rouwen. Je moet loskomen uit het verleden. Je moet je ouder loslaten.

    Vierde perspectief

    Het vierde perspectief is het perspectief van de Verlaat Verdriet-er. De volwassene die in haar/zijn jeugd haar/zijn ouder(s) heeft verloren. Dan gaat het om heel andersoortige kennis. Namelijk: kennis uit ervaring.
    Verlaat Verdriet-ers met tal van – gestapelde – verlieservaringen. Volwassenen met gecompliceerde verhalen. Verhalen die gehoord willen worden. Volwassenen die gezien willen worden. Verlaat Verdriet-ers die niet willen beginnen met ‘loslaten’. Maar die aan het begin staan van de weg naar een nieuwe verbinding met hun vroeg overleden ouder(s). Die daarin goed en deskundig begeleid willen worden.

    Gordiaanse knoop

    Deze Gordiaanse knoop lijkt mij een sta-in-de-weg op de weg naar erkenning. Ik ga deze verwarring van perspectieven verder onderzoeken. Maar ik wilde deze Gordiaanse knoop graag alvast met je delen.

    Voel je je geraakt? Wil je hier iets over kwijt? Wil je hierover iets met me delen? Laat het me weten. Zo kan – met kennis uit ervaring – het Verlaat Verdriet-werk zich steeds verder ontwikkelen. En verduurzamen. Stuur je mail titia@verlaatverdriet.nu

  • | |

    Waar gezongen wordt

    Waar gezongen wordt
    Shula Tas

    Als een rode draad mij zou verbinden met alle generaties voor en na mij, dan zou die op dit moment alleen bestaan uit een klein, rood puntje. Een eenzaam stipje in de eeuwigheid. Een enkele noot op een verder lege partituur.

    ‘Een zoektocht naar een eigen stem, die ze in dit boek gevonden heeft. Nieuwsweekend
    ‘Een boeiende en contrastrijke roman.’ Friesch Dagblad
    ‘Een klein mirakel van lichtgevende eenvoud.’ De Limburger
    ‘Intelligent, fijnzinnig debuut.’ – Trouw
    ‘De stijl van Shula Tas is tastend, helder en ontroerend.’ – de Volkskrant

    Zoektocht

    Een jonge vrouw studeert af aan het conservatorium zonder daarna ooit nog een noot te zingen. Wanneer haar buurvrouw op een dag vraagt waarom ze niet meer zingt, begint ze aan een zoektocht.

    Jong ouderverlies

    Die brengt de voormalige zangeres naar een overvolle zolder en langs verschillende tijden die aan haar verbonden zijn. Naar haar conservatoriumstudie en het overlijden van haar ouders, maar ook naar verder terug, toen haar ouders in dit land onder heel andere omstandigheden leefden.

    Verleden en verhalen

    En naar de tijd van haar voorouders, nog langer geleden, in een ander land maar met vergelijkbare verhalen. Verhalen over muziek, verlies, jodendom, rouw en schaamte.
    Waar gezongen wordt is de intieme zoektocht van een zangeres naar haar verleden, haar familiegeschiedenis en identiteit, maar bovenal naar haar eigen stem.

    Shula Tas

    Shula Tas (1987) studeerde zang aan het conservatorium en volgde Taal- en Cultuurstudies. Ze werkt als programmamaker en moderator.

    Boek

    Waar gezongen wordt

  • | | | |

    Verlaat Verdriet en de werking van de nervus vagus

    Nervus vagus

    ‘Titia, stop even met je verhaal. Ik raak er een beetje door overweldigd.’ Een van de deelnemers aan de workshop Verlaat Verdriet in de afgelopen zomer onderbreekt me. ‘Wat jij hier vertelt is exact wat in de polyvagaal theorie wordt gezegd over de werking van de nervus vagus.’
    Het is vrijdagmiddag. Workshop Verlaat Verdriet. Zoals ik gewend ben tijdens de workshop deel ik de theorie die ik heb ontwikkeld over de gevolgen van jong ouderverlies met de deelnemers aan de workshop.

    Ervaring

    Het is inmiddels al lange tijd geleden dat ik besloot mij niet meer te verdiepen in opvattingen van anderen over verlies en rouw. En al helemaal niet in opvattingen van professionals die zich bezighouden met kinderen, verlies en rouw(verwerken). ‘Alleen als ik hier mijn eigen weg in ga kan ik mijn bevindingen baseren op ervaring. Ervaringen van mijzelf met jong ouderverlies. Ervaringen van mede-Verlaat Verdriet-ers. Door te zorgen voor een veilige omgeving voor de Verlaat Verdriet-ers met wie ik met name in de basisworkshops Verlaat Verdriet en Dubbel Ouderverlies werk. Ik draag er tijdens de workshops zorg voor dat het veilig genoeg is om te vertellen. Ervaringen te delen. Met mij. Met de andere deelnemers. Kijken. Luisteren. Afstemmen. Zien. Horen. En na de workshops: denken.  Nadenken. Vooral heel veel nadenken.

    Polyvagaal

    Theorieën van buitenaf heb ik sinds die tijd vooral buiten beschouwing gelaten. De polyvagaal theorie: ken ik niet. De werking van de nervus vagus: ken ik niet. Maar ik word geraakt door de reactie van de deelneemster. Ze noemt de naam van degene die de theorie heeft ontwikkeld: Stephen Porges  Ze noemt een titel van Deb Dana: Basisboek De polyvagaal theorie in therapie. Deb Dana is klinisch maatschappelijk werkster. In dit boek (en haar andere boek: 50 oefeningen voor cliënten. De polyvagaaltheorie in therapie) heeft ze de theorie van Porges vertaald naar de praktijk.

    Verlies en (verlate) rouw

    Ik schaf de boeken aan. Lees. Met name het eerste boek is bijzonder om te lezen. Inderdaad. Deze theorie klopt één op één op conclusies die ik heb getrokken uit mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. We behandelen verlies en (verlate) rouw eigenlijk altijd, en vooral, vanuit psychologisch perspectief. Vanuit het perspectief van verwerken. Maar het zit voor zeker 75% in je lijf. Ruptuur en trauma hebben een eigen behandeling nodig om te kunnen helen. Verlies verwerken doe je met je hoofd. Verdriet helen doe je met je hart.

    Lezen

    Kijken