• | | | |

    Verlaat Verdriet; verbinden, vertrouwen, en verdergaan

    DoorTitia Liese

    Verbinden, vertrouwen, en verdergaan

    ‘Ik ben me er voor het eerst van mijn leven echt van bewust wat ik doe. Zodra ik een soort van onveiligheid voel stap ik in bekende overlevingsstrategieën. Dan vertel ik mezelf dat het goed gaat met me. Dat ik het red. En ik geloof dat zelf. Want ik red het’. Aan de telefoon spreek ik een Verlaat Verdriet-ster die ik ken vanaf de allereerste tijd van de Verlaat Verdriet-workshops. Ze verloor jong haar vader. We hebben veel samen gedaan in Verlaat Verdriet-verband. In de loop van de jaren heeft zich een hechte vriendschappelijke band tussen ons ontwikkeld.

    Overlevingsstrategieën

    Afgelopen najaar ontdekte ze een knobbel in haar borst. Haar leven stond ineens helemaal op de kop. Al haar overlevingsstrategieën gingen weer in werking. Inmiddels is er meer duidelijkheid over het te volgen traject. En dus rust. Nu realiseert ze zich wat er met haar gebeurde tijdens de eerste paniek. Ze stapte in alle haar bekende overlevingsstrategieën. En vertelde zichzelf: het gaat goed met me. Ik red het wel. Nu realiseert ze zich hoezeer ook dat een overlevingspatroon is, jezelf – en de buitenwereld – vertellen dat het goed gaat met je. Dat je het redt. Nu voelt ze de steun van mensen om haar heen. Schouder-aan-schouder. Ze voelt wat verbinden en vertrouwen doen met haar. ‘Wat een bijzondere, en leerzame ervaring.’ zegt ze aan de telefoon.

    Schouder-aan-schouder

    Zelf ervaar ik in deze zelfde tijd ook iets van de aller diepste diepte van het verlies van mijn moeder toen ik acht was. Ik voel Verlaat Verdriet-ers naast me staan. Schouder-aan-schouder. Een uitdrukking die ineens in deze tijd voor mij een hele bijzondere betekenis heeft gekregen. Verlaat Verdriet-ers om me heen, met wie ik samenwerk. Schouder-aan-schouder. Bijvoorbeeld bij de organisatie van het symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. Verlaat Verdriet-ers die naast me staan. Met wie ik samen plannen maak om Verlaat Verdriet en verlate rouw een zichtbare en waardevolle plek te geven in de samenleving.

    Verbinden, vertrouwen en verdergaan

    Schouder-aan-schouder. Verbinden. Vertrouwen. Samen verdergaan. Dat is wat ik nu tot in het diepste van mijn vezels kan voelen. En nu durf ik, voor het eerst van mijn leven, te voelen hoe ik – al in de tijd van de ziekte van mijn moeder – heb besloten: ik moet het alleen doen. Ik moet mezelf redden. Nu er zoveel mensen om me heen staan die me het gevoel geven: samen kunnen we bouwen, durf ik het aan te voelen hoe ik als kind heb besloten: ik moet het alleen doen.

    Patroon

    In het diepste van mijzelf ervaar ik het patroon dat ik in me heb gedragen. Ik moet het alleen zien te redden. Ik moet mezelf – en de buitenwereld – laten zien dat ik het red. Dat het goed gaat met me. Een realisatie die ik nu kan voelen tot in de diepste vezels van m’n lijf. Een realisatie die me doet schudden op m’n grondvesten. Maar die me ook weer zoveel leert over de diepste diepte van het verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Een ervaring waarvan ik hoop dat ook mijn Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten hiervan kunnen leren: dit hoort er ook bij. Mogelijk ook bij jou.

    Symposium voor hulpverleners

    Ben je hulpverlener? Kom je in je werk Verlaat Verdriet-ers tegen? Werk je met Verlaat Verdriet-ers? Leer meer over de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder. Symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. Meld je aan Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    lezen

    Rouw kent geen tijd

    Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw in 13 modules

    #verlaatverdriet #verlaterouw #ruptuur #onomkeerbaarverlies #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners #kenniscentrumverlaatverdriet

     

  • | | | |

    Vera heeft ontdekt dat ze wél gewenst was

    DoorTitia Liese

    In het Noord Hollands Dagblad van zaterdag 16 februari 2025 een prachtig artikel over Vera Dil: Vera heeft ontdekt dat ze wél gewenst was. Vera vraagt de journaliste of we haar artikel mogen plaatsen op Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Vera

    Als tienermeisje hoorde Vera Dil (62) dat ze niet gewenst was. Het beïnvloedde haar leven. Ernaar vragen kon ze niet meer, want haar moeder overleed toen ze tien jaar oud was. Ze dook in de familiegeschiedenis en kwam op een totaal ander verhaal. ‘Ik vond een foto van mij en mijn moeder, ze hield me liefdevol vast.’

    Moeder

    Haar moeder overlijdt op 37-jarige leeftijd, als Vera tien jaar oud is. In die tijd wordt niet veel over de dood gesproken, het leven gaat verder. Als tienermeisje hoort Vera van een familielid dat haar ouders haar eigenlijk niet wilden. Ze neemt dit voor waar aan. Haar vader hertrouwt op haar zestiende en ze heeft de moed niet om ernaar te vragen. ‘Ik was, door wat ik gehoord en geloofd had, een beetje boos op mijn moeder. Ook na haar overlijden. Daardoor kon ik niet goed naar oude foto’s kijken. Ik stopte het verdriet weg.’

    Workshop Verlaat Verdriet

    In gesprek met een vriendin, die haar ouder ook op jonge leeftijd verliest, komt het onderwerp onverwerkte rouw ter sprake. ‘We herkenden veel in elkaars belevingen. Ze tipte mij op de workshop Verlaat Verdriet. ‘ Tijdens de workshop ontdekt Dil wat een impact het heeft om een ouder op jonge leeftijd te verliezen. ‘Het is een liefdesstroom die abrupt verbroken wordt. Je gaat dus op een soort overlevingsmodus.’

    Zoektocht

    Ze begint aan een herdenkingsboek voor haar overleden moeder. ‘Op zoek gaan naar wie ze was, toen ze nog leefde. Ik ontdekte steeds meer dat mijn moeder en ik veel op elkaar lijken.’ Vera gaat gesprekken aan met mensen die haar moeder hebben gekend. Ze verzamelt foto’s. Op één foto spat het geluk ervan af. ‘Ze hield mij liefdevol vast, met een grote glimlach.’ Een kantelpunt voor de Zaandamse. ‘Een magisch moment. Met de nieuwe verhalen en de foto, veranderde het beeld dat ik had uit mijn kindertijd. Die foto hangt nu ingelijst en uitvergroot in mijn woonkamer, zodat ik er elke dag naar kan kijken.’

    Herinneringsboek Moeder

    Voor de zoektocht naar haar moeder maakt Vera dankbaar gebruik van Herinneringsboek Moeder. Je kunt Herinneringsboek Moeder gratis downloaden van de website Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Dank

    Vera, dank je wel voor het delen van jouw verhaal. Ik hoop dat we het binnenkort mogen plaatsen op Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025/ Lees meer over dit symposium op Kenniscentrum Verlaat Verdriet Ben je hulpverlener? Meld je aan voor dit bijzondere ervaringsgerichte symposium. Ben je Verlaat Verdriet-er? Tip zoveel mogelijk hulpverleners voor dit symposium!

    #verlaatverdriet #verlaterouw #herinneringeboekmoeder #herinneringsboekvader #teruggaanomverdertekunnen #symposiumteruggaanomverdertekunnen

  • | | | | |

    Verlaat Verdriet-ers, en suïcidegedachten

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers, en suïcidegedachten

    ‘Wat een prachtig symposium hebben jullie georganiseerd.’ ‘Wat een mooie waardevolle dag met al die mooie waardevolle Verlaat Verdriet-ers samen.’ ‘JA!’ Ik ontvang de complimenten van verschillende kanten graag. Het is een hele mooie dag geweest, symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op zaterdag 2 maart 2024. Ook ik heb genoten van al die blije mensen, die genoten van deze samenkomst.
    En toch, ergens in mij, voel ik een klein, maar hardnekkig waarschuwingslampje. Uit mijn Verlaat Verdriet-werk weet ik vrij zeker dat tenminste driekwart van de Verlaat Verdriet-ers met wie ik heb gewerkt worstelen – of hebben geworsteld – met suïcidegedachten. Dat is veel. En het blijft bijna altijd onder de oppervlakte totdat……

    Delen van Verlaat Verdriet-kennis

    Op de vrijdagmiddag van de workshops deel ik altijd de Verlaat Verdriet-kennis die ik in de loop van de jaren heb ontwikkeld. De herkenning, en de erkenning, doet de deelnemers altijd zoveel goed.

    ……. op de vrijdagavond deel ik altijd het schema dat ik heb gemaakt over Ruptuur en Trauma. In dit schema laat ik zien hoe Verlaat Verdriet-ers gevoelig kunnen worden, bijvoorbeeld voor stress. Voor burn-out. Chronische vermoeidheid. Chronische pijnen. Voor angst- en paniekaanvallen. Voor depressie. Verslavingen. Dan komt ook suïcide-gedachten aan de orde. Soms wordt er meteen gereageerd. Soms wordt er vooral instemmend geknikt. Het wordt herkend, door minstens driekwart van de deelnemers.

    Suïcidegedachten

    De meeste Verlaat Verdriet-ers zijn niet actief suïcidaal. Maar ze kennen wel de leegte. Het gat in hun ziel. De innerlijke eenzaamheid. Het altijd aanwezige verlangen, zonder ooit goed te kunnen duiden waar dat verlangen over gaat. Ze kennen de intense, alleroverheersende vermoeidheid van een leven lang overleven. Het gevoel voor elke millimeter in hun leven geknokt te moeten hebben. Het simpelweg niet meer op te kunnen brengen. Deze Verlaat Verdriet-ers willen niet dood, ze weten niet hoe ze moeten leven. Ze verlangen naar rust. RUST. En sommige van hen willen naar hun overleden ouder.

    Dat is veel. Heel veel. Alleen al om dit gegeven hebben de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – Verlaat Verdriet dus – meer bekendheid nodig in de hulpverlening. Zouden in de hulpverlening alle bellen moeten rinkelen als het gaat om suïcidegedachten bij volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Alle seinen op rood moeten staan. Of liever: alle seinen op groen!

    Symposium voor hulpverleners

    Hulpverleners: zet alle seinen op groen! Tijdens symposium Teruggaan om verder te kunnen delen wij, Verlaat Verdriet-ers, onze kennis en kunde uit ervaring met jullie. Geef groen licht voor het symposium. Kom! Op zaterdag 5 april 2025 in MFC De Roef in Harderwijk. Lees meer over symposium Teruggaan om verder te kunnen en meld je aan!

    Zien en horen

    Rouw kent geen tijd – Ruptuur en trauma

    Lezen

    Trauma en ruptuur 

  • | | | | |

    Uit je hoofd met je Gevoelswoordenboek

    DoorTitia Liese

    Uit je hoofd met je Gevoelswoordenboek

    ‘Wat heerlijk nu eens niet met m’n hoofd bezig te zijn.’
    ‘Een beetje tot mijn verbazing ging ik er helemaal in op.’
    ‘In m’n hoekje met m’n Gevoelswoordenboek.’
    ‘Al werkend met de kleuren kwamen de woorden vanzelf in me op.’
    ‘Ik kwam helemaal tot rust en het leverde me onverwachte nieuwe inzichten op.’

    Gevoelswoordenboek

    ‘Ik wil graag iets doen, maar ik weet niet goed wat.’ Dat kan je gebeuren in je verlate rouwproces. Mogelijk herken je dit. Je weet dat je voor een klus staat die veel van je inzet vraagt. Van je moed. Je doorzettingsvermogen. Van de discipline die je op moet brengen om het vol te houden. Je weet het: er moet iets gebeuren. Voor dit proces is het nodig dat je in beweging komt. Dat je gaat doen, in plaats van blijven denken dat je iets zou moeten doen. Speciaal voor deze situatie heeft Titia Liese – die als ervaringsgenoot maar al te goed weet hoe je jezelf in deze patstelling helemaal klem kunt zetten – Gevoelswoordenboek voor je samengesteld.

    Downloaden

    In Gevoelswoordenboek werk je in een kant-en-klaar concept. Je kunt Gevoelswoordenboek gratis downloaden van Kenniscentrum Verlaat Verdriet om ermee aan de slag te gaan. Niet meer uitstellen. Gewoon gaan doen.

    Aan het (verwerk)werk

    Op een speelse manier werken met kleuren is altijd inspirerend. Het nodigt jou als het ware uit om door te gaan. Voorbij de drempels die je altijd weer voor jezelf opwerpt. De drempels van twijfel. Van weerstand. Cynisme. Moedeloosheid. De gevoelswoorden vallen je vanzelf te binnen terwijl je aan het werk bent met de kleuren. Echt. Je zult zelf ervaren wat het je brengt als je in beweging komt.

    Elfjes

    Hoeveel Elfjes breng jij tot leven met de gevoelswoorden die bij je op zijn gekomen? * Een kleine waarschuwing: Elfjes kunnen verslavend werken. * * En een iets grotere disclaimer: Elfjes kunnen zomaar je hartsvriendinnen worden.

    Gevoelswoordenboek
    Inspirerend (verwerk)werk
    Woord en beeld
    Wat een mooi concept
    Veilig 

    Gratis downloaden

    Je kunt Gevoelswoordenboek gratis downloaden van website Kenniscentrum Verlaat Verdriet. 

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners. Zaterdag 5 april 2025. Lees meer over symposium Teruggaan om verdere te kunnen op Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Lezen

    Lees over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het boek van Verlaat Verdriet-deskundige Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #verlaatverdrietsymposium #gevoelswoordenboek #verlaatverdrietinwoordenbeeld