‘Vakliteratuur.
Doorlezen!
Dit is vakliteratuur.
Doorlezen!’ dacht ik steeds snel als ik de afgelopen anderhalve dag weer een moment had waarop ik bedacht dat ik misschien eigenlijk iets anders zou moeten doen dan jouw boek lezen.
Als mede-Verlaat Verdriet-er wil ik graag meteen reageren naar jou. Persoonlijk. Van ervaringsgenoot naar ervaringsgenoot.
Wat een geweldig boek heb je geschreven. (Bijna) alle voorkomende Verlaat Verdriet-thema’s in één boek. Alleen dat al is een eervolle vermelding waard! Wat een rijkdom aan herkenning. Aan erkenning van de gevolgen van jong ouderverlies. Toen, als kind. Nu, als volwassene.
De beloofde recensie van de Verlaat Verdriet-deskundige in mij komt later. Dat kan niet met een boek de dag nadat ik het heb uitgelezen. Dat kan pas als het boek geland is. Als ik iets meer distantie voel.
Voor nu: ik gun jouw boek heel veel lezers. Ik gun heel veel lezers jouw boek. (En voor de volledigheid: ik zou jouw boek TANTE erbij doen!)
PS: mocht het waar zijn dat de mooiste kunst wordt gemaakt door mensen die het diepste leed (hebben) ervaren, dan hoor jij voor mij bij de mensen die vanuit hun leed iets heel waardevols hebben voortgebracht.
Dank Elle, voor Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging.
Elle van Lieshout
Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging
ISBN: 9789089673121
Er vinden in deze onzekere tijd in mijn privé-leven ook hele bijzondere gebeurtenissen plaats. Gebeurtenissen in mijn Verlaat Verdriet-werk die ik graag met je wil delen. In mijn blog van gisteren Het leven gaat verder 1 – over Ein Loch in meiner Seele – schreef ik er over. Het boek dat Bert Pekelder in Duitsland recent heeft uitgebracht. Waarin hij 3 boeken van mij heeft samengebracht. Namelijk Gat in je ziel, Gids voor Verlaat Verdriet en Teruggaan, om verder te kunnen.
Verlaat Verdriet-theorie
In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik theorie ontwikkeld die de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn inzichtelijk maakt. Begrijpbaar. Die orde schept in de chaos.
Verlaat Verdriet-ers die bij mij een workshop hebben gevolgd kennen mijn theorie. Mijn schema’s. Mijn uitleg. En zijn unaniem van mening: het klopt. Het klopt helemaal wat je zegt. Wat fijn om dit te kunnen zien. Te begrijpen. Een plek te kunnen geven. Wat een herkenning. Wat een erkenning.
YouTube
Jaren geleden is het al tegen me gezegd. Je zou je bespreking van je theorie op moeten nemen op filmpjes. Plaatsen op YouTube. Het zou niet alleen Verlaat Verdriet-ers, maar ook heel veel andere mensen helpen meer inzicht te krijgen in de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. JA – denk ik dan. JA, ik wil dat. Maar HOE doe ik dat.
Gesprek bij de koffie
Al jaren denk ik erover na. En altijd kom ik weer terug bij het heel bijzondere gesprek dat ik lang geleden, op een zaterdagnamiddag 15 jaar? 20 jaar? geleden heb gehad met René. Geen Verlaat Verdriet-er, maar op zo’n bijzondere manier geïnteresseerd in mijn Verlaat Verdriet-werk. Ik weet dat René inmiddels een goedlopend bedrijf heeft. Hij maakt, onder andere, filmpjes voor bedrijven voor YouTube. Maar ja. Te groot voor mij. Te duur voor mij. Altijd weer schuif ik het terzijde. Onmogelijk.
Proefopname
In alle turbulentie van de afgelopen maanden, waarin toch ook tijd en ruimte is geweest voor bezinning neem ik ineens een besluit. Ik bel René. En doe dat ook echt.
‘We kunnen in ieder geval samen een kopje koffie drinken om te onderzoeken wat je wensen zijn. En wat ik voor je zou kunnen betekenen.’ zegt René prompt.
Zaterdagmiddag was hij bij mij. We hebben elkaar gesproken. We gaan het doen. In januari gaan we een eerste proefopname maken. De afspraak is gemaakt.
Het leven gaat verder
JA.
Het leven gaat verder. Naast verdrietige, beangstigende, onzeker-makende gebeurtenissen is daar ook het andere leven. Het leven dat verder gaat.
‘Het leven gaat verder.’
Het is zo’n cliché waar je gemakkelijk geïrriteerd door raakt. Tenminste: ik. Hoezo – het leven gaat verder. Natuurlijk. Het leven gaat verder. Maar hoe dan? Hoe doe ik dat?
Zelf ondervond ik het de afgelopen maanden weer aan den lijve (letterlijk: ook mijn lijf deed mee!). Ziekte (van mijn partner). Onzekerheid over de toekomst. Levenseinde – hoe verhoudt je je daar ook al weer mee. Ontregeld raken. Niet kunnen focussen op je werk. Behoefte aan rust. Tijd. Ook voor mezelf. Ruimte voor emoties. Voor nadenken. Bezinning.
Ein Loch in meiner Seele
Het leven gaat verder. En dan gebeuren er ook mooie en bijzondere ‘dingen’. Verlaat Verdriet-‘dingen’ die ik hier graag met je deel.
Zo ontving ik een paar weken geleden het boek ‘Ein Loch in meiner Seele’ van Bert Pekelder. Nauwkeuriger gezegd: het samenwerkingsproject van Bert en mij. Waarin Bert niet alleen het voortouw heeft genomen, maar letterlijk het hele boek heeft gemaakt. Samenstellen. Vertalen. Vormgeven. Uitgeven.
Bert: ik weet dat ons project je bloed, zweet en vooral tranen heeft gekost. Wat ben ik ongelofelijk trots op je!
En wat bijzonder om dit mee te mogen maken. Informatie-voorziening voor Verlaat Verdriet-ers in het Duitse taalgebied. Tot nu toe letterlijk een gat in een belangrijk gebied van verlies, verdriet en rouw: de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
Journalisten
‘Een journaliste van een grote krant in Zuid Duitsland heeft contact met me opgenomen voor een interview’ vertelt Bert aan de telefoon.
Nederlandse journalisten: volg het voorbeeld van jullie Duitse collega. Heus. Je kunt het. En heus: je doet er goed werk mee!
Ben je een dochter-zonder-moeder?
Heb je een hele erge stiefmoeder (gehad)?
Heb je Tante, het boek van Elle van Lieshout al gelezen?
Twee citaten uit Tante
Het verhaal van Marieke
Op een dag verdween mijn moeder; op een dag verscheen een tante met een plumeau, een uitgetreden non. Het was haar roeping te trouwen met een weduwnaar. Mijn vader.Of dit boek autobiografisch is? Ik had het niet kunnen schrijven als ik de waarheid niet kende, maar dit is het verhaal van Marieke.
Versje
……….. Papa heeft het versje geschreven.
Ineke en ik zeggen het op.
Het eindigt zo:
We zeggen voortaan mama.
Dat is ons Moederdagcadeau.
Omdat jij zo goed voor ons zorgt,
noemen we je zo………………………
Nieuw boek van Elle
In december 2016 schreef ik een blog over Tante. Gisteren ontving ik een mail van Elle. ‘Mijn nieuwe boek is uit. Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging. Je schreef indertijd een blog over mijn boek Tante. Als je Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging wilt lezen en recenseren stuurt mijn uitgever je een exemplaar.
‘Dat wil ik’ zeg ik Elle aan de telefoon.
Mijn gedachten gaan terug naar het boek Tante. Een goed geschreven, treffend boek. Voor dochters-zonder-moeder. Voor dochters-zonder-moeder die de spreekwoordelijke stiefmoeder uit het sprookje kregen. Wier vader zijn 2e vrouw altijd in bescherming nam. Tegen jou. Tegen je broers en zussen. Die jou voor je gevoel totaal in de steek liet.
Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging
Vanmiddag leverde de post Het verhaal van de voorzitter van de diepvriesvereniging bij me af. Ik ga Elles nieuwe boek lezen. En deel mijn bevindingen binnenkort graag met je.
Ben je nieuwsgierig geworden naar De voorzitter van de diepvriesvereniging? Het boek is al verkrijgbaar via Bol.com
Een aantal van jullie zal inmiddels hebben gemerkt dat ik niet adequaat reageer, met name niet op e-mail. Ik voel dat het tijd is daarover iets te vertellen.
Mijn verminderde bereikbaarheid en beschikbaarheid hebben met name te maken met het ziekteproces van mijn partner. Na jaren van afnemende gezondheid zijn we nu in het stadium terechtgekomen waarin de prognose uitermate somber is. Dat betekent dat veel van mijn zorg, aandacht en tijd naar hem uitgaat. Over de tijd die hij nog heeft kan geen arts op dit moment een uitspraak doen. Het einde van zijn leven is zeker in zicht, maar van de termijn kan niemand iets voorspellen. Is het een dag? Twee dagen? Een week? Twee weken? Een maand? Twee maanden? Langer? Dat maakt het op dit moment niet alleen onzeker, maar ook heel intensief.
Computer
Daarbovenop komt dat ik sinds enige weken een nieuwe computer heb omdat de oude niet goed meer functioneerde. Een nieuwe computer dus, waar ik voortdurend van alles kwijt ben wat ik nodig heb. Waarop ik de weg niet ken. Waarvoor ik de tijd, de ruimte en de moed niet heb om dat allemaal uit te gaan zoeken. Hoe simpel het misschien ook allemaal is.
Bereikbaarheid
Dit alles betekent niet dat ik helemaal niet beschikbaar zou zijn voor jullie. Het betekent wel dat ik voor nu en voor de komende tijd bij voorkeur per telefoon bereikbaar ben. Gebruik daarvoor mijn mobiele telefoon: 06 – 53 76 58 43. Spreek alsjeblieft iets in als ik niet reageer, dan bel ik je terug zodra ik daarvoor in de gelegenheid ben.
Je bent nog steeds van harte welkom!
Tot nog toe was het me nog nooit gebeurd: een workshop annuleren. Maar nu moest ik. En erger nog – ik moest 2 workshops annuleren: zowel de workshop Verlaat Verdriet van vorige week, als de workshop Dubbel Ouderverlies van deze week.
Een samenloop van voorziene – maar vooral van onvoorziene – gebeurtenissen in de afgelopen maand eisten teveel tijd, aandacht en energie van me. De onvoorziene gebeurtenissen vooral waren niet alleen onvoorzien, maar ook ingrijpend.
100%
Er zat niet anders op dan de Verlaat Verdriet-ers die zich hadden aangemeld te bellen. ‘Dit is me nog nooit gebeurd. Maar in de omstandigheid waarin ik nu verkeer kan ik jullie niet bieden wat ik normaal gesproken deelnemers aan de workshops bied: 100% aandacht. Honderd % mijn aanwezigheid. Ik kan het doen op mijn ervaring. Op de automatische piloot. Maar dan klopt het niet voor mij.’
Begrip
Tot mijn grote opluchting was er van iedereen alle begrip voor mijn beslissing. Inmiddels heb ik er vrede mee, ook al is nog niet alles bevredigend opgelost. Bijvoorbeeld de nieuwe computer die elke keer weer voor onaangename verrassingen zorgt.Teksten: weg. Afbeeldingen: weg. Mail: weg (maar niet weggestuurd).
Energie
Eindelijk kan ik weer mailen. Heb ik weer ruimte om in de buurt van m’n computer te komen, ook al blijkt er nog steeds van alles wat ik nodig heb onvindbaar te zijn.
M’n energie is terug. Ik ben weer aan het werk. Verheug me op de komende trainingsdag van de jaartraining samen met Geerte. De geplande Verlaat Verdriet-workshop in december.
Van harte welkom
Mogelijk heb je me in de afgelopen tijd een mail gestuurd die ik niet heb beantwoord. Ik zoek nog door in m’n nieuwe computer. Maar als je wilt: neem nogmaals via de mail contact met me op. Je bent van harte welkom!
Twijfel je of Verlaat Verdriet over jou gaat? Doe de Zelftest.
Kan ik daar nog last van hebben?
Je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Inmiddels ben je volwassen. Mogelijk ben je al vele jaren volwassen en vraag je je af: Zo lang geleden? Kan ik daar nog last van hebben?
Je loopt vast en je beseft: Ik moet hier echt iets mee doen. Maar wat? Er klopt iets niet in je leven. Maar wat? ‘Het’ dient zich (weer eens) aan. Maar je bent gewend het weer naar de achtergrond te laten verdwijnen. Tien tegen één dat je dan denkt: ‘Gelukkig. Dat is weer voorbij. Die beerput ga ik niet open trekken.’
Een plaats geven in je levensverhaal
Begrijpenlijk. Maar goed is anders. Het is belangrijk dat je de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) onder ogen ziet. De gevolgen te onderzoeken (onderzoeken is iets anders dan denken: Oh, nou ja. Dat wist ik al. Laat maar zitten). Ze een plaats te geven in je levensverhaal. Te verwerken. En te helen.
Kom in beweging
Een verlaat rouwproces moet je aangaan. Je moet in beweging komen om wezenlijke veranderingen in je leven te bewerkstelligen.
Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek helpt je daarbij.
Met de werkbladen kun je aan het werk.
Zelf.
Met je hulpverlener.
Met ervaringsgenoten.
Delen
In de komende tijd deel ik delen uit de Werkbladen met je die horen bij het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.
Veel Verlaat Verdriet-ers zijn je voorgegaan.
Hun ervaringen met het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek deel ik graag met je.
‘Ik heb er zoveel aan gehad.’ ‘Het boek staat helemaal vol met aantekeningen. Het is echt mijn lijfboek geworden.’ Soms was ik ermee bezig. Soms ook helemaal niet.’ ‘Ik ben zo blij dat ik eindelijk weet dat ik niet gek ben.’ ‘Wat superfijn dat dit boek er is.’
Twijfel je over Verlaat Verdriet over jou gaat? Doe de Zelftest.
Kan ik daar nog last van hebben?
Je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Inmiddels ben je volwassen. Mogelijk ben je al vele jaren volwassen en vraag je je af: Zo lang geleden? Kan ik daar nog last van hebben?
Je loopt vast en je besft: Ik moet hier echt iets mee doen. Maar wat? Er klopt iets niet in je leven. Maar wat? ‘Het dient zich (weer) aan. Maar je bent gewend het weer naar de achtergrond te laten verdwijnen. Tien tegen één dat je dan denkt: ‘Gelukkig. Dat is weer voorbij. Die beerput ga ik niet open trekken.’
Een plaats geven in je levensverhaal
Begrijpenlijk. Maar goed is anders. Het is belangrijk dat je de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) onder ogen ziet. De gevolgen te onderzoeken (onderzoeken is iets anders dan denken: Oh, nou ja. Dat wist ik al. Laat maar zitten). Ze een plaats te geven in je levensverhaal. Te verwerken. En te helen.
Kom in beweging
Een verlaat rouwproces moet je aangaan. Je moet in beweging komen om wezenlijke veranderingen in je leven te bewerkstelligen.
Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek helpt je daarbij. Met de werkbladen kunje aan het werk. Zelf. Met je hulpverlener. Met ervaringsgenoten.
Delen
In de komende tijd deel ik delen uit de Werkbladen met je die horen bij het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.
Veel Verlaat Verdriet-ers zijn je voorgegaan.
Hun ervaringen met het Verlaat verdriet (Ver)Werkboek deel ik graag met je.
‘Ik heb er zoveel aan gehad.’ ‘Het boek staat helemaal vol met aantekeningen. Het is echt mijn lijfboek geworden.’ Soms was ik ermee bezig. Soms ook helemaal niet.’ ‘Ik ben zo blij dat ik eindelijk weet dat ik niet gek ben.’ ‘Wat superfijn dat dit boek er is.’
Om een Verlaat Verdriet-er beter te kunnen begrijpen en te ondersteunen is het van belang dat je, als partner, als kind, als familielid, als collega of als hulpverlener, je bewust bent van je eigen levensverhaal.
Misschien leed je als volwassene zelf een ingrijpend verlies. Of misschien verloor ook jij als kind een ouder en hoor je bij de mensen die daar, naar beste weten, nooit last van hebben gehad. Dan is het toch belangrijk om te weten welke invloed dit verlies op je latere leven heeft gehad.
Realiseer je in ieder geval dat ‘er geen last van hebben’ op zich geen verdienste is. Het is dan waarschijnlijk ook niet erg helpend als je reactie op de ander is ‘Daar heb ík nooit last van gehad!’ op een moment dat de ander er nu juist wèl last van heeft.
Je eigen ervaringen met Verlaat Verdriet
Misschien ben je opgevoed door een ouder die jong een ouder heeft verloren. En ben je daardoor, in zekere zin, al sinds lang van dichtbij betrokken bij een geschiedenis met Verlaat Verdriet.
Als je zelf een kind bent van een ouder die jong een ouder heeft verloren, is het belangrijk dat je de kenmerkende patronen bij verlaat verdriet leert kennen. Zodat je de verschillen kunt leren zien tussen aangeboren karaktereigenschappen en patronen die lijken op karaktereigenschappen. Karaktereigenschappen die vooral veroorzaakt zijn door het vroege verlies. Met meer kennis over de gevolgen van zo’n verlies op de ontwikkeling van de identiteit zal je meer begrip op kunnen brengen voor Verlaat Verdriet. Ook ten aanzien van het Verlaat Verdriet van je moeder of vader.
Begrip en hulp
Voor degene die nu je begrip en je hulp vraagt, is het belangrijk dat zij/hij zich werkelijk door jou uitgenodigd voelt om haar/zijn verhaal te vertellen. Ook als de persoon in kwestie de behoefte heeft het verhaal vaker dan één keer te vertellen. Op een verhaal dat zoveel jaren niet verteld kon worden moet namelijk geoefend worden.
Nog even alle tips uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek voor je op een rijtje
‘Noteer mijn naam maar vast voor volgend jaar.’ ‘Ik had zo graag met je mee willen gaan naar Italië, maar in oktober krijg ik het niet geregeld op m’n werk.’ ‘Wat een prachtige kans. Ik denk erover om volgend jaar mee te gaan.’
De weg van liefde komt in zicht
Boven een greep uit de vele enthousiaste reacties die ik kreeg op De weg van liefde – BeeldTaal in Italië.
Ik snap dat. Want het is ook heel bijzonder. Werken met BeeldTaal. In Italië. De vanzelfsprekende gastvrijheid van Maartje. Van Davide. Hun dochter Beatrice.
De magische omgeving van Villa Sorgente. Van La Concia. Codiponte. Casola. Waar je als vanzelf in de circulaire tijd stapt. Tot rust komt. Waar zoveel te zien is. En te ervaren.
Maar ja. Je moet het wel geregeld krijgen op je werk. In je gezin. En het kost ook wel wat om deel te nemen. Dikke kans dat je ervoor moet sparen. En daar moet je dan weer de tijd voor krijgen.
Weg naar jezelf
Zaterdag 12 oktober 2019 starten we met onze biografische retreat De weg van liefde. Tijdens de retreat is het in Nederland wat mij betreft ook even stil. Maar ga er gerust van uit: als ik terug ben maak ik je weer deelgenoot van deze bijzondere weg naar jezelf.
Speciaal voor Verlaat Verdriet-ers
PS: en ja – tijdens mijn verblijf in Villa Sorgente ga ik afspraken maken met Maartje en Davide over een herhaling van de biografische retreat De weg van liefde. En voor een nieuwe biografische cursus Wegen naar stilte. Voorjaar 2020. Noteer het vast in je agenda! De weg van liefde en Wegen naar stilte is aanbod speciaal voor Verlaat Verdriet-ers. Zowel in De weg van liefde als in Wegen naar stilte werken we met BeeldTaal.
Benvenuti a Villa Sorgente in de Lunigiana!
Villa Sorgente: bij Maartje Schonefeld en Davide Donati
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.
