Lezing over Verlaat Verdriet in Zelhem

LEZING OVER VERLAAT VERDRIET

Wij, Caroline Boenink, Gabriëlle Disselhorst en Titia Liese geven op 26 maart 2020 een lezing over Verlaat Verdriet: de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. De gevolgen van dit vroege verlies kunnen in je bestaan als volwassene nog altijd een (grote) rol spelen.
Titia vertelt over haar jarenlange ervaringen met Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers.
Caroline en Gabrielle delen op een bijzondere manier hun verlies-verhaal.
De avond op 26 maart a.s. is toegankelijk zowel voor Verlaat Verdriet-ers zelf als voor andere geïnteresseerden.

DATUM

26 maart 2020

PLAATS

De Boerentempel te Zelhem

TIJD

Van 19.30 uur (inloop met koffie en thee om 19.00 uur) tot ± 21.30.

PRIJS

Gratis

AANMELDEN

Wil je zeker weten dat er plek is voor je? Meld je dan aan en stuur een mailtje naar

MEER INFORMATIE

Wij zullen regelmatig meer info over dit onderwerp vermelden. Houd dus Facebook in de gaten!

VERLAAT VERDRIET

Wil je meer weten over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn? Lees de informatieve website van Titia Liese www.verlaatverdriet.nu

Verlaat Verdriet-ers zijn gewone mensen….

Verlaat Verdriet-ers zijn gewone mensen…..
die ongewone dingen hebben meegemaakt

Denkend over de inhoud van het cursusboek-in-de-maak ROUW KENT GEEN TIJD realiseer ik me de verschillen in de verlies-ervaringen van Verlaat Verdriet-ers.
Ongewone gebeurtenissen die de gewone kinderen die we waren overkwamen.

Voorbeelden

Ik noem een aantal voorbeelden:
HET IS NIET GEWOON

  • als jong kind je ouder(s) te verliezen door de dood;
  • je vader te verliezen door de dood voordat je geboren bent;
  • op je 12e je ouder te vinden na de zoveelste zelfmoordpoging;
  • mede-inzittende te zijn van de auto waarin je ouders, je broertje en je zusje dodelijk verongelukten;
  • op je 14e de ‘moeder’ te worden van je broertjes en zusjes;
  • op te groeien met een ouder die elke keer opnieuw de boodschap krijgt: het is weer terug gekomen;
  • dat je ouder wordt vermoord;
  • er als volwassene achter te komen dat je jong overleden vader niet je biologische vader was;
  • seksueel misbruikt te worden door een gezinslid;
  • dat je ouder zelfmoord pleegt en daarvoor jouw speelgoed gebruikt;
  • op je 5e de man in huis te worden;
  • als jong kind getuige te zijn van de plotselinge onverwachte dood van je ouder;
  • op te groeien in een gezin waarvan een ouder ongeneeslijk ziek is, steeds meer zorg-afhankelijk wordt en overlijdt in je kindertijd;
  • dat je vader al een nieuwe relatie heeft terwijl je moeder worstelt met afscheid nemen;
  • als jong kind je ouder te verliezen door een medische fout;
  • als baby je moeder te verliezen bij je geboorte.

Kinderen moeten leren dat de dood bij het leven hoort. Enig idee wat je zegt als het gaat om jong ouderverlies?

Verrassende nieuwe perspectieven voor BeeldTaal

BeeldTaal

Het pakket BeeldTaal lag klaar. Op papier. Dat wel.
In samenwerking met schrijfcoach Els Pronk kreeg de basis van BeeldTaal vorm.
De tests voor BeeldTaal online werden uitgevoerd in samenwerking met Stephanie Braggaar en een twintigtal Verlaat Verdriet-ers. Conclusie van de tests: BeeldTaal is veilig genoeg voor Verlaat Verdriet-ers om online mee te werken.
Gesprekken over het digitaliseren van BeeldTaal gevoerd met Julliette, mijn webmaster.
Overleg met Carin Wormsbecher en Ric Hofmans van uitgeverij Gopher – kunnen/willen jullie iets met BeeldTaal?

Elk overleg opnieuw bood z’n eigen mogelijkheden. Maar hoe dit alles samen te brengen in een werkbare eenheid?

Rouw kent geen tijd

Rouw kent geen tijd – de film met mijn Verlaat Verdriet-theorie voor YouTube is klaar (nog even geduld a.u.b.). ‘Bij deze film hoort een cursusboek’, bedacht ik op een nacht. Zodat je rustig, in je eigen tempo, alles nog eens kort en bondig op papier kunt lezen wat je in de film kunt horen.
Overleg met Carin. ‘Een cursusboek? Zeker kan dat’.

BeeldTaal digitaal

Woensdagmiddag 25 februari j.l. had ik een gesprek met Carin. Onder meer over het cursusboek Rouw kent geen tijd. ‘Daar kunnen we BeeldTaal inpassen.’
Zoooooo…….
‘We maken het cursusboek Rouw kent geen tijd niet alleen fysiek, op papier. We bieden het cursusboek ook digitaal aan. En een digitaal cursusboek kan toegang bieden tot een gedigitaliseerde vorm van BeeldTaal.

Zoooooo……..
BeeldTaal gaat verder. Nieuwe perspectieven voor BeeldTaal dus. Wat een geweldige verrassing op deze februari-middag.

Tijdpad

Ik doe m’n best 🙂

Extra verrassing

De extra verrassing die BeeldTaal in bovengenoemde vorm biedt houd ik nog even voor mezelf. Mijn boekenhart gaat er in ieder geval van open!

Het voordeel van een laatbloeier zijn

Ken je dat gevoel? ‘Verlaat Verdriet-er’ zijn?
In je jeugd je ouder(s) verloren. Als volwassene vastlopen. Geen kant meer op kunnen.
Boos. Woedend. Gefrustreerd. Ontredderd.

Een verloren leven

Het gevoel hebben een verloren leven te leiden. Mij overkwam dat. Rond mijn 40e levensjaar. Vastgelopen in mijn werk als leerkracht beroepsvorming op een internaat voor Bijzonder Jeugdwerk. Op straat toen het internaat ging sluiten. Werkloos. Werk zoeken? Hoe dan, terwijl ik totaal was vastgelopen? Een zombie in mijn eigen leven. Wat nu? Omscholing op omscholing. Nergens terecht kunnen. Wiedes. Ik wist niet wat ik wilde. Niet wat ik kon. ‘Neem mij vooral niet.’ Een verloren leven?

Een leven winnen

Borstkanker toen ik 48 was. In de WAO. Opluchting. Tijd en ruimte om mijn weg te zoeken in Verlaat Verdriet. In mijn Verlaat Verdriet-werk. In wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben. Mijn gevoel van eigenwaarde ontwikkelen. Zelfrespect. Een nieuwe weg in slaan. Nieuwe perspectieven. Een leven winnen.
Nu, op mijn 70e, kijk ik vooruit. Plannen voor de komende 15 jaar. Ik heb geleerd op een goede manier voor mijzelf te zorgen. Voor mijn psyche. Voor mijn lijf.
Lang heb ik het gevoel gehad dat ‘iedereen’ met reuzenstappen verder kwam in het leven. Behalve ik.

Laatbloeien

Waarmee ik maar wil zeggen: het duurt even voor je het merkt, maar dan heb je ook wat. Het voordeel van een laatbloeier zijn.

Je bent jong en je rouwt wat

………. Toen haar moeder overleed, dacht Lisanne van Sadelhoff (1989) als een typisch kind van haar generatie: er is vast wel een handboek met een helder stappenplan. Zodat ze rouwen snel van haar to-do-list kon schrappen. Guess what: dat was er niet.
Wat er wel was: vrienden die zich prompt tot rouwdeskundigen ontpopten en haar liefdevol bombardeerden met wijsheden en clichés.
Soms schrok ze van wat ze zeiden (‘Gelukkig heb je de herinneringen nog’), of was het simpelweg te pijnlijk (‘Ik hoop dat je moeder rustig is gestorven’ NEE!!!), een andere keer hielp zo’n opmerking haar juist de dag door te komen (‘Je moeder is elke traan waard’).

Je bent jong en je rouwt wat 

Verzoek

Gisteren ontving ik de vraag van Lisanne van Sadelhoff om haar boek Je bent jong en je rouwt wat op mijn site te plaatsen.
Aangezien ik vermoedde dat het boek van Lisanne vooral over recente rouw gaat aarzelde ik. Ik liet het haar weten.

Er volgende een chatwisseling tussen Lisanne en mij over haar vraag en mijn aarzeling.
De laatste chat van Lisanne gaf de doorslag. Ik besloot dat het o.k. is het boek van Lisanne te noemen. Bij deze!

Vraag

Dag! Ik heb een vraagje. Ik ben (ook) journalist en heb een boek geschreven over rouw na het overlijden van mijn moeder. Zelf was ik 26 toen ze ziek was, 27 toen ze stierf aan kanker, ze is 56 jaar geworden. Ik merkte dat de samenleving niet is ingericht op rouw, en op groot en langdurig verdriet zonder houdbaarheidsdatum. Daarom wilde ik graag dit boek schrijven, Je bent jong en je rouwt wat. Ik denk dat andere mensen er ook wat aan hebben. Het boek is nu drie weken uit, en ik hoor van heel veel lotgenoten dat ze er iets aan hebben. Zou je het op je pagina willen plaatsen? 

Antwoord

Dag Lisanne, mijn aanbod is gericht op volwassenen die in hun jeugd – jonger dan 20 jaar – een ouder hebben verloren. Vriendelijke groet, Titia

Jonge doelgroep

Dag Titia. Ik snap je! Ik denk juist dat het er goed bij past, omdat ik me op een jonge doelgroep richt. Scholieren.com heeft me bijvoorbeeld ook geïnterviewd, en ik kreeg heel veel reacties van tieners. Dus mocht je je bedenken: dan zou ik dat heel fijn vinden. En nu houd ik op met zeuren. Warme groetjes, fijne dag, Lisanne

Nadenken

Dag Lisanne, ik denk erover na. Je hoort van me. tot later,  Titia 

Tijd

Helemaal goed, Titia, neem je tijd, mijn boek loopt niet weg haha. Groetjes!

Recente rouw en verlate rouw

Weet je wat het is Lisanne, ik vermoed dat jij schrijft over recente rouw. Zelf probeer ik altijd weer mensen bewust te laten worden dat verlate rouw een totaal andere vorm van rouw is dan recente rouw. Maar als jij een mooi argument hebt om jouw boek te plaatsen, dan zal ik dat van harte doen. Laat maar weten.

Punt

Hoi Titia. Ja, ik snap je punt. Ik hekel in m’n boek wel de hedendaagse opvatting dat rouw op een gegeven moment ‘afgelopen’ moet zijn en omschrijf heel erg hoe rouw in verschillende vormen met je meegaat in het leven (althans; zo heb ik het ervaren). En ik omschrijf ook hoe er een nieuwe bulk oud verdriet en rouw om m’n moeder naar boven kwam toen m’n vriend het uitmaakte. Anyway; het is aan jou hoor! Fijne dag. Liefs Lisanne

Samen werken aan mijn samenhangend aanbod

Een samenhangen aanbod voor Verlaat Verdriet-ers

‘Juul, wat ik wil is een samenhangend aanbod voor Verlaat Verdriet-ers’.
Nog zie ik ons zitten. Twintig jaar geleden. Juliette en ik. Werkend aan de allereerste website van de allereerste Stichting Verlaat Verdriet. Hoe doe je dat: een website bouwen met een samenhangend aanbod als je nog een beginneling bent in je Verlaat Verdriet-werk. Een samenhangend aanbod….. Ik wist heel goed dat ik dat wilde. Maar uitleggen hoe dat er uit moest zien…… Dat lukt me natuurlijk niet. Er was helemaal nog geen samenhangend aanbod!

Doorgaan

Hij kwam er, die eerste website. Gezwoegd hebben Juliette en ik. Maar hij kwam er. En ook de tweede website kwam. Namelijk mijn eigen website www.verlaatverdriet.nu. Een samenhangend aanbod? Mmmmmm, nou nee. Doorgaan dus. Stug doorwerken. Geduld hebben. Vertrouwen.

Mijn aanbod

Inmiddels zijn we twintig jaar verder. Twintig mooie jaren. Samen met heel veel Verlaat Verdriet-ers. Verlaat Verdriet-ers die een Verlaat Verdriet-workshop kwamen doen. De jaartraining De kunst van het verbinden. Die in vroegere jaren meegingen met De reis van je leven op Terschelling, of die de biografische workshop Heel je leven bij me kwamen doen. Die  meegingen met BeeldTaal in Italië: De weg van liefde.

BeeldTaal ontwikkelen. Boeken schrijven. Boeken uitgeven in eigen beheer…. Wat kan er mooier zijn voor een Verlaat Verdriet-er die altijd alles zelf wil doen!

Samenhangend aanbod

En of het een kwestie was van doorwerken. Van geduld. Van vertrouwen. En nu, twintig jaar later, is het er. Het samenhangend aanbod waarvan ik twintig jaar geleden al wist: dat moet er komen voor Verlaat Verdriet-ers.

Carin Wormsbecher en Gopher

‘Carin begrijpt waar ik mee bezig ben. Ze ziet het, soms beter dan ikzelf het zie.’ Vijf jaar geleden ontmoette ik Carin Wormsbecher. In die tijd directeur/eigenaar van drukkerij Wedding in Harderwijk. Inmiddels directeur/uitgever van uitgeverij Gopher in Harderwijk.
Gistermiddag hebben we een spijkers-met-koppen-gesprek gehad. Carin en ik. We gaan samen verder werken aan mijn samenhangend aanbod. Ik als Verlaat Verdriet-deskundige. Carin als uitgever. Nu. En in de toekomst.

Nieuwsgierig?

Nieuwsgierig naar de volgende stappen? Lees mijn blogs. Ontvang je mijn blogs nog niet? Je kunt je abonneren via HOME op deze website. Of volg ons op Facebook. Ik doe m’n best je zoveel mogelijk op de hoogte te houden van de nieuwste ontwikkelingen.

BeeldTaal komt weer een stapje dichterbij

‘Wat een verrassende en mooie manier van werken.’
‘Ik sta versteld over wat schrijven aan de hand van BeeldTaal met me doet.’
‘Had ik BeeldTaal maar bedacht….’

BeeldTaal

De positieve reacties op BeeldTaal zijn niet van de lucht. Wat bijzonder om al die complimenten te mogen ontvangen! Met name in 2019 ben ik bezig geweest met BeeldTaal. Bedenken. Ontwikkelen. Testen van de online-versie van BeeldTaal. De voorbereidingen voor BeeldTaal in Italië. De retreat De weg van liefde bij Maartje en Davide in Codiponte.

José Franssen

In de afgelopen herfst had ik, als gevolg van omstandigheden in mijn privéleven, te weinig tijd en te weinig ruimte om bezig te zijn aan het verder uitwerken en vormgeven van BeeldTaal.
Langzaam maar zeker is daar verandering in gekomen. Ik heb weer wat grip gekregen op mijn eigen leven. Er is weer ruimte om creatief te denken.
‘Ik wil dit samen doen met degene die haar sporen heeft verdiend met haar jarenlange pioniers-werk op het gebied van (auto)biografisch schrijven. Met José Franssen.’ Vanaf het moment dat ik weer wat ruimte voelde voor BeeldTaal wist ik het. Een paar jaren geleden maakten José en ik kennis met elkaar. Er was meteen een mooie klik tussen ons. We herkenden elkaar. We herkenden de manier waarop we beiden in het leven staan. De manier waarop we ons werk doen.

Samen aan de slag

Ik nam contact op met José. Legde haar uit wat ik graag samen met haar wilde gaan doen. ‘Kom maar’, reageerde José meteen. ‘Leuk. Gaan we samen mee aan de slag. Dan zien we al werkend wat ik voor je kan betekenen.’
Komende zondagavond reis ik naar Maastricht. Logeer een nachtje bij Albertine Richaerts, met wie ik samen de workshops Dubbel Ouderverlies geef. En dan, maandag, samen met José, aan het werk.
Ik zie ernaar uit. BeeldTaal komt weer een stapje dichterbij!

Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan?

Lang geleden, in het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk, bood ik een aantal keren de themadag aan voor Verlaat Verdriet-ers Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan? Kun je ooit nog geloven dat de dingen ook goed kunnen gaan als je als kind hebt meegemaakt dat ‘de dingen’ fataal niet goed gingen…..

Onderstroom

In de begintijd van mijn eigen Verlaat Verdriet-proces werd ik me er steeds meer van bewust dat in mijn eigen onderstroom niet alleen heel veel twijfel zat, maar ook scepsis. En ook cynisme. Diep van binnen was ik ervan overtuigd dat wat fout was gegaan in mijn jeugd en in mijn leven nooit meer goed zou komen. NEE!

Twijfel, scepsis en cynisme

Steeds meer werd ik me ervan bewust wat dat betekende voor mijn eigen verlate rouwproces. Hoe kon iets ooit goed komen als ik zelf in mijn onderstroom altijd alles weer onderuit haalde door twijfel. Door scepsis. Door cynisme. Hoe kon ik ooit verder komen. Ook al deed ik nog zo m’n best. Ook al probeerde ik steeds weer opnieuw verder te komen met mijn proces. Oprecht. Met inzet. Toch gleed ik steeds weer terug in negatieve oordelen over mijzelf. Over mijn inspanningen. Twijfel. Scepsis. Cynisme.

Vertrouwen

Langzaam – maar zeker – begon ik de werkelijke betekenis van vertrouwen te ontdekken. Hoe moeilijk het was voor de Verlaat Verdriet-er in mij om vertrouwen te hebben. Vertrouwen in het proces waar ik mee bezig was. Te vertrouwen op mijzelf. Of eigenlijk: om weer vertrouwen te krijgen in het leven.

Veranderen

Door me steeds meer bewust te worden van die onderstroom van twijfel, scepsis en cynisme heb ik dat langzaam maar zeker leren veranderen. Ik leerde weer vertrouwen. Op mezelf. Op het proces waar ik mee bezig was. En op het leven. Mijn leven veranderde nogmaals ingrijpend. Nu de goede kant op. JA!

Ook voor jou

In al die jaren Verlaat Verdriet-werk heb ik gezien – en ervaren – hoe moeilijk het is voor Verlaat Verdriet-ers om weer te leren vertrouwen als je zo vroeg in je leven hebt meegemaakt dat de dingen niet goed gingen. Definitief niet goed. Je verloor je ouder(s) door de dood. Je leven veranderde totaal. Jij veranderde.
Hoe moet dit ooit weer goed komen? Hoe leer je weer te vertrouwen op het proces waar je mee bezig bent? Op jezelf? Hoe leer je weer te vertrouwen op het leven?
Uit mijn eigen ervaring kan ik je zeggen: het kan! Ik heb het ervaren. En evenals voor mij, is het ook voor jou mogelijk om weer te leren vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan.

Van harte gecondoleerd

Van harte gecondoleerd

Twintigers en dertigers die een ouder verliezen merken vaak dat ze door de rouw een achterstand oplopen in hun leven, zegt Ameline Ansu. Ze bepleit in haar boek Van harte gecondoleerd meer aandacht voor de jongvolwassene van wie de vader of moeder overlijdt. 

Jongvolwassenen

Ameline Ansu (32), gedetacheerd adviseur bij de Rijksoverheid, was 23 jaar toen haar moeder overleed na een langdurige ziekte. Vanaf dat moment kwam ze tijdelijk terecht in wat ze noemt ‘een schemergebied’: te jong om het emotioneel zelf te rooien, maar volgens de wet volwassen genoeg om officiële verantwoordelijkheden te dragen. Aan boeken over rouw had ze weinig – die waren voornamelijk gericht op de partner van een overlevende of op zeer jonge kinderen met een overleden ouder. Gek, vond ze. Want de groep jongvolwassenen die een ouder heeft verloren is fors. ‘Voorzichtig geschat zijn er 100.000 jongeren in Nederland die opgroeien zonder vader of moeder door overlijden.’

Steun 

Nu, bijna tien jaar na de dood van haar moeder, heeft Ameline Ansu zelf een boek geschreven over rouw bij twintigers en begin dertigers. In Van harte gecondoleerd spreekt Ansu lotgenoten die een ouder hebben verloren door (erfelijke) ziekte, plotseling overlijden of zelfdoding. Aan de hand van anekdotes bespreken ze verschillende thema’s, van de veranderde gezinsdynamiek tot het gat op cv. In het boek, dat leest als een keukentafelgesprek, deelt Ansu bovendien haar eigen ervaringen met dood en rouw. ‘Als steun voor iedereen met vergelijkbaar verdriet en hun naasten’, zegt Ansu. ‘En om het taboe op de dood en rouw weg te nemen.’

ISBN

ISBN Van harte gecondoleerd: 9789000371303

Artikel Volkskrant

In de Volkskrant van vandaag (18 februari 2020) een interview met Ameline Ansu in verband met haar boek Van harte gecondoleerd.  

Rouwverwerking

Op dinsdag 18 februari  2020 organiseert debatcentrum De Balie een programma over rouwverwerking bij mensen die op jonge leeftijd een ouder hebben verloren. Ameline Ansu zal er ook spreken, samen met jongerenrouwcoach Remco Groenewegen en journalist Gijs van der Sanden.
Uitverkocht

Lezing Verlaat Verdriet in Zelhem (Gld)

Lezing over Verlaat Verdriet

Wij, Caroline Boenink, Gabriëlle Disselhorst en Titia Liese geven op 26 maart 2020 een lezing over Verlaat Verdriet. De gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) kunnen in je bestaan als volwassene nog altijd een (grote) rol spelen. Titia vertelt over haar jarenlange ervaringen met Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers. Caroline en Gabrielle delen op een bijzondere manier hun verlies-verhaal.
De avond op 26 maart a.s. is toegankelijk zowel voor Verlaat Verdriet-ers zelf, als voor andere geïnteresseerden.

Datum

26 maart 2020

Plaats

De Boerentempel in Zelhem

Tijd

Van 19.30 uur (inloop met koffie en thee om 19.00 uur) tot ± 21.30.

Prijs

Gratis toegang

Aanmelden

Wil je zeker weten dat er plek is voor je? Meld je dan aan en stuur een mailtje naar

Meer informatie

We zullen regelmatig meer informatie over dit onderwerp vermelden.
Houd ook Facebook in de gaten!

Verlaat Verdriet

Wil je meer weten over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn? Lees de informatieve website van Titia Liese www.verlaatverdriet.nu