• | | | | | |

    Sterk en volwassen: een praktijkvoorbeeld

    DoorTitia Liese

    Steeds vaker kom ik het tegen in mijn praktijk, de Verlaat Verdriet-ers die zo zijn vastgelopen dat ze geen andere mogelijkheid meer zien dan hulp te zoeken. Verlaat Verdriet-ers die zich onmiddellijk, in het eerste gesprek met de hulpverlener, niet gehoord, niet gezien, niet serieus genomen, afgewezen en gekleineerd voelen (terwijl de hulpverlener naar alle waarschijnlijkheid de bedoeling heeft gehad de hulpvrager juist een hart onder de riem te steken). Zo ook S. Enkele maanden geleden nam ze contact met me op. S., nu midden 20, verloor als kind haar beide ouders. Ze heeft gevochten als een leeuw om zich staande te houden, en zo goed en zo kwaad als dat ging haar opleiding af te maken. In het eerste jaar van haar studie begon haar lijf te protesteren. Kleine en grotere ongelukjes ‘overkwamen’ haar, ze ontwikkelde zware migraine. Ook psychisch kreeg ze steeds meer klachten. Studeren lukte niet meer. Ze besloot zich aan te melden voor hulp.

    Je hebt het tot nu toe prima gered

    Zo kwam S. bij een psychiater terecht. Hij hoorde haar aan. Zijn conclusie deelde hij haar al snel aan haar mee: ‘Je hebt je tot nu toe prima gered. Er is niets met je aan de hand’. Volkomen beduusd verliet ze de praktijkruimte. ‘Dan zal ik wel gek zijn’, bedacht ze en probeerde haar leven zoals het was geweest voor ze vastliep weer op te pakken. Dat mislukte volkomen, maar hulp vragen: dat durfde ze eigenlijk niet meer. De reactie van de psychiater was als een koude afwijzing bij haar binnen gekomen. Uiteindelijk, na een zoektocht op het web vond ze mij. En nam, gelukkig, contact met me op.

    Sterk en volwassen

    ‘Ik zie een sterke vrouw tegenover me zitten, die het verlies van haar vader heel volwassen heeft verwerkt’, zegt de huisarts tegen M. M, eind 20, verloor op haar 15e haar vader. Ze had zich bij de huisarts gemeld omdat ze vast was gelopen. Ook zij ging naar de huisarts omdat ze voelde dat dringend hulp nodig had om niet te verzanden en nog verder vast te komen zitten. Ook M. voelde zich niet gehoord, niet gezien en niet serieus genomen door de huisarts. ‘Als er nog eens iets is, mag je terugkomen, hoor’, zei de huisarts bij het afscheid. Desondanks voelde M. zich afgewezen. Geraakt op één van de meest kwetsbare Verlaat Verdriet-gebieden: je afgewezen voelen. Ook zij durft niet opnieuw naar de huisarts te gaan. Bang dat ze weer afgewezen zal worden.

    Ervaringen

    Ken je deze of een soortgelijke ervaring? Je kunt reageren via deze blog, of, als je dat prettiger vindt direct naar mij: titia@verlaatverdriet.nu.
    Ervaringen zijn welkom en helpen ons met deze ervaringen iets te doen.

     

  • | | |

    Vijfentwintigduizend namen

    DoorTitia Liese

    Ongeveer de helft van het aantal mensen dat contact met me zoekt in verband met Verlaat Verdriet, verloor als kind een ouder als gevolg van kanker. Het Koningin Wilhelminabos in Dronten is mij dus zeker niet onbekend. Integendeel. Ik kom er met enige regelmaat met Verlaat Verdriet-ers, en ook ik plantte daar een aantal jaren geleden een boom ter nagedachtenis aan mijn moeder en liet haar naam en haar sterfdatum graveren in één van de glazen platen.

    Vandaag was ik er weer.
    Deze keer met S. S., nu midden dertig, verloor 20 jaar geleden haar vader als gevolg van kanker. S. overweegt dit jaar een boom te planten voor haar vader, en zijn naam in één van de glazen platen te laten graveren. Ze heeft zich grondig georiënteerd en de mogelijkheden rond het Wilhelminabos en de boomplantdag op het web opgezocht.
    ‘Weet je wel dat het dit jaar (2015) voor de laatste keer mogelijk is?’ vraag S. mij. Nee. Dat weet ik niet. Geen idee gehad van het feit dat dit prachtige initiatief van het KWF, Staatsbosbeheer en de Nationale Boomplantdag eindig zou zijn. Een beetje logisch is het wel. Inmiddels zijn alle bospercelen beplant (en dat zijn er al meer dan in het oorspronkelijke plan was opgenomen).

    We lopen wat rond op de gedenkplaats. Die ligt er prachtig bij. Omgeven door de aangeplante bomen die inmiddels gedurende vijftien jaar boomplantdagen zijn geplant – en gegroeid!. Het is er stil. En groen.
    Het raakt me als ik zie hoe in de loop van de jaren in stilte (althans: op deze plaats is het stil) een compromis is gegroeid tussen het oorspronkelijke plan de glazen platen zonder meer in het gras te plaatsen en de mensen voor wie deze gedenkplaats betekenis heeft gekregen. De mensen die graag op deze plaats hun eigen tekens voor hun dierbaren achter willen laten – en dat ook deden. En doen. Aan de voet van de glazen platen zijn nu piepkleine ’tuintjes’ aangelegd. Daar groeien en bloeien plantjes, groeien kleine struikjes, staan lichtjes en andere voorwerpen die getuigen van een klein ritueel.

    ‘We moeten het doorgeven dat er dit jaar voor de laatste keer de mogelijkheid is om mee te doen aan de boomplantdag in het Wilhelminabos’, besluiten we. ‘We moeten het doorgeven aan alle mensen die het eigenlijk al zo lang van plan zijn, maar die het nooit werkelijk hebben gedaan. En die het toch, eigenlijk, nog steeds zouden willen doen.’

    Vijfentwintigduizend namen staan er op de glazen platen. Vijfentwintigduizend bomen zijn er geplant. Dit jaar is je laatste kans om je voornemen op deze plaats ten uitvoer te brengen.

    Kijk voor meer informatie over de mogelijkheden op de website: www.wilhelminabos.nl
    En geef het op jouw beurt alsjeblieft door aan alle mensen van wie jij weet dat het voor hen belangrijk is om dit te weten.

  • | | | | | |

    Rouwen om een verloren leven

    DoorTitia Liese

    Rouwen om een verloren leven: een voorbeeld uit de praktijk

    ‘Ik rouw om mijn verloren leven. Ik rouw om het gevoel dat ik, na het verlies van mijn vader, niet meer heb geleefd’. M., een nog jonge vrouw (begin 30), zegt het tijdens een individuele Verlaat Verdriet-basisworkshop. Ze zegt het hardop. Grimmig. In haar stem klinken verdriet, boosheid, machteloosheid en een eindeloze eenzaamheid.

    Voor ‘de buitenwereld’ zijn Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet nog (te) vaak onbegrijpelijke fenomenen. Niet te vatten. ‘Dat is toch al zo lang geleden?’ ‘Daar kun je nu toch geen last meer van hebben?’ ‘Je koestert je verdriet’. Een kleine greep uit de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers vaak te horen krijgen, als ze vertellen over het verdriet, de pijn en de boosheid die hun leven moeizaam en zwaar maken. ‘Ik leef in een hel’, zegt een andere Verlaat Verdriet-er. ‘Ik wil dit leven niet meer.’

    Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het (te) moeilijk om toe te geven, maar veel van hen kennen die gevoelens een verloren leven te leven. Voor veel ‘buitenstaanders’, en dan bedoel ik de ‘buitenstaanders’ die wel begrip op kunnen brengen voor de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder, is een verlaat rouwproces een rouwproces om je overleden ouder. Een verlaat rouwproces is echter veel meer dan dat alleen. Een verlaat rouwproces is een veel meer omvattend proces, dat uit veel dimensies en veel lagen bestaat.

    Dimensie van een verlaat rouwproces

    De rouw om een verloren leven is één van die dimensies in dit proces. ‘Weet je wat het is’, geef ik M. als antwoord op haar uitroep. ‘Dit is een moment waarop je je leven kunt veranderen. Iedere dag die je boos, verdrietig, wanhopig, wrokkig blijft om je verloren leven, plak je aan je verloren leven. Jij kiest er nu voor het anders te gaan doen. Jij kiest er nu voor te gaan leven, in plaats van te overleven. Jij kiest er hier en nu voor jezelf een uitweg te gunnen uit pijn, boosheid, verdriet, wanhoop en wrok. Door hier te zijn heb je die keuze gemaakt. Je geeft jezelf een nieuw leven door je verlate rouwproces aan te gaan. Het is tijd voor je om te rouwen om je verloren leven.’

    Tip

    Lees meer over het gevoel van een verloren leven in de metafoor van Toine in mijn boek Teruggaan om verder te kunnen.

  • | | | | | | | |

    Tijd voor verandering: time out

    DoorTitia Liese

    De signalen waren er een jaar geleden al volop: ik was moe. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Doodmoe. Twintig jaar Verlaat Verdriet-werk + de voorafgaande jaren van mijn eigen intense en intensieve proces waren bepaald niet langs me afgegleden. Ik deed het een tijdje rustiger aan, maar pakte mijn werk weer op zodra de energie zich aandiende. Te vroeg!
    Begin april van dit jaar maakte ik een heel bijzondere en indrukwekkende reis door IJsland. Meteen daaraan sluitend kreeg ik griep. Een heftige griep, waar ik maar moeizaam van herstelde. Te moeizaam. En veel te langzaam. Alles wat ik van mezelf moest in de afgelopen weken kon rekenen op een intens gevoel van weerzin.

    Jippie! Ik heb er weer ZIN in

    Vanochtend vroeg fietste ik naar Elburg voor een behandeling bij de osteopaat. Ineens voelde ik door mijn hele lijf: Jippie, ik ben er weer! Ik heb er weer ZIN in! En meteen wist ik: dit ga ik anders doen dan vorig jaar. Dit is het moment om niet alleen van binnen te besluiten, maar het ook naar buiten toe te zeggen: het is tijd voor een time-out. Het is tijd voor verandering. Het is tijd voor veranderkracht. Het is tijd om verandering tijd en ruimte te geven. Het is tijd om tijd en aandacht te besteden aan mijzelf. Ik neem een time out. En ik neem alle tijd en alle ruimte om te onderzoeken:

    • Hoe kan ik in de komende jaren, naast de basisworkshops en de jaartraining De kunst van het verbinden Verlaat Verdriet-ers van dienst zijn;
    • Hoe zet ik in de komende jaren Verlaat Verdriet verder op de kaart en creëer ik meer maatschappelijk bewustzijn omtrent de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder;
    • Hoe zet ik in de komende jaren de kennis en de inzichten die ik heb verworven – en verder heb ontwikkeld – in;
    • Hoe geef ik dat vorm;
    • Welke plaats geef ik mijzelf daarin;
    • Wat is goed voor mij.

    Met dat laatste: wat is goed voor mij ben ik al begonnen. De rest komt mee als ik mezelf de tijd en de ruimte daarvoor gun.

    Nieuwe berichten

    De komende zomermaanden ga ik vooral ook genieten van het vorm en inhoud geven aan ons nieuwe verblijf op Terschelling.
    Begin september 2015 starten we een nieuw seizoen, met de tweede bijeenkomst van de jaartraining De kunst van het verbinden en een dag later met de presentatie van mijn nieuwe boek: Gids voor Verlaat Verdriet.

    Maar: wees niet verbaasd als je van tijd tot tijd toch een nieuw bericht van me onder ogen krijgt. Want dat gebeurt vooral ook met mijn Verlaat Verdriet-werk: Verlaat Verdriet houdt me altijd bezig. Letterlijk: dag en nacht. Altijd weer dienen zich nieuwe thema’s en inzichten aan. Thema’s en inzichten die gedeeld willen worden. Ook wat dat betreft is het fijn weer ZIN te hebben. Dan kunnen (nieuwe) thema’s en inzichten – zoals nu in dit bericht het geval is – letterlijk gedeeld worden.