• | | |

    Als ze er niet is: Wieke Kapteijns

    DoorTitia Liese

    Als ze er niet is

    Zojuist kreeg ik een tip in verband met de documentaire Als ze er niet is. Ik geef de tip graag aan je door.
    Vanavond, zondag 5 november 2023, EO

    Wieke Kapteijns

    Na het overlijden van zijn moeder bleef Wieke Kapteijns achter met een zwijgzame vader, twee jongere zussen en een beeld van zijn moeder dat door de tijd heen steeds verder vervaagde. Met deze documentaire probeert hij een reconstructie te maken van de vrouw die zijn moeder ooit was.  Aan de hand van objecten, foto’s, homevideo’s en found footage ontstaat langzaam een beeld. Bovendien ontdekt hij voor het eerst wat hij eigenlijk mist.

    Reconstructie van een moeder

    Met de film Als ze er niet is probeert Wieke Kapteijns het beeld van zijn overleden moeder te reconstrueren. Terwijl hij opgroeide, werd er thuis met zijn twee jongere zussen weinig over haar gepraat. Ook zijn vader zweeg. Het beeld van zijn moeder vervaagde in de loop der jaren.

    Kapteijns begint zijn film met de vraag: ‘Wat is eigenlijk een moeder?’ Hij gaat bij mensen in zijn omgeving te rade. Hij vraagt naar hun ervaringen met hun moeders, en naar hoe zij het begrip ‘moeder’ definiëren. Hij zoekt naar beelden van moeders in de kunst. Pas daarna volgen gesprekken met zijn vader en een voorzichtige stap naar de vele foto’s, filmpjes en spullen die er van zijn moeder zijn.

    Lees meer

    Lees met hele interview met Wieke Kapteijns Reconstructie van een moeder

    Recensie

    CineMagazine

  • | | |

    Uit je hoofd, in je lijf

    DoorTitia Liese

    Een paar weken geleden liep ik door Equi Terme. Een klein – deels middeleeuws – dorp, op 10 kilometer afstand van Codiponte. Een bergdorp in de Apuaanse Alpen. Ook in Equi Terme wordt het wereldberoemde witte marmer van de Apuaanse Alpen gewonnen (de marmergroeven van Carrara liggen aan de andere zijde van de bergrug).
    Zoals de naam al zegt is Equi Terme een plaats met – al sinds de Romeinse tijd – een thermaal bad. Met natuurlijke bronnen. En met een grot die in de pre-historie al bewoond is geweest. Zoals dat hoort bij een badplaats, heeft ook Equi Terme een promenade. Langs de promenade staan twee wit-marmeren beelden. Het ene beeld (hierboven) is een vrouwen-figuur dat een enorm uitgedijd hoofd torst. Een blokhoofd, zeg maar. Ik zag het beeld en dacht meteen: Verlaat Verdriet. Foto maken. Blog schrijven. Wat een herkenbaar symbool!

    In je hoofd

    Altijd weer is ‘in je hoofd zitten’ een groot thema voor Verlaat Verdriet-ers. Je kent het gebaar vast wel. Je handen links en rechts naast je hoofd. Vervolgens een hand boven je hoofd en een hand onder je kin. Om aan te duiden: IK ZIT ALTIJD IN MIJN HOOFD.

    Uit je hoofd

    Wat kun je ernaar verlangen uit je hoofd te komen. Uit die gedachten die eeuwig in je hoofd lijken rond te draaien. Hardnekkige overtuigingen. Negatieve oordelen. Over jezelf. Over andere mensen. De wereld om je heen. Over schuld. Over verantwoordelijkheid. Angst. Boosheid. Wanhoop.
    Gevoel & verstand.
    Je bent er moe van. Doodmoe. Je wilt wel anders. Maar hoe?

    In je lijf

    Ongetwijfeld niet toevallig staat naast het beeld met het ‘blokhoofd’ een ander – ook marmeren – beeld. Eveneens een vrouwenfiguur. Deze vrouwenfiguur strekt zich schijnbaar moeiteloos uit over haar linkerbeen. Heeft haar voet vast. Kijkt verwachtingsvol de wereld in.

    Steeds meer komen we tot de ontdekking dat alleen psychologische hulp niet toereikend is. In ons hoofd weten we het allemaal wel. Maar in ons gevoel …….. Hoe bang zijn we om te voelen. Contact te maken met ons lijf. Te voelen dat we bestaan. Dat we er zijn. ‘Ik voel niks’ hoor ik Verlaat Verdriet-ers vaak roepen. ‘Ik kan niet bij m’n gevoel! komen!’ De wanhoop hoor je in hun stem. Alsof dat niet voelen is!
    Voelen kun je leren. Een eerste stap is al je te realiseren hoe wanhopig je je kunt voelen als je denkt dat je niet kunt voelen. Je voelt wel. Je voelt alleen niet wat je zou willen voelen. Dat kun je ook niet voelen. Je gevoelens van wanhoop, van twijfel, van cynisme zitten ervoor.

    Doen

    Ga eens voor de spiegel staan.
    Zie jezelf eens dat gebaar maken waarmee je zichtbaar maakt ‘Ik zit in m’n hoofd.’
    Kijk in de spiegel.
    Zie jezelf.
    Hoe voelt het om dat te doen?
    Hoe voelt het om dat te zien?

    Ga vervolgens voor de spiegel zitten.
    Strek je been uit.
    Buig je over je been.
    Pak je voet eens vast. Als het je lukt: pak je voet eens liefdevol vast.
    Kijk in de spiegel.
    Zie jezelf.
    Wat zie je nu?
    Wat ervaar je nu?

    Lezen

    Deze website: Gevoel en verstand
    Deb Dana: De polyvagaaltheorie in therapie
    Gabor Maté: Wanneer je lichaam nee zegt
    Peter A. Levine: De stem van je lichaam
    Michel Le Van Quyen: Wat stilte met je hersenen doet
    David Emerson en Elizabeth Hopper: Traumaverwerking door yoga (niet meer in de boekhandel verkrijgbaar)

    Kijken

    Rouw kent geen tijd: Ruptuur

  • | | |

    Ik wil heel graag van je leren!

    DoorTitia Liese

    ‘Ik wil heel graag van je leren! Mag ik je een keer assisteren bij een workshop?’ Enige tijd geleden nam Babette telefonisch contact met me op. Bijna twee jaar geleden deed ze de workshop Verlaat Verdriet bij mij. Toen al zei ze: ‘Ik wil zelf iets gaan doen met Verlaat Verdriet, en voor Verlaat Verdriet-ers. Het is belangrijk dat Verlaat Verdriet veel meer bekendheid krijgt. Ook daar ga ik iets mee doen.’

    Ik wil heel graag van je leren

    ‘Je bent welkom’ antwoordde ik haar. ‘Maar: je moet je goed realiseren dat assisteren bij een Verlaat Verdriet-workshop wat mij betreft betekent dat je aanwezig mag zijn, maar dat je niks mag doen. Je mag aanwezig zijn. Van me leren. Maar dat is het voor nu.’ ‘Dat begrijp ik’ antwoordde Babette prompt. ‘Dat snap ik helemaal. Ik kom echt om van je te leren. Om te zien, en te ervaren wat jij doet.’

    Zo was Babette de afgelopen dagen aanwezig bij de Verlaat Verdriet-workshop. Stelde zo nu en dan een vraag. Was in alle bescheidenheid aanwezig. Echt aanwezig. Bereid om te luisteren naar de verhalen. De deelnemers te zien in hun verdriet. In hun pijn. In hun opluchting. Te delen. En te leren van elkaar.

    ‘Je hoort erbij.’ zei een van de deelnemers bij de afsluiting van de workshop tegen Babette. ‘Je hoort er echt helemaal bij.’ Een prachtig – en zeer verdiend – compliment.

    Dank

    Mooi gedaan! ook wat mij betreft Babette. Geen sinecure voor een Verlaat Verdriet-er met een eigen praktijk die staat te trappelen om zelf meer te doen met Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers, dat begrijp ik heel goed. Twee-en-halve dag in alle bescheidenheid werkelijk aanwezig te zijn bij een Verlaat Verdriet-workshop.

    Dank Babette voor jouw mooie en waardevolle aanwezigheid!

    Lees meer

    Babette van Drunen

  • | | |

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Ik ben verbijsterd. Dat was ik al. Ik weet het. En toch ben ik weer verbijsterd. En ik vrees dat ik het nog wel even blijf.

    Verbijsterd

    Verbijsterd ben ik door het totale gebrek aan kennis binnen de GGZ als het gaat over Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Maar niet alleen ben ik verbijsterd door het totale gebrek aan kennis. Ook ben ik verbijsterd door de desinteresse om de kennis die er wel is in huis te halen. Om gebruik te maken van de kennis die er wel is. Niet alleen om Verlaat Verdriet-ers beter te kunnen helpen. Maar ook om ervoor te zorgen dat hulpverleners beter en met meer resultaat kunnen werken met Verlaat Verdriet-ers.

    Vragen stellen

    Gisteravond, na afloop van een bijzondere drie-daagse Verlaat Verdriet-workshop bedacht ik: het minste wat hulpverleners kunnen doen is Verlaat Verdriet-ers vragen stellen.
    Tien vragen kwamen meteen bij me op die hulpverleners zicht geven op essentiële Verlaat Verdriet-thema’s. Die zicht geven op de omvang en de complexiteit van Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    Voordelen: de Verlaat Verdriet-er voelt zich om te beginnen gezien – en als het goed is – gehoord. En de hulpverlener heeft meer zicht op Verlaat Verdriet, en de persoonlijke omstandigheden van de Verlaat Verdriet-er.

    Tien essentiële vragen aan Verlaat Verdriet-ers

    1. Welke ouder ben je verloren;
    2. Welke leeftijd had je;
    3. Op welke wijze ben je je ouder verloren;
    4. Hoe was de samenstelling van je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    5. Wie zorgde er voor jou na het overlijden van je ouder;
    6. Welke andere ingrijpende verliezen hebben zich voorgedaan in je gezin van herkomst voor het overlijden van je ouder;
    7. Welke veranderingen hebben plaatsgevonden in de samenstelling van je gezin van herkomst na het overlijden van je ouder;
    8. Wat betekende school voor jou;
    9. Met welke problemen in je leven van nu worstel je;
    10. Wat verwacht je van mij ([GGZ]-behandelaar).

    Ik deel de vragen graag met je. En hoor graag wat je mist als je iets wezenlijks mist wat ik voor deze lijst van tien vragen heb overgeslagen.
    Reageer naar titia@verlaatverdriet.nu
    Je reactie is van harte welkom!