‘Tot op de dag van vandaag wordt uw leven bepaald door een man die u maar één keer bewust hebt gezien. U was nog geen 4 jaar oud en de ontmoeting duurde nog geen half uur.
‘Het ingebakken verdriet om mijn vader is de wet waar ik naar leef’

Wolf Biermann

In Volkskrant Magazine van vandaag (4 maart 2017) lees ik het interview met de bekende Duitse zanger Wolf Biermann (geboren in 1936).
Op zeven-jarige leeftijd verloor Biermann zijn vader. Zijn – Joodse – vader stierf in 1943 in vernietingskamp Auschwitz.

Bezoek aan zijn vader

Als kind van vier bezocht hij met zijn moeder zijn vader die toen gevangen zat in de gevangenis in Bremen.
…………..’In de kantine stonden twee stoelen met een lange tafel ertussen. Mijn moeder nam mij op schoot. Toen werd mijn vader binnengeleid. Hij had pyama-achtige kampkleding aan, zijn hoofd was geschoren. Mijn moeder mocht hem niet aanraken’……….

Vertrouwd

‘Vond u het spannend?’ ‘Nee. Geen kloppend hart, geen spoortje verlegenheid. Hij was even vertrouwd en even dichtbij als mama.’

Hoe kan dat?

‘Voordat mijn moeder ging werken bij de stomerij Dependorf vertelde ze me elke avond een verhaaltje over hem voor het slapengaan. En iedere ochtend een goedmorgenverhaaltje. Ze had een geweldige truc: elke ochtend legde ze iets in mijn kraanwagentje, dat in het trappenhuis stond. Een snoepje, een hostie of een koekje, een suikerklontje, een kippenveer, een knikker. Bij het ontbjt vertelde ze dan over de avontuurlijke wijze waarop deze kostbaarheden van Bremen dwars door de Lüneburger Heide, over de Elbe, naar mij toe waren gekomen. De regen trotserend en de dieven te slim af, die mijn cadeau hadden willen stelen. Net zoals de katholieken met de hostie het lichaam van Jezus tot zich nemen, at ik iedere ochtend de hostie met mijn vaders lichaam, in de waarste zin van het woord……..’

Mijn moeder

‘Mijn moeder was naaister, een sterke, slimme, volkse Moeder Courage.’

Mijn vader

‘…………..Ik ben al mijn hele leven in Auschwitz. Vanaf het begin, altijd weer. Iedere schoorsteen herinnert me aan mijn vader’