• | | |

    Het verlangen van Verlaat Verdriet-ers naar het paradijs

    ‘Herkenbaar.’
    ‘Heel herkenbaar.’
    Ik lees de reacties van Verlaat Verdriet-ers op mijn blog van gisteren Ontreddering: gezien en gehoord worden

    Ik denk nog even verder na over deze blog en de reacties. Want – weet je – als mijn moeder niet was doodgegaan, dan had ze daar gewoon gestaan. Wachtend op het schoolplein. Tot ik terug zou komen van mijn schoolreisje. Heel gewoon. Tussen de andere moeders en vaders. Gewoon. Niets bijzonders. Niets aan de hand.
    Er was pas iets aan de hand toen mijn moeder daar niet meer kon staan. Omdat ze dood was.

    Het verlangen naar het paradijs

    Hoe wrang is het dan als andere mensen – en helaas hebben hulpverleners daar helemaal een handje van – gaan zeggen: ‘Je idealiseert je moeder.’ ‘Je idealiseert je vader.’
    Het verlangen van Verlaat Verdriet-ers naar het paradijs is geen verlangen naar een ideale moeder of een ideale vader. Is geen verlangen naar een ouder zonder smetje. Een super-papa. Of een super-mama.

    Het verlangen van Verlaat Verdriet-ers naar het paradijs is het verlangen naar de tijd van voor het overlijden van je ouder. Toen je leven nog gewoon was. Een heel gewoon kinderleven. Met een moeder die bij school stond als je terugkwam van je schoolreisje. Een vader die bij school stond als je terugkwam van je schoolreisje.

    Heel gewoon

    Heel gewoon.
    Niets aan de hand.
    Tussen de andere moeders en vaders.
    Omdat jij terugkwam van je schoolreisje.

  • | |

    Ontreddering: gezien en gehoord worden

    Je denkt dat ‘het verwerkt’ is. Het speelt voor je gevoel allang geen rol meer in je leven. En dan, ineens, speelt het weer op. Er gebeurt ‘iets’ waardoor ontreddering, oud verdriet, oude pijn en eenzaamheid weer – voor even – aangeraakt worden.

    Mij overkwam dat vorige week toen ik naar m’n plek op Terschelling ging. Ik was alleen. In mijn huisje was ik al sinds januari niet meer geweest. Het werd al donker. Het was een beetje koud buiten. Ineens overviel me – totaal onverwacht – een gevoel van ontreddering. Van pijn. Verdriet. Eenzaamheid. Even duurde het voor ik begreep wat er aan de hand was. Maar toen drong het tot me door…

    Verlatenheid

    Op mijn 8e verloor ik mijn moeder. Het leven leek gewoon door te gaan. Met mijn schoolklas ging ik een dag op schoolreis. Hoe? Geen idee meer. Waarheen? Geen idee meer. Of het een leuke dag was? Geen idee meer. Maar ineens voelde ik weer hoe het was. Al die moeders – en een enkele vader – die bij het hek van de school stonden om hun kind op te wachten. Voor mij was er niemand die op mij wachtte. Niemand die me meenam naar huis. Het was die ontreddering, die intense eenzaamheid die ik weer even voelde. Die verlatenheid.

    Alleen naar huis

    De weg naar huis ging ik alleen. Thuisgekomen was er niemand die vroeg hoe mijn dag was geweest. Niet omdat er niemand was. Er was wel iemand. Namelijk ‘mijn stiefmoeder’. Maar die was niet geïnteresseerd in mijn verhaal. En riep alleen maar dat ik wel vuil geworden zou zijn. En trouwens: mocht ze wel geïnteresseerd zijn geweest, dan was ik heus niet van plan geweest haar te vertellen of het leuk  was geweest. Of juist niet leuk.

    Pijn, verdriet en eenzaamheid

    Op Terschelling voelde ik even weer die pijn. Die intense eenzaamheid, die verlatenheid van toen. Dat verdriet. Niet gezien. Niet gehoord. Ontreddering. Het was goed dat die gevoelens weer even werden aangeraakt. Want ik realiseerde me ook hoe vaak ik toch nog primair reageer vanuit die oude gevoelens. Ze zijn er dus nog. Ze zijn deel van mij. En dat mag. Nu wel.

    Je gezien en je gehoord voelen

    Even weet ik weer, letterlijk aan den lijve, hoe belangrijk het is je gezien te voelen. Gehoord. Ik weet weer even helemaal waarom ik in mijn Verlaat Verdriet-werk Verlaat Verdriet-ers juist dat wil geven. Gezien worden in de ontreddering van toen. Gehoord worden.

  • | | |

    Afstand en nabijheid: Tips voor mensen in je omgeving

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkoboek

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving

    In de komende weken deel ik Tips voor mensen in je omgeving uit het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek met je.

    Afstand & Nabijheid

    Mensen die jong een ouder hebben verloren, zijn vaak niet helemaal ‘aanwezig’. Altijd houden ze andere mensen op veilige afstand. Altijd bouwen ze reserves in. Nooit kan iemand echt helemaal dichtbij komen.
    Je kunt je maar beter niet meer aan iemand hechten, want je kunt nooit weten: misschien gaat deze er ook wel weer vandoor.

    Tip

    Respecteer deze behoefte aan afstand. Hij is door de jaren heen automatisch ingebouwd geraakt en heeft meestal niets met jou te maken. Ook al lijkt het soms alsof dat wel zo is.
    Afstand, nabijheid en contact, relaties dus, horen bij de allergrootste thema’s in een verlaat rouwproces. Veranderingen aanbrengen in dit automatisme van afstand houden, kan alleen door de persoon zelf tot stand worden gebracht.
    Het vraagt veel moed en vertrouwen van hen om dat veranderingsproces aan te gaan.

    Volgende TIP

    Tekort

    Vorige TIPS

    Inleiding 
    Niet gehoord en gezien gevoeld
    Herinneringen
    Trots, koppig en eigenwijs
    Anders
    Tweestromen-proces 
    De factor TIJD
    Het gezin van herkomst
    Het samengestelde gezin
    Leeftijd
    Verlies moeder, verlies vader
    De magische leeftijd
    Afstand en nabijheid

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek
    Boeken bestellen van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Delen

    Deel met ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.

  • | |

    Eenzaamheid is de achterkant van loyaliteit

    Rouw is de achterkant van liefde

    Rouw is de achterkant van liefde.
    Je hoort het vaak.
    Rouw is de prijs die je betaalt voor liefde.
    Maar rouw is, denk ik, ook de achterkant van liefde die je misliep. Intens verdriet om een verbinding waar je naar verlangde, maar die je niet kreeg.
    Een verbinding die nooit meer te herstellen is, omdat deze persoon is overleden.

    Loyaliteit

    Loyaliteit van kind naar ouder is de sterkste band die er tussen mensen bestaat. Geen enkele band tussen levende wezens is zo sterk als de loyaliteit van kinderen naar hun ouders.
    De energie van loyaliteit laat volwassenen die in hun jeugd zijn geadopteerd, over de hele wereld reizen om hun biologische ouders te ontmoeten. Hun roots te vinden.
    Wat onvoorwaardelijke liefde van een ouder naar een kind is, is – in omgekeerde zin – loyaliteit van een kind naar een ouder. En dan nog veel sterker. Als afhankelijk kind kun je niet kiezen of je van je ouder wilt houden. Je moet. Uit lijfsbehoud.

    Loyaliteit en eenzaamheid

    Ook kinderen die een ouder verliezen door overlijden hebben die vrijwel onverwoestbare energie van loyaliteit in zich. De loyaliteit naar hun biologische ouder.

    Als een ouder overlijdt, betekent dat niet dat de energie van die loyaliteit verdwijnt. Die energie is er. Alleen: bij onomkeerbaar jong ouderverlies is de ontvanger van die energie voorgoed weg.
    Je bleef achter met een energie die je niet meer kwijt kon.
    Met als gevolg dat je mogelijk je leven lang een instilbaar verlangen in je draagt dat je niet kunt duiden. Dat on(ve)rvulbaar lijkt te zijn. 

    Eenzaamheid

    Als kind sluit je, na het verlies van je ouder, de energie van de loyaliteit naar je overleden ouder in jezelf op.
    Je stopt het weg.
    Ver weg.
    Je ouder verdween in de loop van je leven steeds meer uit je leven. Zij/hij was er misschien nog wel. Maar tegelijkertijd eigenlijk ook niet.

    Innerlijke eenzaamheid

    In mijn Verlaat Verdriet-praktijk spreek ik veel Verlaat Verdriet-ers die deze eenzaamheid, deze innerlijke eenzaamheid, kennen.
    De eenzaamheid van je in jezelf opgesloten voelen.
    Je geen deelnemer voelen aan het leven.
    Je een buitenstaander voelen.
    Alsof er een glasplaat zit tussen jou en de rest van de wereld.

    Opnieuw verbinden

    Als deze innerlijke eenzaamheid zich ook bij jou voordoet, is het belangrijk je weer opnieuw – nu als volwassene –  te verbinden met je overleden ouder.
    Je kunt dat bijvoorbeeld doen door het maken van een Herinneringsboek.
    Speciaal voor dat doel hebben we Herinneringsboek Moeder en Herinneringsboek Vader gemaakt dat je gratis kunt downloaden van deze website.

    Leer meer

    Leer meer over loyaliteit en onomkeerbaar jong ouderverlies in de
    basisworkshop Verlaat Verdriet.