• | | |

    Traumasporen in: Geen tijd verliezen

    DoorTitia Liese

    Pyama-Pinksterdag

    Een van de vreselijkste eigentijdse woorden die ik ken: pyama-dag. Kun je je iets bedenken dat suffer is dan een pyama-dag? Echt. Een vreselijk woord. En wat deed ik tweede Pinksterdag 2022 op Terschelling? JAAA. Een pyama-dag. Een hele dag regen. Onafgebroken. Een hele dag binnen. In m’n huisje. Lezen. Lezen. En nog eens lezen.

    Geen tijd verliezen

    Op het allerlaatste moment voor ik naar Terschelling vertrok bestelde ik bij de plaatselijke boekhandel de biografie van Jolande Withuis over Jeanne Oosting: Geen tijd verliezen. Jeanne Bieruma Oosting. Kunstenares. Schilderes. Grafica. Biertje voor intimi.

    Wat kan een regendag in je eentje in je huisje op Terschelling heerlijk zijn. Lezen. Lezen. En nog eens lezen. Over een adelijk meisje uit de vorige eeuw dat zich vrij vocht uit haar bekrompen adelijke familie. Zeer getalenteerd. Tegen de traditie en de mores van die tijd in kiest ze voor een leven als werkende vrouw die haar eigen kost verdient. Succesvol in een leven als kunstenaar, waarin ze evenzeer leed onder afwijzing. Gevoelens van afwijzing. (Innerlijke) eenzaamheid. Angst voor de toekomst. Verliesangst.

    Traumasporen

    Dochter van een schatrijke moeder. Een adelijke moeder, die als vierjarig kind háár moeder verloor. Geboeid lees ik dit prachtige boek van biografe Jolande Withuis. Zo mooi geschreven. Zo goed gedocumenteerd. Het leven van Jeanne Oosting. Friesland. Achterhoek. Den Haag. Parijs. Amsterdam. Achterhoek. Ik geniet van deze terugblik in de wereld van de kunst en de kunstenaars van de 20e eeuw. Een vrouwenleven van een vrijgevochten, zelfstandige vrouw. Geboren in 1898. Overleden in 1994.

    Maar het meest geboeid lees ik over kwellingen die je, als je de thema’s (her)kent, voor een groot deel terug kunt leiden naar Verlaat Verdriet-thema’s. In de relatie van haar ouders. Het desastreuze huwelijk. De ingewikkelde relatie tussen een bemoeizuchtige  moeder, en een naar onafhankelijkheid snakkende dochter. Aantrekken. Afstoten. In een (bijna) onophoudelijke stroom. Angst voor afwijzing. Innerlijke eenzaamheid. Eindeloos verlangen naar intieme relaties. Vernederingen. Zelfvernederingen. Wanhoop. Depressies.

    Nee – ik heb geen tijd verloren op deze pyama-dag.
    Lezen. Lezen. En nog eens lezen in Geen tijd verliezen.

    Boek

    Ben je benieuwd naar de trans-generationele traumasporen in dit boek?
    Geen tijd verliezen

    Tentoonstellingen

    De zomer van Jeanne

  • | | |

    De overlevenden – Alex Schulman

    DoorTitia Liese

    De overlevenden

    Twee citaten uit het boek

    ‘….. Ze vertelden me dat rouw een proces is, met fasen. En aan de andere kant wacht het leven. Niet hetzelfde leven natuurlijk, maar een ander leven. Dat is niet waar. Rouw is geen proces, maar een toestand. Het verandert nooit maar blijft als een steen op zijn plaats zitten.
    En rouw verstomt je…..’

    blz 235

    ……… ‘Toen de therapeut vroeg wat Benjamin voelde na de dood van zijn moeder, antwoordde hij dat hij niets voelde, maar misschien was dat niet waar, misschien voelde hij zoveel dingen dat het onmogelijk was om een bepaalde emotie te onderscheiden. Hij moest haar zijn hele levensverhaal vertellen, en ze legde hem uit dat het brein  merkwaardig in elkaar zat. Het doet dingen waar we ons niet van bewust zijn. Soms, als je iets traumatisch hebt meegemaakt, verandert de psyche de herinneringen. Benjamin had gevraagd waarom dat was en de therapeut had geantwoord: om ermee om te kunnen gaan.’.………..

    blz 197/198

    Drie broers keren terug naar het vakantiehuis bij het meertje waar twintig jaar eerder een ongeluk heeft plaatsgevonden dat hun leven voor altijd heeft veranderd. Ze hebben de as van hun overleden moeder mee om uit te strooien. Dat hun moeder liever niet had dat ze naast hun vader werd uitgestrooid, wordt pas de avond voor de crematie duidelijk via een brief die de broers in haar appartement vinden.

    Bestellen

    Alex Schulman
    De overlevenden
    ISBN: 9789403132419

  • | |

    Kind zonder vader, vader zonder kind

    DoorTitia Liese

    Auke Hulst

    De mitsukoshi troostbaby company van Auke Hulst. Ik ben er aan begonnen. Al gauw kom ik de zin tegen ‘De Sisyphusarbeid * van zijn’. Die zin raakt me. Meteen. Tot in de haarvaten van mijn zijn herkent de Verlaat Verdriet-er in mij dat. Voel ik het. Heb ik het ervaren. De Sisyphusarbeid van zijn.

    Inmiddels ben ik ongeveer halverwege. Het boek De mitsukoshi troostbaby company bestaat uit drie delen, waarin in alle drie delen dezelfde hoofdpersoon zijn thema’s behandelt vanuit verschillende invalshoeken.
    Het vroege verlies van zijn vader – de hoofdpersoon was acht jaar toen hij zijn vader verloor.
    Zijn ingewikkelde partnerrelatie met de vrouw die – ongewenst – zwanger wordt van hem. De vrouw die – voor hem ongewenst –  kiest voor (een late) abortus, en daarmee hem zijn vaderschap ontneemt. Kind zonder vader, vader zonder kind.
    De aankoop van de troostbaby door de hoofdpersoon. De troostbaby die het grote gat in hem moet vullen.

    In de kruipruimte van je bestaan

    De laatste tijd zijn er verschillende boeken verschenen van auteurs die jong een ouder verloren. Boeken die raken. Die inzicht geven. Die je doen beseffen dat je niet de enige bent die jong een ouder verloor. En ook niet de enige die als volwassene worstelt met de gevolgen die dat vroege verlies heeft gehad. Geen van de boeken beschrijft voor mijn gevoel zo intens, zo omvattend, zo hopeloos, en zo verlangend naar verandering wat dat onomkeerbare verlies kan doen met een kind. En hoe dit verlies zich kan hebben genesteld in de kruipruimte van je bestaan. Tot ver in je volwassenheid.

    De Mitsukoshi Troostbaby Company

    De Mitsukoshi Troostbaby Company van Auke Hulst is een ambitieuze mengvorm van memoires, robotverhaal, tijdreisverhaal en alternate history, waarin verlies, schuld en ouderschap centraal staan. Hulst laat in deze aangrijpende roman zowel de kracht als de beperkingen van fictie zien. De culminatie van een oeuvre.

    In een nabije toekomst koopt een eenzame sciencefictionschrijver een robotdochter die het verlies van een ongeboren kind moet goedmaken. Ondertussen werkt hij aan een roman waarin zijn alter ego terugkeert in de tijd met het doel de loop van de geschiedenis zo te veranderen dat zijn ongeboren kind alsnog geboren kan worden – al was het maar in een verhaal. Laten werkelijkheid en fictie zich in handen van een schrijver wel dwingen?

    Lees meer

    * De mythe van Sisyphus

    Boek bestellen

    Auke Hulst
    De Mitsukoshi Troostbaby Company 

  • | | |

    Geen idee hoe ik me moest scheren

    DoorTitia Liese

    ‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’ zegt een deelnemer aan de workshop Verlaat Verdriet. Hij was 11 jaar toen hij zijn vader verloor, is nu iets jonger dan 35 jaar.

    Zonder moeder

    Zelf val ik even helemaal stil na zijn opmerking. Natuurlijk. Ik ken de verhalen over moederverlies. Ook als dochter-zonder-moeder ken – en herken – ik de verhalen.
    De verhalen over de eerste BH, die je niet meer kon kopen met je moeder.
    De eerste menstruatie. Geen idee wat er gebeurde. Geen idee wat je moest doen. Hoe je dit oploste zonder je moeder.
    Niet door je moeder ingewijd worden in ‘het vrouwenleven’.
    Werelden van gemis.

    Zonder VADER

    Maar nooit eerder hoorde ik een man het ontbreken van zijn vader in één zin zo beeldend benoemen. Ineens kon ik de omvang van het verlies van je vader van binnenuit voelen.
    Wat een wereld van gemis.
    ‘Ik had geen idee hoe ik me moest scheren.’