• | | |

    De weg naar liefde en geborgenheid

    DoorTitia Liese

    Over veertien dagen zetten we onze eerste stappen op De weg van liefde 2024. In de geborgenheid van Codiponte. In de Lunigiana, waar de maan zinnebeeld is van de omgeving (Luni/luna/maan). Waar onsterfelijke Verlaat Verdriet-ers je met hun stappen zijn voorgegaan. Matilde van Canossa (1046-1115, verloor op haar zesde haar vader). Strijdbare vrouw. Verzoener. Markgravin van Toscane. Sinds kort naamgeefster van Casa Matilde, het huis dat ik aankocht in Codiponte om in gebruik te gaan nemen als Centrum voor levensverhalen. Dante Alighieri (1265-1321, jong wees geworden). Politiek vluchteling. Verbannen uit zijn geboortestad Florence om zijn opvattingen. Michelangelo Buonarotti (1475-1564, verloor op zijn zesde zijn moeder). Zocht persoonlijk het marmer uit voor zijn beeld David, in de marmergroeven in de Apuaanse Alpen, op een steenworp afstand van Codiponte. David: zinnebeeld van de kleine man die met een list de reus overwon.

    Geborgenheid

    In de vallei tussen de Apuaanse Alpen en de Appenijnen. In de simpelheid van het dorp Codiponte, waar ondertussen zoveel voor je te ontdekken valt. Waar je verrast wordt door de vriendelijkheid van de Codipontse mensen, op de Codipontse berg. In villa Le Muse, het grote gele huis waar je je wonderbaarlijk thuis kunt voelen. Op je gemak. Geborgen. Waar het leven Italiaans is, en tegelijkertijd zo gewoon dat je het gevoel kunt hebben er altijd al geweest te zijn.

    Samen

    Samen zijn. Delen. Leren van elkaar. Terwijl ieder op eigen wijze werkt met eigen Verlaat Verdriet-thema’s. Schrijven aan de hand van toepasselijke schrijfuitnodigingen. Of op eigen wijze aan de hand van beelden vorm geven aan gevoelens. Genieten van het Italiaanse eten dat Davide voor ons bereidt. Van de liefdevolle gastvrijheid van Maartje. In een eeuwenoud Italiaans dorp, in een Italiaans huis. Samen dineren aan een mooi gedekte tafel. Als het weer het toelaat onder de sterrenhemel boven de binnenplaats van de Middeleeuwse Concia.

    Weg naar liefde

    Even helemaal toekomen aan jezelf. Je – opnieuw – verbinden met jouw eigen weg naar liefde. Ik zie ernaar uit, en verheug me nu al.

    Lees meer

    La Concia

  • | | |

    Gedicht van Wislawa Szymborska: Grote pret

    DoorTitia Liese

    Wislawa Szymborska

    Vandaag kwam ik een gedicht tegen van de Poolse dichteres en winnaar van de Nobel Literatuurprijs 1996: Wislawa Szymborska (1023 – 2012, 13 jaar toen ze haar vader verloor). Haar oeuvre is klein, slechts 400 gedichten, maar ze zijn wereldberoemd en uitgebracht in 40 talen. Ze won de Nobelprijs voor Literatuur in 1996.
    Haar gedicht Grote pret wil ik graag met je delen.

    Grote pret

    Eindelijk heeft mijn geheugen gevonden wat het zocht.
    Moeder is terecht, vader is aan mij verschenen.
    Ik droomde een tafel en twee stoelen, en ze gingen zitten,
    weer waren ze van mij, weer leefden ze voor mij.
    Met twee lampen van gezichten schitterden ze in de schemer
    als voor Rembrandt.

    Nu kan ik eerst vertellen
    door hoeveel dromen ze hebben gedoold, in hoeveel oploopjes
    ik ze onder de wielen vandaan heb moeten trekken,
    in hoeveel agonieën ze dood hoeveel handen van me zijn gevlogen.
    Afgesneden van me groeiden ze scheef aan.
    De ongerijmdheid dwong hen tot een maskerade.
    Wat hielp het dat ze buiten mij geen pijn meer leden,
    als ze pijn leden in mij.
    Het droomgepeupel hoorde dat ik mamma riep
    tegen iets dat piepend op een takje sprong.
    Er werd gelachen omdat mijn vader een kokarde droeg,
    van schaamte brandend werd ik wakker.

    Eindelijk dan.
    In een gewone nacht
    van een doodnormale vrijdag naar een zaterdag,
    kwamen ze plotseling zo als ik hen wilde zien.
    In een droom, maar als verlost van alle dromen
    alleen zichzelf gehoorzamend, en verder niets.
    Achter op het schilderij doofden alle mogelijkheden,
    het noodlot had zijn onherroepelijkheid verloren.
    Alleen zij lichtten, mooi omdat ze op zichzelf leken.
    En lang, lang gelukkig schenen ze te zijn.

    Ik werd wakker. Deed mijn ogen open.
    Raakte de wereld aan, een uitgesneden lijst.

    Wislawa Szymborska
    13 jaar toen ze haar vader verloor

    Lees meer

    Wislawa Szymborska

    • Agonie – nood
  • | | | | |

    Een heel leven leven in een jaar tijd

    DoorTitia Liese

    Ken je dat gevoel dat je een heel leven hebt geleefd in een jaar tijd? Ik hoorde het mezelf een aantal keren zeggen tegen andere mensen. ‘Ik heb het gevoel dat ik het afgelopen jaar een heel leven heb geleefd in een jaar tijd.’

    Paradigma-shift. Ik kende het woord. Lang is voor mij de meest beeldende paradigma-shift de dag geweest waarop de Berlijnse muur viel. Ik was niet in Berlijn op dat moment, ik was wel in Bremen. En voelde hoe alles in Duitsland veranderde.
    Maar voor je eigen leven de betekenis van een paradigma-shift voelen met je hele lijf: dat is toch weer iets heel anders.

    Je kent het fenomeen als Verlaat Verdriet-er mogelijk ook. Daarom wil ik graag met je delen wat er met mij is gebeurd in het afgelopen jaar.
    Jarenlang sijpelen er veranderingen binnen in je bestaan. Soms zo klein dan je ze nauwelijks registreert als verandering. Per stuk veranderen ze je dagelijkse bestaan niet opvallend. Hier raakt een verbindinkje los. Daar ontstaat een nieuw verbindinkje. Er verandert iets, maar je weet niet zo goed wat. En ook niet hoe. Hier bezeer je je aan een verbinding die voor jou lang een waardevolle en mooie verbinding is geweest. Bijvoorbeeld in een relatie met een betekenisvolle persoon. Je vraagt je af: wat gebeurt hier toch? Daar ontstaat een relatie met een persoon die nieuwe wegen voor jou – of met jou – opent. Op een andere manier vraag je je ook af: wat gebeurt hier toch?

    In mijn directe privé-leven is in de afgelopen jaren langzaam maar zeker van alles veranderd. Zo ook in mijn Verlaat Verdriet-werk. Omdat mijn privé-leven en mijn Verlaat Verdriet-werk voor bijna 100% met elkaar verbonden zijn voelde het alsof er voor minstens 200% veranderingen gaande waren. Ontwikkelingen die ik soms (bijna) niet bij kon houden. ‘Mijn lijf trekt dit niet meer’ voelde ik afgelopen jaar sterker dan ooit. ‘Ik moet iets doen.’

    Paradigma-shift

    Een van de dingen die ik ben gaan doen is me goed realiseren: wat gebeurt er met me? Wat is er met me gebeurd? Wat heb ik nodig? Ik heb tijd genomen vorige maand om op mijn Terschellingse plek goed te doorvoelen waar die merkwaardige uitvallen die ik de afgelopen jaren heb gehad vandaan konden komen. Tot het moment waarop ik me echt realiseerde: ik heb het afgelopen jaar een heel mensenleven in een jaar geleefd. Natuurlijk is alles in me moe. Wat zich in werkelijkheid in het afgelopen jaar in mij heeft voltrokken is een paradigma-shift. Al die kleine, binnen-sijpelde, veranderingetjes van jaren en jaren hebben ervoor gezorgd dat ik een intens grote verandering in mijn leven meemaak. Paradigma-shift.

    Casa Matilde

    Een van de hele grote veranderingen in mijn leven is de naamsverandering sinds vorige week van het huis dat ik heb aangekocht in Codiponte. De nieuwe naam van het huis is Casa Matilde. Het huis heeft sinds vorige week ook een beschermvrouwe. Namelijk Matilde van Toscane. Maar dat deel ik graag met je in een andere blog, en op een andere manier..

    Lees meer

    Paradigmashift 

  • | | |

    Heb ik je ooit verteld : Genevieve Kingston

    DoorTitia Liese

    Heb ik je ooit verteld

    In de trein naar Eindhoven bedenk ik dat ik toch op het vliegveld nog een boek wil kopen voor mijn week in Codiponte. Ik ben al door de Security als ik me realiseer: een boek. De keuze is dan al niet ruim meer. Ik vind geen boek dat me aantrekt. Wel valt mijn blik op een omslag met de titel Heb ik je ooit verteld. Hoe ik mijn leven lang brieven van mijn overleden moeder ontving. Oh nee, deze week even niet, denk ik. Ik ben al doorgelopen naar de vertrekhal als iets in me beslist: terug. Ga het nu kopen. Zo gedacht, zo gedaan. Ik loop terug. Pak het boek. Reken het boek af.

    Denken, mijmeren, voelen, filosoferen

    Op de eerste dag in Codiponte stel ik het nog even uit eraan te beginnen. Maar als ik eenmaal ben begonnen pakt het boek me zoals ik nog zelden word gepakt door een ervaringsboek over Verlaat Verdriet-thema’s. Het ene moment lees ik door, door, door, door. Het andere moment lees ik iets wat me aan het denken zet. Waar ik – in de rust en de stilte van de Concia bij Maartje en Davide – uren over kan denken. Mijmeren. Voelen. Filosoferen.
    Je merkt het al lezend in deze blog. Bij andere boekbesprekingen doe ik m’n best zo neutraal mogelijk informatie te delen. Bij dit boek lukt me dat niet. Dit boek wil ik helemaal met je delen. Zo helder, en zo mooi geschreven. Beeldend. Openhartig. Integer. En vooral ook: leerzaam.

    Dochter en moeder

    Wel vermoed ik dat dit boek vooral een boek is voor dochters die hun moeder verloren door een lang ziekteproces. Deze dochters wil ik vooral zeggen: koop het boek. Leen het. Lees het.

    Ook voor andere Verlaat Verdriet-ers

    Voor Verlaat Verdriet-ers die niet dochter zonder moeder zijn: ook voor jullie een boek dat op een bijzondere manier een werkelijkheid laat zien van jong ouderverlies. Laat zien dat kinderen die een ouder gaan verliezen door de dood hele gewone kinderen zijn. Dat ouders die te jong gaan sterven hele gewone mensen zijn die niet dood willen gaan, terwijl hun kinderen nog jong zijn. Dat ouders die overblijven hele gewone mensen zijn, die ongewenst alleenstaand ouder zijn geworden. Dat niemand heeft kunnen oefenen hoe je dat alles het beste kunt doen. Dat alle tips en goedbedoelde adviezen niet kunnen tippen aan de werkelijkheid van wat er gaande is in een gezin met een levensbedreigend zieke ouder.

    Citaat

    …..‘De vrouw die ik nodig had was de vrouw van het bandje, van de video’s, de vouw die had gevochten, geleden en voor mijn geboorte al een leven had gehad. Ik had alle aspecten van mijn moeder nodig, niet alleen de warmte en tederheid die ze me had gegeven toen ik klein was. Ze had een spoor aan broodkruimels achtergelaten die naar haar, en naar mijn toekomst leidden, maar om die allemaal te vinden moest ik veel beter kijken. Ik moest vragen gaan stellen….’ 

    Complimenten

    Mijn grote complimenten gaan uit, zowel naar de schrijfster van het boek: Genevieve Kingston, als naar de uitgever/uitgeefster die deze parel heeft gevonden, en geschikt heeft gemaakt voor Nederlandstalige Verlaat Verdriet-ers.

    De weg van liefde

    Wil je, net als ik, ervaren wat de rust en de stilte van Codiponte ook jou kan brengen? Lees meer over onze schrijf-retraite De weg van liefde, 2024.

    Meer lezen, zien, doen