• | | | | | | | | | |

    Ouderen en Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Verlaat

    ‘Mevrouw, ik zou zo graag eens met u willen praten.’
    In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet    -werk werd ik gebeld door een mevrouw. ‘Ik woon naast u. In het bejaardenhuis’ vertelde ze me erbij.

    Uit wat ze vertelde kon ik opmaken: dit is de moeder van Jan.
    ‘Je zou eens met m’n moeder moeten praten’ zei Jan me eens, toen hij hoorde van mijn werk. ‘Mijn moeder is 94. Ze was 14 toen haar moeder overleed. Ze praat er nooit over, maar ik weet dat dat verlies nog altijd een grote rol speelt in haar leven.’

    Verdriet

    ‘Ik kom naar u toe’ zei ik tegen haar. ‘Meteen. Nu.’
    Zo gezegd, zo gedaan.
    Mijn kennis van Verlaat Verdriet was op dat moment nog lang niet zo ontwikkeld als dat nu is.
    Wat heb ik veel van haar geleerd in die ene ontmoeting met deze dochter zonder moeder.
    Gehuild heeft deze vrouw.
    Gehuild, alsof haar moeder gisteren was overleden.

    ‘Wat ben ik blij, dat ik dit eindelijk eens kan vertellen tegen iemand die begrijpt wat ik vertel.’
    Die dat verlies betekenis kan geven.
    Die erkent wat ik vertel.
    ‘We moesten door.
    En dat heb ik altijd gedaan.’

    Ouderenzorg

    Gisteren ontving ik een mail die me herinnerde aan de moeder van Jan.
    Wat een prachtige site!
    Ik kwam hier per toeval terecht maar werd o.a direct geraakt door de gedichtjes van Elly.
    Ik werk in de ouderenzorg en zo weet ik inmiddels dat elke leeftijd zijn eigen proces heeft. Veel ouderen, waar ik kom ( thuis of in een instelling) kunnen hun (verdrietige) herinneringen niet loslaten / verwerken. In hun hoofd blijven ze alles keer op keer herbeleven.
    Het is zo belangrijk voor hun zielsproces om hun verleden te kunnen verwerken en los te laten.
    Helaas is er voor deze ouderen nog niet heel veel aanbod.
    Ook vindt deze generatie ouderen het “not done” om hier hulp voor te zoeken.
    Of ze weten zelfs niet dat hier wel mogelijkheden voor zijn.

    Kun jij mij misschien helpen met tips en adviezen om deze ouderen wat handvatten aan te reiken?

    Aandacht

    We gaan er werk van maken in 2017!

  • | | | | | | | |

    Schuld en boete

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Het lijkt wel of ik mezelf in een constante staat van ongenoegen houd.’
    Het is lang geleden dat ik me dit realiseerde.
    Voor mij al sinds lang geen realiteit meer in mijn dagelijkse leven van nu. Toch kwam het bij me op in een gesprek dat ik kort geleden had met een Verlaat Verdriet-ster (nu rond de 40, 10 toen ze haar moeder verloor na een lange ziekte-tijd).
    Deze Verlaat Verdriet-ster vertelde over haar neiging om altijd (belangrijke) zaken uit te stellen.
    En zichzelf al die uitstel-tijd te kwellen met de voortdurende wetenschap: ‘Ik moet iets doen.’
    ‘Ik moet mijn beloften nakomen.’
    ‘Ik moet mijn afspraken nakomen.’
    ‘Ik moet mij plicht doen.’
    Toch doet ze het niet.
    Ze stelt het uit.
    En uit.
    En uit.
    Terwijl ze zich er 24 uur van de dag van bewust is.
    ‘Ik moet iets doen.’
    Ze doet het niet.
    En kwelt zichzelf.

    Vicieuze cirkel

    Wat heb ik het zelf ook gekend: deze vicieuze cirkel van schuld.
    Van tekort schieten.
    Van schaamte.
    Van boete.
    Van straf.
    Wat heb ik het gekend: deze zelfondermijnende cirkel van schuld en boete.
    Maar
    Niet alleen wij beiden.
    Deze vicieuze cirkel hoor ik vaak.
    Van heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

    Verwijtbaar

    ‘Ik weet heel goed wat ik doe’, vertelt de Verlaat Verdriet-ster.
    ‘Ik ben me ervan bewust, dat ik steeds weer in het onzichtbaar-zijn kruip.
    Door me schuldig te voelen.
    Door me machteloos te voelen.
    Door te denken: ik ben het niet waard om er te zijn.
    Door verwijtbaar tekort te schieten.
    Door me in mezelf terug te trekken.
    Door me onbereikbaar te maken voor andere mensen.
    Door het daardoor nog erger te maken.
    Door mezelf te straffen voor iets wat ik ook gewoon had kunnen doen’ 

    Negatieve identiteit

    ‘Ik ben in een negatieve identiteit gestapt na het verlies van mijn moeder’, realiseerde ik me lang geleden.
    ‘Wat raar, dat geen enkele van de therapeuten die ik – als volwassene! – heb gehad dit heeft gezien.
    Dat geen enkele therapeut met dat gegeven aan het werk is gegaan.’

    In mijn blog van 22 juni j.l. schreef ik over die jas.
    Die oude mottige jas.
    Mag die uit?
    Kan die uit?
    Die jas van de negatieve identiteit is een heel hardnekkige jas.
    En toch kan ook die jas uit!

    Marlene Dumas

    Het schilderij dat ik als beeld heb gebruikt, is een schilderij van Marlene Dumas  

  • | | | | | | | | | | | | |

    Wie ben je?

    DoorTitia Liese

    Hoe simpel kan het zijn?

    Je kunt je in de veiligheid van de workshop – in de (h)erkenning – zo gedragen voelen dat pijn, angst, verdriet en boosheid ineens (b)lijken op te lossen. Ineens veel minder groot en overweldigend (b)lijken te zijn.
    Je bent helemaal niet zo anders dan andere mensen.
    Er zijn heel veel Verlaat Verdriet-ers, zoals jij.
    Je blijkt ergens bij te horen!
    Als je weer thuis gekomen bent, kun je het gevoel krijgen dat de verlichting van je gevoelens niet helemaal echt was.
    Want: zó simpel kan het toch niet zijn?

    Hoe simpel mag het zijn?

    Geloof me: zo simpel is het vaak wèl!
    Eén van de grote kunsten van een verlaat rouwproces is om daarmee te leren omgaan.
    Dúrf je jouw grote gevoelens van angst, eenzaamheid, verdriet, boosheid, dúrf je jouw (basis)patronen wel los te laten?
    Kun je daarna nog bestaan?
    Of eigenlijk: besta je daarna nog?
    Durf je het zo simpel te laten zijn?

    Loslaten

    Het valt je misschien moeilijk om afstand te doen van die oude jas.
    Al is-t-ie mottig en verschoten. En stinkt-ie een beetje.
    Hij is wel van jou!
    Het is wel jouw jas, die jou al die jaren als een tweede velletje beschermd heeft!
    Precies jouw maat!
    Helemaal zelf gemaakt!
    Hij voelt (nog) lekker warm.
    Hij is je o zo vertrouwd…..
    Je bent eigenlijk toch zo gehecht aan die jas……
    Afstand doen………?
    Uit die jas ………?
    Helemaal zonder………?

    Wie ben je?

    Wie ben je?
    Zonder die jas?

    Tekst

    Bovenstaande tekst komt uit
    Verlaat Verdriet,
    verwelkom het leven.

    Cursusboek bij de basisworkshop Verlaat Verdriet / basisworkshop Dubbel Ouderverlies.  

  • | | | | | | | |

    Zelfdoding door een ouder 1

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    ‘Veerkracht?
    Verkracht!’

    Veerkracht

    We zitten aan tafel tijdens de workshop te praten over het gemak waarmee tegenwoordig gepraat wordt over veerkracht. Ik haal de woorden aan van bijzonder hoogleraar gecompliceerde rouw Jos de Keijzer in een interview. Dit interview stond een kleine twee jaar geleden in het Algemeen Dagblad. Aanleiding was het auto-ongeval in Belgie (Nederlands gezin op weg naar vakantiebestemming), waarbij twee jonge kinderen hun beide ouders verloren. ‘We moeten de veerkracht van kinderen niet onderschatten’, aldus deze Jos de Keijzer.

    Verkracht

    ‘Veerkracht? Ik voel me verkracht’, zo reageert P. tijdens ons gesprek aan tafel. P. verloor jong zijn moeder als gevolg van zelfdoding.
    Aan de eerste jaren van zijn leven bewaart P. goede herinneringen. ‘Een gewoon kinderleven’. Rond zijn tiende jaar verandert zijn moeder in een zichtbaar en ervaarbaar depressieve vrouw. Verschillende opnames volgen. ‘Geen idee waar ze dan was. We gingen een keer op bezoek, maar waar dat was? En wat dat was?’
    ‘Een rusthuis’, werd er gezegd. Maar wat was een rusthuis? Wat deed ze daar? Waarom was ze daar?
    Als zijn moeder thuis was, moest P., zo jong als hij was, altijd opletten. Waar was ze? Wat deed ze? Verschillende keren was ze weg. ‘Dan moesten we haar zoeken. Bijvoorbeeld bij het kanaal.’

    Onveiligheid

    Onduidelijkheid.
    Onveiligheid.
    Chaos.
    Altijd alert zijn.
    Voor je moeder zorgen, in plaats van dat zij er voor zorgt dat jij veilig op kunt groeien.

    Grensoverschrijdend gedrag

    Als kind leven in een huis met een ouder/opvoeder die regelmatig dreigt met zelfdoding en/of regelmatig probeert zich het leven te benemen.
    Je staande zien te houden in deze vorm van grensoverschrijdend gedrag door een ouder.
    De laatste poging van zijn moeder is gelukt.
    Na dagen werd ze gevonden, in het kanaal.

    ‘Veerkracht?
    Verkracht, zul je bedoelen!’