• | |

    Wie was de vrouw die jouw moeder is

    DoorTitia Liese

    Het is zo gebruikelijk voor Verlaat Verdriet-ers om in de verleden tijd over je vroeg overleden ouder te praten. Je ouder is er inderdaad – al heel lang – niet meer. Maar je moeder was niet jouw moeder. Je moeder is jouw moeder. Jouw vader was niet jouw vader. Je vader is jouw vader. Voor altijd.

    Kantelmoment

    In een Verlaat Verdriet-proces kan dat een belangrijk, doorslaggevend, kantelmoment betekenen. Het moment waarop je je realiseert dat je moeder je moeder is. Ook al is ze er al heel lang niet meer. Dat je vader je vader is. Ook al is hij er al heel lang niet meer.

    Terugkomdag

    Zaterdag hadden we de Terugkomdag van de workshop van 4 weken geleden. Wat is er veel gebeurd bij de beide deelneemsters. Op hun eigen manier zijn ze allebei bezig hun moeder weer een plek te geven in hun leven. In plaats van verbonden te zijn met de ouder die is overleden, zoeken ze naar mogelijkheden om zich weer te verbinden met de ouder die heeft geleefd. De ouder die veel meer was dan ‘alleen maar’ jouw ouder.

    I walk with you mama

    ‘Ik luister keer op keer naar dit lied.’ vertelt een deelneemster. En elke keer huil ik. En elke keer voel ik me weer iets dichter bij mijn moeder komen.

    Zang: Anne Sofie von Otter
    Muziek: Benny Andersson
    Tekst: Bjorn Ulvaeus
    Luisteren: via You Tube

    I walk with you mama
    The path along the river
    We feed the swans
    We say hello to people that we meet

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    I walk with you mama
    The park in autumn colors
    The sadness in the air
    As oak and marples shed their leaves

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way

    Yes you should have stayed a bit longer
    Given me some more of your time
    Couldn’t even wait to say goodbey
    How could you be in such a frightfull hurry

    Leaving me with so many questions
    Having so much more love to give
    In a way I come to terms I know now
    Although it seems everywhere that I go now

    I walk with you mama
    A road that knows a yourney
    Retracing every footstep
    Every Sunday in the park

    I talk with you mama
    And I listen
    And I hear you say
    I’m sorry that I left you on your own this way.

  • | | |

    Het verlies een plekje geven

    DoorTitia Liese

    ‘Rouw, of verdriet, moet je helemaal geen ‘plekje geven’, zoals iedereen altijd zegt.
    Het is een min of meer terloopse zin in het interview met Liesbeth Rasker (NRC 14 mei 2020). Ik wil daar graag iets over zeggen.

    Het een plekje geven

    ‘Je moet het een plekje geven.’ Hoe vaak wordt het niet gezegd over een verlies. Niemand die weet hoe je dat doet. Maar iedereen weet dat het moet. ‘Het een plekje geven.’

    In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk had ook ik mijn moeite met dit cliché. Duh – een plekje geven? Wat een plekje geven? Hoe een plekje geven? En dan? Wat heb je dan gedaan? Is het zoiets als een stoel een plekje geven? Of een tafel? Gewoon opzij zetten? En verder met je leven?

    Biografie

    In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik steeds meer tot het besef gekomen dat de cliché ‘Het een plekje geven’ wel degelijk inhoud heeft. Hoe belangrijk het is het vroege verlies van je ouder(s) een plekje te geven. Namelijk een letterlijke plek in je biografie.

    Dat doe je bijvoorbeeld door

    • je overleden ouder(s) een plek te geven in je levensverhaal. Wie was hij? Wie was zij? En wie ben jij? Wat betekent je overleden ouder nu voor je in je leven als volwassene?
    • de dochter/de zoon te worden van de moeder/de vader die heeft geleefd. In plaats van alleen nog maar het kind te zijn van een ouder die is overleden;
    • als volwassene de gelijkwaardige te worden van je overleden ouder. Je kindperspectief te onderzoeken. Het kindperspectief los te laten;
    • je angst(en) in de ogen te kijken;
    • de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld te onderzoeken en te herwaarderen.

    Verwerken en helen

    Onderzoek wat goed is voor jou.
    Doe wat goed is. Voor jou.
    Geef je overleden ouder(s) een plek in je leven van nu.
    Geef het verlies – en de gevolgen van het verlies – een nieuwe plek in je leven.

    Je kunt het vroege verlies van je ouder(s) verwerken.
    Oude wonden kunnen helen.

    Maar dan moet je wel in beweging komen.

    Doen

    Lees in Doen wat Titia Liese je aan mogelijkheden biedt.

    Herinneringsboeken

    Ga op zoek naar wie de vrouw was die je moeder is: Herinneringsboek Moeder
    Ga op zoek naar wie de man was die je vader is: Herinneringsboek Vader

  • | | |

    Als je er niet over praat….

    DoorTitia Liese

    ‘Als je er niet over praat, is het alsof het er nooit is geweest.’
    In het weekend las ik deze zin in verband met de 4 mei herdenking.

    Als je er niet over praat, is het alsof het er nooit is geweest.
    Hoe waar is dit!
    Wat kunnen wij, Verlaat Verdriet-ers, hiervan leren?

    Als je niet praat over je overleden moeder, is het alsof ze er nooit is geweest. Is het alsof ze nooit jouw moeder is geweest.
    Als je niet praat over je overleden vader, is het alsof hij er nooit is geweest. Is het alsof hij nooit jouw vader is geweest.

    Pap, ik mis nog steeds jouw wel-te-rus-ten zoen

    Vanavond keek en luisterde ik naar het nationale herdenkingsprogramma op de televisie. En hoorde Simone Kleinsma zingen. Pap, kun je me horen.
    Ik deel het lied hier graag nog eens met je.

    Pap, kun je me horen?

    Laat de vlam van dit flakkerende kaarsje
    De nacht beschijnen net zoals jouw geest mijn leven heeft verlicht

    Pap, kun je me horen?
    Pap, voel me verloren
    Kun je me wel vinden in de nacht?
    Pap, mag ik je storen?
    Pap, kun je me horen?
    Kun je me wel helpen met m’n angsten?

    Honderdduizend ogen kijken neer, maar welke ogen zijn van jou
    Waar ben je nu, die hechte band tussen ons twee waar is die nou?
    Ik voel me jaren ouder, mijn leven lijkt veel kouder
    Mijn wereld minder zinvol, dan die was als toen met jou

    Pap, kun je vergeven
    Pap, m’n nieuwe leven
    Haast bij elke stap, voel ik verwijt
    Steeds in m’n gebeden
    Met mezelf gestreden
    Hopend op jouw raad met al jouw wijsheid

    Ik draag met me mee wat jij me leerde elk door jou gekozen boek
    Waar vind ik straks in wat ik las voldoende steun voor wat ik zoek
    Steeds leger zijn de straten en ik daar in verlaten
    De maan heeft minder glans en ook de zon schijnt niet als toen

    Pap, ik blijf van je houden
    Papa, dat vertrouwde
    Pap, ik mis nog steeds jouw wel-te-rus-ten zoen

    Read more: https://muzikum.eu/nl/123-804-147756/simone-kleinsma/pap-kan-je-me-horen-songtekst.html#ixzz6LVCspnr5

  • | | |

    Een plek in de workshop van 4-6 juni gratis beschikbaar

    DoorTitia Liese

    Deze workshop is inmiddels volgeboekt

    Basisworkshop Verlaat Verdriet

    In de basisworkshop Verlaat Verdriet van 4, 5 en 6 juni 2020 is een plek vrij gekomen. Deze plek stel ik met liefde gratis beschikbaar aan een Verlaat Verdriet-er die als gevolg van de corona-maatregelen inkomen is verloren. Zeeën van tijd heeft. En heel graag wil deelnemen aan een Verlaat Verdriet-workshop.

    Aanbod

    Gebruikmaken van deze mogelijkheid is niet helemaal onvoorwaardelijk, namelijk

    Je

    • verloor in je jeugd (voor je 20e) je ouder(s) door overlijden;
    • raakte als gevolg van de corona-maatregelen je inkomsten kwijt;
    • hebt geen partner met een eigen inkomen;
    • wilt heel graag deelnemen aan een Verlaat Verdriet-workshop.

    Aanmelden

    Deelname

    • Op volgorde van aanmelding;
    • Op basis van argumenten.