• | | |

    Daily Impact: Dr. Annemiek van der Schaft

    DoorTitia Liese

    Dr. Annemiek van der Schaft

    Vorige week was ik aanwezig bij de promotie van Annemiek van der Schaft aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, naar aanleiding van haar proefschrift: Daily Impact – Reflecting on Employee Experiences in Organizational Change.
    Een paar jaar geleden deed Annemiek een individuele Verlaat Verdriet-workshop bij mij. Na deze intense en intensieve workshop hebben we contact gehouden. We spraken elkaar niet vaak, maar via de app bereikten we elkaar toch. Afgelopen voorjaar meldde Annemiek dat ze haar proefschrift had afgerond. Enige tijd later ontving ik van haar bericht via de app: ‘Zeventien september om 10.30 uur zal ik mijn proefschrift openbaar verdedigen in Nijmegen. Ik zou het geweldig vinden als je erbij zou kunnen zijn.’ Ik antwoordde meteen: ‘Genoteerd Annemiek, met de bedoeling bij deze bijzondere en belangrijke dag voor jou te zijn.’

    Daily Impact

    Een paar weken voor zeventien september appte ik Annemiek: ‘Wat is precies de essentie van jouw onderzoek en waarop promoveer je?’ Antwoord van Annemiek: ‘Ik ga het uiteraard ter plekke nog uitleggen, maar het proefschrift gaat over hoe medewerkers omgaan met verandering in hun organisatie.’ De verdere omschrijving van Annemiek voert iets te ver om hier te plaatsen, maar mijn antwoord aan haar luidde: ‘Kijk Annemiek – en weer denk ik: als je jouw proefschrift legt op Verlaat Verdriet en verlate rouw: wat gebeurt er dan???’ ‘Dit proefschrift gaat ook absoluut over mijn thema’ appte Annemiek me terug.

    Zeventien september 2025

    Ik was erbij, op zeventien september j.l. En ik heb letterlijk zo ongeveer de hele tijd op het puntje van mijn stoel gezeten. Hoewel het onderzoek van Annemiek niet specifiek gaat over de impact van jong ouderverlies (helemaal niet, zelfs) werd ik helemaal meegenomen in het perspectief van dit proefschrift: de dagelijkse invloed van ingrijpende veranderingen op mensen. Het belang van ervaringen van mensen. De belangrijke rol die levensverhalen daarin spelen. De mensen, en hun verhalen. De dagelijks voelbare impact van veranderingen. Ik voelde een diepgang die ik tot nog toe altijd heb gemist bij uitspraken van ‘rouwdeskundigen’ naar aanleiding van hun onderzoeken naar, en promoties op, jong ouderverlies en de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

    Perspectief

    Annemiek, dank dat ik aanwezig heb mogen zijn bij jouw promotie. Dat ik heb kunnen voelen hoe het perspectief van mensen en hun verhalen de juiste weg is om ook Verlaat Verdriet te onderzoeken. Ik zei tegen je na afloop van jouw verdediging: ‘Als je wat tijd over hebt, kun je met ditzelfde onderzoek ook nog even promoveren op Verlaat Verdriet?’ Ik houd graag contact met je Annemiek. Zoals je weet: er wordt al aan onderzoek gewerkt.

    Alle goeds voor jou, en alle succes die jou toekomt met jouw nu al spraakmakende onderzoek (en niet alleen spraakmakend bij mij!).

  • | | |

    Wetenschappelijk onderzoek – een nieuwe kans?

    DoorTitia Liese

    Vorige week stuurde een mede-Verlaat Verdriet-er me een link in verband met een onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies dat wordt uitgevoerd aan de Universiteit van Leiden.
    Het onderzoek loopt al.
    Je kunt je ervoor aanmelden (even gaat de uitspraak van een (rouw)wetenschapper door mijn hoofd toen ik, lang geleden, aandrong op wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies. ‘Mensen die via jou komen vormen een geselecteerde groep. Niet bruikbaar dus voor een onderzoek).

    Een nieuwe kans?

    Hé, dacht ik – wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies! Een nieuwe kans? Eindelijk ‘iemand’ die belastinggeld gebruikt om echt te onderzoeken waar jong ouderverlies over gaat? Wetenschappelijk onderbouwde kennis ontwikkelt waar ook volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden van kunnen profiteren? Dat zou toch mooi zijn!

    Veerkracht na verlies

    Ik klik de link open.
    En dan begint het.
    Veerkracht na verlies luidt de titel van dit onderzoek. Het lijkt me de titel van een scriptie van een MBO-student (sorry MBO-student) begeleid door een MBO-docent die even geen tijd had om op te letten (sorry MBO-docent).

    Veerkracht? Verkracht zal je bedoelen – schiet ook door m’n hoofd. (Gat in je ziel – bladzijde 131: Zelfdoding door een ouder)

    Verlies (?)
    Hoeveel verlies/verliezen lijdt een kind dat een ouder verliest door overlijden? Geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Om slechts een paar verliezen te noemen.
    Parallelle transities. De overgebleven ouder. Je plek in het gezin. De woonomgeving. De school. Status. Om een paar ingrijpende transities te noemen.

    Gevolgen

    …………… Ook gaat het onderzoek over de vraag waarom sommige mensen nauwelijks of geen negatieve gevolgen ervaren na het meemaken van het overlijden van een ouder (sorry – het staat er echt) terwijl anderen er wel last van kunnen hebben (sorry – dat staat er ook echt). 

    Deelnemen

    Deelname aan het onderzoek kan voor volwassenen die een ouder verloren tussen 4 en 18 jaar. (4 jaar – sorry, het staat er echt).
    Als je behoefte voelt: meld je aan (hoewel je mogelijk niet bruikbaar bent als je je aanmeldt via het lezen van mijn blog of mijn bericht op Facebook. (Geintje…)
    Maar misschien biedt dit onderzoek toch een nieuwe kans.

    Aanmelden

    Aanmelden kan via https://www.veerkrachtnaverlies.nl/
    Je kan er een cadeautje mee winnen!

  • | |

    Wetenschappelijk onderzoek

    DoorTitia Liese

    Wetenschappelijk onderzoek

    ‘Langdurige wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de meeste volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden daar later geen last van hebben.’
    Aan het woord een wetenschappelijk onderzoeker met een lange staat van dienst op het gebied van verlies en rouw.

    Verbijsterd

    Ik hoor hem verbijsterd aan. Meent hij wat hij zegt? Denkt hij zelf dat dit waar is?
    Zijn wij dan toch gek? Sukkels die het niet goed hebben gedaan? Klunzen? Al die honderden Verlaat Verdriet-ers die ik in de loop van de jaren heb gesproken, met wie ik heb gewerkt, zijn dat echt allemaal klunzen die de aanleg hebben kluns te zijn en dus levenslang kluns te blijven?

    Diagnoses

    ‘Mensen die jong een ouder hebben verloren maken niet opvallend vaker gebruik van hulpverlening dan andere volwassenen.’ komt uit deze onderzoeken naar voren.
    Zou iemand al hebben bedacht dat ‘geen hulp zoeken’ een kenmerk is van Verlaat Verdriet-ers?
    Dat Verlaat Verdriet-ers reguliere hulp liever uit de weg gaan omdat ze daar diagnoses krijgen als ADD, ADHD, Autisme, Borderline, dysthyme stoornis, bipolaire stoornis en wat mogelijk allemaal nog meer? Met bijbehorende behandelplannen, inclusief medicatie?
    In plaats van hulpverleners die zeggen: ‘Jong ouderverlies? Daar kunnen we mee aan het werk!’

    Cynisch

    De uitspraak houdt me maandenlang bezig.
    Wat is hier aan de hand?
    Waarom zijn mijn bevindingen totaal anders dan die uit wetenschappelijk onderzoek?
    Tot ik vanochtend wakker werd en het tot me doordrong.
    Als Verlaat Verdriet-ers ergens behoefte aan hebben, dan is het zich gezien en gehoord te voelen. Zou het kunnen zijn dat het pure feit dat deze mensen dertig jaar lang zijn gevolgd ervoor heeft gezorgd dat ze niet opvallend vaker gebruik maken van hulpverlening?
    Zou het zo cynisch kunnen zijn?
    Met als gevolg dat erkenning, en dus gedegen kennis, van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn binnen de reguliere hulpverlening nog altijd niet gewoon voorhanden is?

    Oplossen

    Willen we dit nog langer aanhoren?
    Willen we echt nog langer zo behandeld worden?
    Wat doen wij daar dan aan?
    Hoe lossen wij, Verlaat Verdriet-ers, dit op?

  • | | | | | | | | |

    Kinderen, jong ouderverlies en zelfmoord

    DoorTitia Liese

    Van diverse kanten kreeg ik links toegestuurd in verband met een Deens onderzoek dat uitwijst dat kinderen die jong een/ouder(s) verliezen vaker overgaan tot zelfmoord
    https://www.nu.nl/werk-en-prive/4163519/vaker-zelfmoord-kinderen-jonge-leeftijd-ouders-verliezen.html

    Het bericht is ook op NU.nl geplaatst https://www.nu.nl/werk-en-prive/4163519/vaker-zelfmoord-kinderen-jonge-leeftijd-ouders-verliezen.html

    Kinderen en jong ouderverlies

    Op het bericht dat geplaatst is op NU.nl staan reacties van diverse mensen. Persoonlijk kreeg ik zo ongeveer een hartverzakking van (sommige van) de reacties. Wat is er nog ongelofelijk veel werk te verzetten om duidelijk te maken wat de gevolgen van jong ouderverlies (kunnen) zijn op de langere termijn!

    Ik heb geprobeerd ook mijn reactie te plaatsen, n.l. een verwijzing naar www.verlaatverdriet.nl Uit de reply van NU.nl begrijp ik dat het bericht (nog) niet is geplaatst.