• | | | | | | | |

    Opnieuw geboren worden

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Afgelopen weekend heb ik, samen met L, een heel bijzonder weekend van de individuele biografische cursus Heel je leven ervaren.
    L, nu 75+, verloor vlak na haar geboorte niet haar ouders door de dood, haar ouders konden/mochten niet voor haar zorgen. Als gevolg daarvan groeide L. tot haar 15e op in diverse kindertehuizen (‘bij de nonnen’, zoals ze dat zelf vooral verwoordt).

    Aanpassen

    Een leven lang heeft L. het gevoel gehad niet gehoord en niet gezien te zijn.
    Niet gehoord en niet gezien in haar eenzaamheid – niemand die ooit vroeg: hoe gaat het met jou.
    Niet gehoord en niet gezien in haar onzekerheid – niemand die zich ooit afvroeg: wat gebeurt er in een kind dat van kindertehuis naar kindertehuis wordt verplaatst.
    Aanpassen, dat was wat ze moest.
    Niet zeuren.
    Niet klagen.
    Niet vragen.
    Niemand die jou ziet.
    Niemand die jou hoort.

    Anders

    L. voelde zich een leven lang anders dan anderen.
    Voelde levenslang: ik hoor er niet bij. Ik doe er niet toe.
    Met mij hoef je geen rekening te houden.
    Ze voelde een leven lang haar innerlijke eenzaamheid.
    Een buitenstaander te zijn.

    Een leven lang strijd

    Een leven lang heeft L. strijd gevoerd.
    Strijd om zichzelf een plaats te geven in het leven.
    Strijd om zichzelf een plaats te geven als vrouw.
    Strijd om zichzelf een plaats te geven in haar huwelijk.
    Strijd om zichzelf een plaats te geven als moeder.
    Strijd om zichzelf een plaats te geven als mens.

    Geesteskracht

    ‘Je kunt altijd weer opnieuw geboren worden’, zegt L. als we samen aan de ontbijttafel zitten.
    ‘Je kunt jezelf altijd weer de ruimte geven om opnieuw geboren te worden.’
    Ik val stil.
    Wat een geesteskracht heeft deze bijzondere, wijze vrouw.
    Wat een verademing in deze tijd van verwerkdwang: verder met je leven. Achter je laten. Alsof verdriet, pijn, angst niet bij het leven horen.
    Ja – je kunt jezelf altijd de ruimte geven om opnieuw geboren te worden. 

    De geboorte van Venus

    Afbeelding: De geboorte van Venus, geschilderd door Sandro Botticelli.

  • | | | | | | | | | |

    Mijn Geheim: interview van Channah Kalmann

    DoorTitia Liese

    Channah Kalmann interviewt Titia Liese voor Mijn Geheim

    Titia Liese (1949) is acht jaar als haar moeder overlijdt aan de gevolgen van borstkanker. Pas vele jaren later komt ze erachter hoeveel invloed het verlies van haar moeder op haar persoon en haar verdere leven heeft gehad. Verlaat verdriet, noemt ze dat. Nu helpt ze anderen die ook op jonge leeftijd een of twee ouders hebben verloren hun verlaat verdriet te erkennen en een verlaat rouwproces aan te gaan.

    Ze had een fijn leven, Titia Liese. Ze groeide op in Wildervank, Groningen, als oudste kind van liefdevolle ouders, die een goed, harmonieus huwelijk hadden. Ze kozen na de oorlog heel bewust voor kinderen. Linkse idealisten waren het.
    Maar als Titia zes jaar oud is, slaat het noodlot toe. Bij haar moeder wordt borstkanker ontdekt. Haar borst wordt geamputeerd, ze wordt bestraald, maar overlijdt twee jaar later aan de gevolgen van botkanker.

    Titia heeft helemaal geen eigen, innerlijke, herinneringen aan haar moeder. “Dat is ook kenmerkend voor kinderen die op deze leeftijd een ouder verliezen,” vertelt ze. “Er gaat als het ware een deur dicht in je ziel.”

    Lees meer in onderstaand artikel 

     

     

     Mijn Geheim

  • | | | | | | |

    Rituelen en symbolen

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Alweer een jaar voorbijgegaan.
    Een jaar met een cyclus van de jaartraining De kunst van het verbinden.
    De laatste dag van de jaartraining is een dag met rituelen. Met symbolen.
    Een dag dus waarin gevoelens (tastbare) vormen krijgen.

    Groots, soms te groot

    Regelmatig merk ik hoe lastig het voor cursisten kan zijn om vorm te geven aan gevoelens.
    Rituelen en symbolen: bij veel mensen roepen ze drempels op. Het moet dan te groots zijn. Te veel. Gevoelens van: ‘Dat kan ik niet’ of ‘Ik heb niks met rituelen en symbolen’ steken de kop op.
    Het helpt altijd om mensen voor wie rituelen en symbolen drempels opwerpen te laten zien – en te laten ervaren – dat het, zeker in de jaartraining, gaat om dat wat dichtbij ligt. Voor het grijpen, zeg maar.

    Athena

    Rouwend

    Zelf heb ik altijd een bijzondere verbinding gevoeld met de Griekse godin Pallas Athena.
    Godin van de hemel.
    Van wijsheid.
    Van kunst.
    Van krijgskunst.
    Van vrede.
    Ik denk dan meteen aan twee reliëfs. Het ene reliëf laat Pallas Athena zien.
    Moe van de strijd.
    Vermoeid. Rouwend om de geleden verliezen.

    Voortsnellend

    Het andere reliëf, één van mijn grote favorieten: een snel lopende Athena.
    Op weg naar de strijd doet ze nog net even haar sandaal goed.

    Overwinningsbeeld

    Vorige week bracht ik een bezoekje aan de kringloopwinkel. Daar stond ze ineens. In het klein. Het beeld van Athena Parthenos. Eén van mijn andere favoriete beelden. De Nikè Athena – godin van de overwinning. Al zal de Romeinse kopie – het enige wat ons nog rest van dit enorme beeld (34 m hoog, van ivoor en goud) – nooit echt een plaatsje krijgen in mijn hart. Ik voel de aanwezigheid van het oorspronkelijke beeld van de Griekse beeldhouwer Pheidias met name in de symboliek van de vele overwinningstekens die dit beeld rijk is.
    Vind ik het mooi? Nou nee.
    Kopen? Niet doen. Ik heb al zoveel.
    Ik loop de winkel uit. Nog voor ik bij de auto ben keer ik om. Nooit eerder heb ik dit overwinningsbeeld in een kringloopwinkel aangetroffen (In Athene word je vast met d’r doodgegooid!).
    Ik loop terug.
    Ik koop Athena.
    Ik neem d’r mee naar m’n huis.
    Ik zet Athena op m’n schoorsteenmantel.
    Ze ziet eruit als een tevreden Italiaanse matrone.
    Maar ja: dat heb je met die Romeinse kopieën.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Dichtbij

    Rituelen?
    Symbolen?
    Vormgeven?
    Ze zijn dichterbij dan je waarschijnlijk denkt.
    Kijk om je heen.
    Het is er allemaal.
    Ook voor jou.

  • | | | | | |

    Verraad. Een voorbeeld uit de praktijk.

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Ze wilde m’n vader.
    Mij moest ze op de koop toenemen.’

    Een jaar of tien geleden werd ik gebeld door een vrouw.
    Ze viel aan de telefoon meteen met de deur in huis: ‘Ze wilde m’n vader. Mij moest ze op de koop toenemen. Ik was 2,5 jaar toen ik mijn moeder verloor. Ik voel het verraad van mijn vader nog dagelijks.’ Ze vroeg of ze mee kon doen aan de workshop die een week later plaats zou vinden. Indertijd werkten we nog met groepen van 10-12 deelnemers.

    ‘Er is plaats voor je. Je bent van harte welkom!’
    We wisselden de praktische zaken uit. Toen we daarmee klaar waren en haar deelname zeker was gesteld zei ze: ‘Ik moet je wat vertellen. Vorige week heb ik een zelfmoordpoging gedaan. Het was de bedoeling dat die zou slagen, maar ik werd te vroeg gevonden. Als je me niet in de workshop wilt hebben nu je dit weet moet je het zeggen. Dan kom ik niet.’
    Heel snel moest ik nadenken.
    Kunnen wij dat aan?
    Kan de groep dat aan?
    Kan ze haar plek vinden en deel zijn van de groep?
    Toch wist ik meteen: Kom! Je bent welkom! Dank dat je het tevoren hebt gemeld!

    Verraad

    In je derde levensjaar je moeder verliezen.
    Je vader die binnen de kortste keren een andere vrouw heeft.
    Een vrouw die zelf geen kinderen wil.
    Die jou op de koop toe neemt.
    Een vrouw die jou niet wil, maar voor de buitenwereld je nieuwe moeder is.
    Het verraad van je vader die gemakshalve altijd voor z’n nieuwe vrouw kiest en nooit voor jou.
    Je vader die nooit voor jou opkomt.

    Het overkwam deze vrouw allemaal.
    En geloof me – ze is zeker niet de enige!

    Nieuwe familie

    Twaalf Verlaat Verdriet-ers namen deel aan deze workshop.
    Samen met Marijke Serné begeleidde ik de groep. Een prachtige groep, op een hele bijzondere plek.
    In de dagen van de workshop ontstond een saamhorigheid in liefde en harmonie die me altijd bij is gebleven.
    ‘Jullie zijn mijn nieuwe familie’, zei de vrouw toen we de workshop afsloten. ‘Eindelijk heb ik het gevoel dat ik thuis ben gekomen’.