• | |

    Verdriet in de kruipruimten van je bestaan

    DoorTitia Liese

    Interview met Titia Liese

    Citaten uit het interview dat Joyce de Schepper had met Titia Liese, speciaal voor de uitgave van het  Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek.   

    Verlies

    Als verlies zo ver is weggestopt, zo niet bespreekbaar is, maar ondertussen zo in àlles zit… in de manier waarop mensen in hun leven staan, in hun relaties, in hun werk. Hoe het verdriet in het leven van alledag zit, in het gezin van herkomst, in de relatie met broers en zussen.

    Verdriet

    Als verdriet door je leven heen sijpelt. Het zich in de kruipruimten van je bestaan nestelt. En je blijft het negeren, dan veronachtzaam je een deel van je leven van wat je toekomt. Dan sluit je een deel van jezelf buiten. En de kans is groot dat dat eigenlijk je meest krachtige deel is. Liefde, ook voor jezelf. Veel mensen stoppen hun verdriet zó ver weg dat ze niet eens merken dat ze het negeren. Vandaar dat publiciteit over dit onderwerp zo belangrijk is. Pas als je erover leest, denk je, weet je; dit gaat over mij, niet een beetje, maar dan ook totaal. Dit gaat he-le-maal over mij. Dit is mijn verhaal. Hoe verschillend de verhalen ook zijn, uiteindelijk gaan alle verhalen over hetzelfde. Ze gaan over eenzaamheid. Zich niet gehoord en gezien hebben gevoeld. Over gevoelens van machteloosheid.

    De moeite waard

    Uiteindelijk heeft het me gebracht waar ik nu ben. Daarom kan ik ook voluit zeggen dat het zo de moeite waard is. Jaren en jaren heb ik mezelf een zwakkeling gevonden. Een kneus. Iemand die nergens echt voor kon gaan. Iemand die bij alles wat ze deed mislukte. Als ik nu terugkijk naar wat er in al die jaren met me is gebeurd, dan heb ik wel degelijk keuzes gemaakt in mijn leven. Ook al had ik altijd het gevoel dat ik mij door omstandigheden liet leiden. Ik ben altijd door gegaan, tegen alle scepsis, ongeloof en minachting in.

    Ik heb alles opzij gezet om te komen waar ik nu ben. En ik heb, ondanks teleurstellingen en tegenslagen, nooit opgegeven. Het kind, het meisje, de jonge vrouw, de vrouw die altijd aan alles twijfelde, en het meeste nog aan zichzelf, is de vrouw geworden die nu met grote letters boven haar hoofd voelt staan: Weet alles van Verlaat Verdriet wat nodig is om andere mensen in hun proces van dienst te kunnen zijn. Een autodidact zou je kunnen zeggen, maar dan wel een autodidact van een speciale soort, die om te beginnen eerst de puinhopen van haar eigen bestaan heeft moeten verkennen, inventariseren en grondig heeft moeten opruimen, die alles wat stond af heeft moeten breken, alvorens het huis steen voor steen weer op te kunnen bouwen.

    Een degelijk bouwplan ontbrak, dat moest al werkend uitgevonden worden, maar het huis dat nu staat is stevig en nog mooi ook. Steeds was ik uitgegaan van de gedachte dat ik trots zou zijn op mezelf als ‘het grote werk’ eenmaal achter de rug zou zijn. Maar dat ben ik niet. Ik ben niet trots op mezelf. Wel heb ik een oude belofte ingelost. Ik heb er geen behoefte meer aan om trots te zijn op mezelf. Ik heb mezelf recht gedaan. Zo voelt het en zo is het goed.

    Doorgaan

    Van binnenuit doorgaan, linksom, rechtsom. Het moet gebeuren en je moet het doen. Buiten is binnen geworden. Het voelt als een missie, ik heb er geen ander woord voor. Volwassenen weten van elkaar verschrikkelijk zeker: het ergste wat je kan overkomen is je kind verliezen. Een kind dat een ouder verliest, lijdt een verlies van dezelfde orde.

    Zien en erkennen

    Het is de hoogste tijd dat volwassenen dat zien en erkennen. Een ingrijpend verlies als jeugdervaring, kinderen en rouw, wordt pas werkelijk serieus genomen als Verlaat Verdriet serieus genomen wordt. Nu en in de toekomst.’

    Interview online lezen

    Lees het interview van Joyce de Schepper met Titia Liese  [Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek].

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Lees het interview met Titia Liese in het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek. Naast het interview met Titia vind je nog tien uitgebreide interviews met Verlaat Verdriet-ers in het (Ver)Werkboek. Interviews waarin je als ervaringsgenoot veel (h)erkenning vindt.

    Bestellen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

  • | | |

    Merel Pauw: interview in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 8 augustus 2023 een interview met rapper en theatermaker Merel Pauw. Merel Pauw (1995) verloor op haar 18e haar moeder.

    Citaat uit Volkskrant Magazine

    …….. ‘Haar nieuwe single Fantastisch is een bitterzoete schets van de rouw om haar moeder. ‘Ik zou graag willen weten wat ze van mijn muziek vindt. En met haar willen praten over feminisme.’ zegt ze. ‘Mijn moeder overleed toen ik 18 was. Ze is drie jaar ziek geweest. Ik wilde na haar dood zo graag verder leven. Maar ik heb mijn gevoelens weggeduwd. In Fantastisch wilde ik dat mechanische beschrijven. Het gevoel van: hoezo zou ik eraan denken. Het gaat toch supergoed met mij? Ik ben soms bang haar te vergeten, ik heb daar nachtmerries over. Toen ze tien jaar dood was, heb ik een diner georganiseerd. Tegen al mijn vrienden zei ik: ik wil het die avond over mijn moeder hebben. Het was eng om dat te vragen. Maar het werd een van de mooiste avonden van mijn leven.’…….

    ‘…. Soms denk ik dat ik door het ziekteproces van mijn moeder te weinig ruimte heb gehad om als puber te oefenen met seks. En er achter te komen wat ik uit wil stralen naar anderen.’…..

    Merel Pauw op YouTube

     

  • Jong ouderverlies is blinde vlek

    DoorTitia Liese

    ….. ‘Maar ik moet er nog steeds iets mee. Want de bindingsangst, het er toe willen doen, de vechtlust…het staat me soms nog steeds in de weg…..’

    Blinde vlek in zorg en welzijn

    Jong ouderverlies heeft levenslange gevolgen voor degene die erdoor getroffen wordt. Komt zo iemand in de hulpverlening terecht, dan wordt gewerkt aan de symptomen die ermee samenhangen, maar het jong ouderverlies zelf blijft te vaak onbesproken. Titia Liese van Verlaat Verdriet en traumapsycholoog/rouwtherapeut/docent Herman de Mönnink beschouwen jong ouderverlies als een blinde vlek in opleidingen en hulpverlening. Wereldwijd onderzoek wijst uit dat 6,6 procent van de kinderen jong ouderverlies meemaakt door overlijden van een ouder. In Nederland gaat het om 200.000 kinderen tussen nul en achttien jaar.

    Levenslange invloed

    De gevolgen van jong ouderverlies kunnen zich het hele leven lang laten gelden. Liese kan daarover meepraten. “Ik verloor mijn moeder toen ik acht jaar was”, vertelt ze. “Dat verlies heeft een enorme invloed gehad op mij, ik heb jarenlang min of meer rondgezworven met de vraag: wat doe ik in dit leven?” Pas rond haar veertigste vond ze de kracht om de confrontatie met zichzelf aan te gaan. Dit vertaalde zich uiteindelijk in Verlaat Verdriet, waarin ze anderen helpt die door het verlies van een ouder in hun jeugd moeite hebben met leven. “Daar zitten jonge mensen tussen”, zegt ze, “maar ook mensen van zeventig-plus.”

    Dit laatste geeft aan hoezeer mensen hun hele leven in stilte, onzichtbaar, kunnen worstelen met de rouw van vroege verlating door een ouder. De Mönnink spreekt
    in dit verband van een blinde vlek in opleidingen en hulpverlening. “Dat het niet de aandacht krijgt die het verdient, is gebaseerd op een kennistekort bij professionals”, zegt hij. “Daardoor kan het bestaan dat mensen met depressie, angst of agressie worden geholpen zonder de relatie met het jong ouderverlies te herkennen. Alsof het
    om een mentale ziekte gaat. Die depressie, angst of agressie kunnen echter ‘reactief’ zijn, een normale reactie op jong ouderverlies. En als dat wordt onderkend, geeft dat
    echt een normaliserende kijk en aanpak.”

    Aandachtspunt voor opleidingen

    Concluderend zegt De Mönnink: “Meer bewustwording over jong ouderverlies is echt cruciaal. Het verliessensitief werken móet meer aandacht krijgen in de opleidingen van professionals in zorg en sociaal domein. Zij moeten zicht krijgen op het mijnenveld waar ze doorheen moeten in het contact met iemand die er slachtoffer
    van is. Dat mijnenveld is complex en gelaagd.”

    Ervaringsdeskundigheid

    Liese zegt blij te zijn dat De Mönnink hierbij ook expliciet het sociaal domein noemt. “Ik denk dat daar meer opening moet komen naar het gebruikmaken van ervaringskennis”, zegt ze.

    Lees het artikel

    Jong ouderverlies is een blinde vlek in zorg en welzijn – De Eerstelijns (de-eerstelijns.nl)

    Tip

    Lees ook het ervaringsverhaal van Olga in dit artikel.

    …..‘Maar ik moet er nog steeds iets mee. Want de bindingsangst, het er toe willen doen, de vechtlust…het staat me soms nog steeds in de weg…..’

  • | | |

    Een weg van liefde in de bergen

    DoorTitia Liese

     

    De weg van liefde

    De weg van liefde kan veel mooie vormen hebben. Ik lees Boekhandel in de bergen van Alba Donati. ….. ‘Tegen alle adviezen in vertrekt Alba Donati naar Lucignana, haar geboortedorp in het pittoreske Toscane. Om daar, omgeven door bos en bergen, haar eigen boekhandel te beginnen. Overdag staat ze in de winkel, ’s nachts heeft ze tijd om de boeken te lezen die haar zo na aan het hart gaan…..’ 

    Ik lees haar boek over de bijzondere boekhandel die ze begint in het dorp waar ze opgroeide. Aan de voet van de Apuaanse Alpen. Op bladzijde 222 lees ik: ‘We moeten aan de wereld laten zien dat het mogelijk is herboren te worden. Samen te werken. Bruggen te bouwen door je deel te voelen van een grote droom…. ‘

    Het dorp van Alba Donati – Lucignana – ligt in Toscane, zo’n 60 kilometer van Codiponte. Codiponte, waar je als Verlaat Verdriet-er je eigen weg van liefde op kunt gaan. Kunt verkennen. Vorm kunt geven. Op een plek waar alle tijd is. Alle ruimte. Alle liefde, gastvrijheid en deskundigheid die je onderweg op jouw weg van liefde nodig kunt hebben.

    Maak kennis met het Toscane aan de voet van de Apuanen. Lees het boek van Alba Donati en je voelt waar je kunt zijn!  Daar waar verhalen tot leven kunnen komen. Jij, op jouw plek aan de voet van de Apuaanse Alpen. In Codiponte. Waar jouw verhaal tot leven komt. Waar oud zeer kan helen. Je je herboren kunt voelen. Waar jouw weg van liefde vorm krijgt.

    Je bent van harte welkom!

    Lees meer

    De weg van liefde
    De weg van liefde (praktische informatie)

    Bestellen

    Boekhandel in de bergen