• | | |

    Symbolische verwerking van loyaliteit zonder intimiteit

    DoorTitia Liese

    Casa Matilda

    Het moet een huis worden voor levensverhalen, en het moet Casa Matilda heten. Matilda. De naam van de beroemde grootgravin van Toscane. Vorstin. Beschermster. Politica. Diplomate. Hoogontwikkeld. Autonoom. Legerleidster. Hervormster. Spiritueel gedreven. Geboren in 1046 in Mantua of Lucca. Overleden in Bondeno di Roncore in 1115. Zes jaar toen ze haar vader verloor door moord.

    Dochter van Beatrix van Lotharingen. Geboren rond 1016. Geboorteplaats onduidelijk. Overleden 1076 in Pisa. Elf jaar toen ze haar vader verloor, vijftien jaar toen ze ook haar moeder verloor. Vorstin. Bestuurster. Politiek stratege. Beschermster. Hervormster.

    Loyaliteit zonder intimiteit

    De twee vorstinnen, moeder en dochter – beiden jong hun ouder(s) verloren – onderhielden een complexe relatie. Enerzijds als gevolg van hun ervaringen symbiotisch, anderzijds diep gebroken. Loyaliteit zonder intimiteit.
    Door haar moeder gedwongen moest Matilda een huwelijk aangaan met haar stiefbroer Godfried van Lotharingen, zoon van de tweede echtgenoot van haar moeder. Matilda wilde dit huwelijk niet. Weigerde, maar haar moeder zette door. Volgens kerkelijk recht een incestueus huwelijk. De kerk verbood ‘consumering’ van het huwelijk. Desalniettemin kreeg Matilda een dochter die vervolgens kort na haar geboorte overleed. In 1076, na de moord op haar echtgenoot verliet Matilda Lotharingen om terug te keren naar Toscane. Na het overlijden van haar moeder, eveneens in 1076, nam ze de macht over van haar moeder om uit te groeien tot een legendarisch historische vorstin met grote invloed op de ontstaansgeschiedenis van modern Europa.

    Postume afrekening

    De stoffelijke resten van Beatrix werden bijgezet in de Dom van Pisa. Om – jaren later – opnieuw bijgezet te worden in een door Matilda gekozen sarcofaag met de verbeelding in relief van de Phaedra-tragedie. De Griekse tragedie over een verboden, incestueuze relatie tussen een vrouw (Phaedra) en haar stiefzoon. Over dwang. Verraad. Schuld.

    Complexe relaties tussen dochters en moeders

    Met grote regelmaat hoor ik in mijn Verlaat Verdriet-werk over complexe tot zeer complexe relaties tussen dochters en moeder na het overlijden van de vader c.q. echtgenoot. De relatie tussen Matilda en haar moeder kende vele lagen van complexiteit. Ze heeft wel een heel bijzondere manier gekozen om haar pijn, woede, frustratie en verdriet te verwerken.

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd: Verbinding verbroken

  • De vrouw die nooit weg is gegaan

    DoorTitia Liese

    Er is geen steen verlegd zonder dat Maartje ervoor heeft gezorgd dat die steen werd verlegd. Geen hijskraan geplaatst zonder dat Maartje ervoor heeft gezorgd dat die hijskraan geplaatst werd. Geen dak vernieuwd zonder dat Maartje ervoor heeft gezorgd dat het dak vernieuwd kon worden. Zo is de restauratie van Casa Matilda – en alle handen, hersens en energie en alles wat nog meer nodig was – een mooie metafoor geworden voor Verlaat Verdriet-ers. Toewijding. Doorzetten. Volhouden. Discipline. Maar bovenal: Liefde. Vertrouwen.

    Ere wie ere toekomt

    Maartje, het trotse project op het pleintje van CodiponteCastello waar Casa Matilda deel van uitmaakt, kon er niet zijn als jij er niet was geweest. En kan er niet zijn zonder jou, Davide, André en Reineth. Ik krijg tranen in m’n ogen als ik daaraan denk. Tranen van vreugde. Van trots. Van dankbaarheid. Maartje, Davide, André, Reineth en Francesca – ere wie ere toekomt. Dank voor jullie inzet, hulp en steun.

    De vrouw die nooit weg is gegaan

    Er is een mooie volkslegende in de Lunigiana: De vrouw die nooit weg is gegaan. ’s Nachts gaat ze te paard door haar uitgebreide landgoederen om te controleren of haar land en de mensen goed worden beschermd. Matilda van Canossa. Grootgravin van Toscane, 1046-1115, zes jaar toen ze haar vader verloor. Bescherm en verenig – naar de lijfspreuk van de familie van Canossa.

    Ik kwam een gebed tegen dat haar biechtvader en geestelijk leidsman Anselmus van Lucca voor haar heeft geschreven, waarin ze zich richt tot Maria. Ik deel het graag met je.
    ‘Ik neem mijn toevlucht tot Uw zachtmoedigheid en bijzondere welwillendheid, o meest glorierijke Vrouwe, en ik vertrouw mijn ziel en lichaam toe aan Uw allerheiligste handen. U kent mijn pijn en mijn beproeving, mijn zwakheid en mijn ellende. Heb medelijden met mij en verhoor mij. Leer mij Uw wil te doen en wijs mij de plaats van het heil waar ik eindelijk kan rusten van zoveel moeite’.

    Casa Matilda; internationale ontmoetingsplek

    Stephanie en Ronald, aan ons de eer om deze internationale ontmoetingsplek waar Verlaat Verdriet-ers van overal over de wereld kunnen delen en leren van elkaar, wereldkundig te maken met een uitnodigende mooie website. We gaan ervoor!

  • | | | |

    Verlaat verdriet uiten in je moedertaal

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers die bij mij deelnemen aan de basisworkshop Verlaat Verdriet of de basisworkshop Dubbel Ouderverlies komen van alle windstreken in Nederland. Van Noord naar Zuid. Van West naar Oost. Maar ook uit landen buiten Nederland. Meestal zijn dat Verlaat Verdriet-ers die in Nederland zijn opgegroeid, en als volwassene zijn vertrokken naar een buitenland. Ze komen naar mijn workshop om in hun moedertaal te werken aan het vroege verlies van hun ouder(s), en de levenslange impact van dat verlies in hun jeugd.
    Andere Verlaat Verdriet-ers zijn geboren in het buitenland en opgegroeid bij niet Nederlandstalige ouders. Hun moedertaal is dus een andere taal dan het Nederlands.

    Jeugdherinneringen

    Verlaat Verdriet gaat altijd over verlies van je ouder(s) in je kindertijd. Dus ook over jeugdherinneringen.Verlaat Verdriet-ers die zijn geboren in Nederland, en hier zijn opgegroeid komen naar Nederland om bij mij in hun eigen moedertaal – en in hun eigen oorspronkelijke cultuur – te kunnen werken.
    Verlaat Verdriet-ers die niet van origine in Nederland zijn opgegroeid krijgen van mij altijd de ruimte die ze nodig hebben om zich in hun moedertaal te uiten. Met name bij schrijfuitnodigingen. Altijd weer merk ik dat het voor hen belangrijker is die ruimte te krijgen, dan dat ik alles begrijp wat geschreven wordt en gezegd. De uitnodiging om dan alsnog woorden te vinden om in het Nederlands te vertellen wat verteld wil worden geeft altijd een mooie extra dimensie aan het geven van betekenis.
    Een verrijkende en soms hilarische ervaring, ook voor de andere deelnemers. Evenals voor mijzelf als begeleider van de workshops.

    Uitnodiging

    Hulpverleners: geef Verlaat Verdriet-ers de ruimte betekenis te geven aan het vroege verlies van de ouder(s) in de eigen moedertaal.
    Het zal jullie beiden verrijken.

    Lees meer

    Basisworkshop Verlaat Verdriet en basisworkshop Dubbel Ouderverlies

  • | | | | |

    Sleutels voor zorg- en hulpverleners

    DoorTitia Liese

    Sleutels

    Als zorgverlener/hulpverlener zul je zo nu en dan in de praktijk werken met een Verlaat Verdriet-er. Mogelijk zelfs vaker dan je denkt. Jouw cliënt/patiënt.Verlaat Verdriet-er. Een Verlaat Verdriet-er met haar/zijn eigen verhaal. Niet altijd (of mogelijk zelfs heel vaak) zal een Verlaat Verdriet-er zich ervan bewust zijn dat klachten waarvoor hij/zij bij jou heeft aangeklopt gerelateerd zouden kunnen zijn aan het vroege verlies van haar/zijn ouder(s). De kans is dan levensgroot aanwezig dat jij als zorg-/hulpverlener de oorspronkelijke bron mist van de klachten.

    Rouw en verlate rouw

    ‘Ieder rouwt op haar/zijn eigen manier’ is vandaag de dag een van de sterke overtuigingen als het gaat over verlies en rouw. En ja. Dat is waar. Ieder rouwt na een verlies met eigen mogelijkheden en op eigen manier. MAAR. Bij verlate rouw gelden toch echt andere wetten. Het is belangrijk je daar als zorg-/hulpverlener van bewust te zijn. Het kan zowel voor jou, als voor je cliënt helpend zijn je dit te realiseren.
    Cliënten/patiënten die – na een recent verlies – bij jou aankloppen kunnen klachten relateren aan dat verlies. Bij verlaat verdriet en verlate rouw ligt dat anders. Totaal anders zelfs. Dan gaat het over een verlies dat lang geleden heeft plaatsgevonden. Mogelijk tientallen jaren. Verlaat Verdriet-ers hebben geleerd daar niet over te praten. Ze hebben zich dat aangeleerd omdat ze zich niet gezien, gehoord en erkend hebben gevoeld. Toen – als kind – niet. En nu – als volwassene – nog steeds niet.

    Kenmerkende Patronen

    In de vele jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik geleerd thema’s te onderscheiden die vrijwel alle Verlaat Verdriet-ers (en dat zijn er in de loop van de jaren heel veel) herkennen. Deze kenmerken die ik Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet heb genoemd kunnen sleutels zijn waarmee jij een Verlaat Verdriet-er kunt openen. Jouw cliënt/patiënt voelt zich gezien, gehoord en erkend. Zo kun je samen aan het (ver)werkwerk gaan. Ik noem een paar van de Kenmerkende Patronen:

    • Innerlijke eenzaamheid
    • Basaal gebrek aan zelfvertrouwen
    • Aanpassen
    • Niet om kunnen gaan met grenzen
    • Angst hebben niet ouder te worden dan de ouder is geworden (en dat kan onthutsend jong zijn)
    • Niet om kunnen gaan met intimiteit
    • Relatieproblemen

    Lees meer