Deborah Ligtenberg interviewde de drie dochters-zonder-moeder Carla, Anouk en Carla voor Libelle en schreef drie prachtige verhalen (zie mijn blog van 8 september 2017: Moederziel alleen
Vorige week sprak ik Deborah aan de telefoon. Ze beloofde me haar artikelen Moederziel alleen in PDF te mailen.
Hier zijn ze.
Deborah – dank je wel!
17-39 Mijn leven, als je op jonge leeftijd je moeder verliest, Carla, Anouk, Carla
Moederziel alleen: Deborah Ligtenberg interviewde voor Libelle 39 (7-13 september 2017) drie dochters die als kind hun moeder verloren: Carla (52 jaar, 12 jaar toen ze haar moeder verloor door zelfdoding), Anouk (42 jaar, 7 jaar toen ze haar moeder verloor door kanker) en Carla (43 jaar, 9 jaar toen ze haar moeder verloor door kanker.
Zelf verloor Deborah haar moeder op haar tiende.
Deborah schreef drie prachtige verhalen, die veel meer diepgang hebben dan meestal het geval is. Vanuit haar eigen ervaring kent Deborah de thema’s die spelen bij het vroege verlies van een moeder, en dat is in alles merkbaar in deze artikelen.
.……..’Ik ben aan haar verplicht om mezelf wél te doorgronden en te ontdekken wat ik wil. Dat het nu lukt, geeft een heel fijn gevoel. Door het vroege verlies van mijn moeder was ik mezelf kwijt, maar ik ben weer terug bij wie ik daarvoor was: het blije meisje dat wil genieten van het leven.’
……..‘Mensen zijn vaak bang voor de dood en praten met moeite over ziekte. Ik niet. Ik weet hoe belangrijk het is om er open over te zijn, want dat maakt minder eenzaam.’
…….’ Het doorleven van mijn verdriet heeft mij verbinding met mijzelf en anderen gebracht. De reis was prachtig. Ik dacht na over wat ik ben kwijtgeraakt, maar ook over wat ik heb overwonnen. Ik voel me sterk, rustig, en ben blij met wat ik heb. Ik hoop dat mijn moeder trots op me is.’
(Op de foto boven deze blog: Carla).
In het PS ter afsluiting van het artikel in Libelle:
Jaarlijks verliezen ruim zesduizend minderjarige kinderen een of beide ouders. Uit onderzoek blijkt dat mensen die op jonge leeftijd een ouder verliezen later drie keer meer kans hebben op depressies.
Verlaat Verdriet (www.verlaatverdriet.nu) is er voor mensen die jong een ouder verliezen.
Meer lezen: Gids voor Verlaat Verdriet. Titia Liese, Uitgeverij Funale
In Volkskrant Magazine van 20 mei 2017 een interview met actrice Loes Haverkort (36). De vader van Loes Haverkort kreeg op haar 11e de eerste serieuze waarschuwing en op haar 13e een zware hartaanval. Hij overleed toen ze 20 was.
Ik heb voor dit interview je vriendin Marieke de Kleine gesproken met wie je de toneelschool hebt doorlopen. Met haar heb je later een verhitte discussie gehad omdat zij stelde dat het leven maakbaar was. Was je daar zo gekwetst door in verband met het overlijden van je vader? ‘Ja. Ik kon het niet verkroppen dat je daarin kon geloven. Want dan had mijn vader nog geleefd! Zo diep zat dat. Daarom ging ik er zo heftig in. Zij wilde me duidelijk maken dat het leven maakbaar is. Nee, zei ik, neem het leven maar zoals het is, het gaat zoals het gaat. Zo voorkom je teleurstellingen. Dat liep hoog op. We schreeuwden tegen elkaar, tot huilens aan toe. Maar gelukkig heeft dat gesprek er wel echt voor gezorgd dat ik moest gaan geloven dat het leven maakbaar is, omdat ik anders stil zou blijven staan. Dat ik anders niet meer zou handelen, dat ik alleen nog maar zou afwachten tot het leven mee weer een bepaalde kant opstuurde.’
Floris zei dat je heel bezorgd bent. Door het overlijden van je vader ben je heel bang om mensen te verliezen. Hij zei: ‘Soms schiet ze ’s nachts wakker om te kijken of ik het nog doe……’
Artikel geschreven door Emma Brunt (1943), 13 jaar toen ze haar vader verloor.
HP/De Tijd Exclusief
Mei 2017
‘Mijn vader stierf toen ik dertien was. Zo, dat is eruit, en zegt tegelijkertijd alles en niets, want wat dat betreft lijkt zo’n kaal gegeven op de eerste klap van een kettingbotsing, waarbij het ene ongeluk een hele reeks andere uitlokt, totdat de A2 over de hele breedte bedekt is met wrakstukken en er een traumahelicopter aan te pas moet komen. Maar dat overzie je aanvankelijk nog niet; de omvang van de schade dringt pas later tot je door, soms pas ettelijke tientallen jaren later.’
Vorige week kreeg ik een exmplaar van HP/De Tijd van Erica cadeau. Ik was verrast: een gerenommeerd blad met een artikel over jong ouderverlies. En dan geschreven vanuit de eigen ervaring!
En niet alleen het artikel van Emma Brunt over het verlies van haar vader. Ook een interview met Astrid Holleeder, Sonja Barend en Teun van der Keuken, waarin Sonja Barend vertelt over haar onvermogen met haar moeder over haar vader te praten.
‘Ik begrijp van mezelf ook niet dat ik niet op een van die honderden avonden die ik met mijn moeder heb doorgebracht heb gezegd: mam, vertel nou eens echt hoe het is gegaan. Ik heb goddomme veertig jaar mijn brood verdiend met het stellen van vragen!’
Emma Brunt: ‘Na de dood van mijn vader dwaalde ik doelloos door het huis, ongeveer als een figurant die per ongeluk geen script heeft gekregen en niet weet in welk toneelstuk ze is beland.’