• | | | | | |

    Alles begint met bewustwording

    DoorTitia Liese

    Everything begins with cousiousness. Alles begint met bewustwording.
    Madonna – 1958, 5 jaar toen ze haar moeder verloor. Bliksemoptreden bij Pride Amsterdam op 1 augustus 2026, van de vrouw die al een leven lang opkomt voor gelijkwaardigheid.

    De zeven haltes van bewustwording

    Ik lees vanochtend over haar optreden van gisteravond en word me weer even bewust van de Haltes van bewustwording die ik jaren geleden introduceerde als rode draad voor Verlaat Verdriet-ers en verlate rouw. In een verlaat rouwproces kun je zo nu en dan het gevoel te hebben het spoor bijster te zijn. De weg kwijtgeraakt te zijn. Waar ben ik eigenlijk? Wat doe ik eigenlijk? Waar ben ik mee bezig? Klopt het allemaal nog een beetje waar ik mee bezig ben?
    Dan kan het fijn zijn als een ervaren ervaringsgenote voor jou al Haltes van bewustwording heeft bedacht. Een rode draad die jou weer even de houvast geeft die je nodig hebt.
    Ik deel ze graag met je.

    1. ZIEN EN GEZIEN WORDEN, HOREN EN GEHOORD WORDEN: Opluchting.
    2. HERKENNEN: Dit gaat over Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    3. ERKENNEN: Dit gaat over mij.
    4. ONDERZOEKEN: Wat betekent dit voor mij?
    5. ACCEPTEREN: Dit is het wat met mij is gebeurd.
    6. INTEGREREN: Het vroege verlies van je ouder(s) een plek geven in je leven.
    7. LEVEN: ZIJN

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

    Madonna

    Wat Madonna betreft: ze schreef – inmiddels al lang geleden – een song over het vroege verlies van haar moeder. Ook die song deel ik hier graag met je.

    Promise to try

    Little girl don’t you forget her face
    Laughing away your tears
    When she was the one who felt all the pain

    Little girl never forget her eyes
    Keep them alive inside
    I promise to try — it’s not the same

    Keep your head held high — ride like the wind
    Never look behind, life isn’t fair
    That’s what you said, so I try not to care

    Little girl don’t run away so fast
    I think you forgot to kiss — kiss her goodbye

    Will she see me cry when I stumble and fall
    Does she hear my voice in the night when I call
    Wipe away all your tears, it’s gonna be all right

    I fought to be so strong, I guess you knew
    I was afraid you’d go away, too

    Little girl you’ve got to forget the past
    And learn to forgive me
    I promise to try — but it feels like a lie

    Don’t let memory play games with your mind
    She’s a faded smile frozen in time
    I’m still hanging on — but I’m doing it wrong
    Can’t kiss her goodbye — but I promise to try

  • | | | | | |

    Sigmund en de blinde vlek

    DoorTitia Liese

    Sigmund

    Een paar weken geleden kreeg ik deze cartoon van Sigmund in m’n app. Een ervaringsgenote appte me de cartoon. Even viel ik stil bij het zien. Vervolgens dacht ik:

    • Verlaat Verdriet-er: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Hulpverlener: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Hulpverlener die zelf jong een ouder is verloren door overlijden: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Wetenschapper: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?

    Blinde vlek

    Waarom wordt de levenslange impact van jong ouderverlies door de dood toch altijd weer ‘weggetoverd’? Is het

    • Tunnelvisie?
    • Obsessie voor oplossingen?
    • Onderwerping aan bèta-wetenschap?
    • Carrièredwang?
    • Angst voor ex-communicatie?
    • Fuik?
    • Meten-is-weten-obsessie?
    • Verstarde protocollisering?
    • Dogma’s van de maakbaarheid?
    • Clichématisering?
    • Papagaaiencircuit?
    • Bermudadriehoek?
    • Hybris?
    • Circus Ego & Cliché?
    • In het land der blinden ziet niemand dat de koning ook blind is?

    Wie het weet mag het zeggen.

    Kennis uit de bron

    Maar kennis over de levenslange impact van jong ouderverlies door de dood is er zeker wel. Kennis uit de bron. Uit ervaring.
    Wil je meer weten over de kennis die voorhanden is?

    Verontschuldiging

    Excuus Sigmund, ik hoop dat je me niet kwalijk neemt dat ik voor deze blog jouw auteursrecht heb geschonden.
    Neem alsjeblieft contact op met me als dat wel het geval zou zijn.

  • | | | | | | |

    Traumaboom: jazeker!

    DoorTitia Liese

    Traumaboom: jazeker

    Jazeker, we gaan het weer samen doen! Geerte Cammeraat en ik. Een paar dagen geleden liet ik het al weten met Van truffel naar Traumaboom: vorige week maandag spraken Geerte en ik elkaar na jaren van stilte. Jaren waarin we beiden ons werk deden. Elk op haar eigen manier. De klik was er meteen weer. We besloten samen ieder voor zich na te gaan: gaan we het weer samen doen? Wat vorige week maandag eigenlijk al zo klaar was als een klontje, hebben we vanochtend in ons samenzijn bevestigd. Jazeker. We gaan het weer doen!

    Jaarcyclus Traumaboom

    Alsof er geen jaren van stilte voorbij zijn gegaan was ons samenzijn van vanochtend als vanouds. Wat ik bedacht bedacht Geerte ook, wat Geerte bedacht bedacht ik ook. Na de zomer ons nieuwe aanbod jaarcyclus 2026-2027: TRAUMABOOM. Vijf bijeenkomsten van een dag, verspreid over twaalf maanden. Meer dan vijftig jaar werkervaring met Verlaat Verdriet-ers gebundeld in een nieuwe cyclus. Binnenkort nadere informatie over plaats, data, tijd, kosten enzovoort.

    Voor Verlaat Verdriet-ers

    Voor de zekerheid: ons aanbod TRAUMABOOM is een aanbod voor Verlaat Verdriet-ers. Dus voor volwassenen die voor hun twintigste jaar een ouder – of hun beide ouders – verloren door overlijden. Heb je een reden om hierover met een van ons te overleggen, bijvoorbeeld als je je beide ouders verloor, en je laatste ouder toen je net ouder was dan twintig jaar, neem contact op via Contactformulier op de site van Titia of van Geerte.

    Meer informatie

  • | | | | |

    Niet meer leren reguleren, maar leren vertrouwen

    DoorTitia Liese

    Gisteren las ik een prachtig verslag van haar proces op de besloten Verlaat Verdriet-Facebookgroep. Zo mooi dat ik de schrijfster heb gevraagd of ik haar bericht ook open zou mogen plaatsen. Dat mag, onder haar nom-de-plume: Nova Vrij. Nova: dank je wel!

    Reguleren

    Vroeger moest ik mezelf redden door mijn gevoelens weg te stoppen. Nu mag ik ontdekken dat ik mezelf juist red door ze er te laten zijn. Het woord reguleren komt me inmiddels mijn nek uit. Reguleren… is dat niet wat ik mijn hele leven al heb gedaan? Vanaf jonge leeftijd heb ik geleerd mezelf te beheersen. Mijn gevoelens in te slikken. Mezelf klein te maken. Niet op te vallen. Mezelf steeds weer bij elkaar te rapen. Doorgaan. Overleven. Alles wat er binnen de muren van ons huis gebeurde, moest binnen de muren blijven. Er was geen ruimte voor mijn verdriet, mijn angst, mijn gemis of mijn boosheid. Ik leerde mezelf te reguleren omdat het noodzakelijk was om te overleven. Steeds weer. Mezelf herpakken. Emoties wegstoppen. Doorgaan.

    Overlevinsgstrategiën

    En nu, richting traumatherapie, hoor ik opnieuw woorden als window of tolerance en leren reguleren. Maar ik sla dit pad niet in om nog beter te leren reguleren. Dat kan ik al. Niet omdat iemand het mij heeft geleerd, maar omdat ik geen andere keuze had. Ik ben er een expert in geworden. En juist in dat stuk zit mijn trauma. Het voortdurende aanpassen. Het mezelf steeds weer bij elkaar rapen voordat iemand ziet wat er werkelijk gebeurt. Dat is geen heling. Dat is de overlevingsstrategie die mij altijd op de been heeft gehouden. Waarvan ik denk dat ik die nog altijd nodig heb. Voor mij zit de weg uit trauma niet in nog meer controle. Maar in het durven erkennen wat er werkelijk is. In het mezelf toestaan om te voelen. Om het er te laten zijn, zonder het direct te hoeven veranderen, oplossen of wegstoppen of er van weg te gaan. Gevoelens niet langer meteen wegwerken of beheersen, maar ze leren ontmoeten. Ze laten bestaan. Ze doorvoelen. Niet langer van mezelf weglopen, maar bij mezelf blijven. Want juist daar begint voor mij heling. Van daaruit kan er ook verbinding met een ander ontstaan.

    Boomstronk

    Toen ik door het bos liep zag ik een oude afgezaagde boomstronk. Het leven van die boom leek ooit te zijn gestopt. Dwars door de oude stronk heen groeide nieuw leven. Niet ernaast. Niet nadat de stronk verdwenen was. Juist vanuit dat wat ooit beschadigd was. Dat beeld voor mij de weg hieruit uit. Niet doen alsof de stronk er nooit is geweest. Niet proberen hem weg te halen. Maar ontdekken dat er, juist vanuit diezelfde plek, weer leven kan ontstaan. Ik hoef de hele weg niet te zien. Ik ken de weg niet. Alleen de volgende paar meter. En dat is genoeg. Genoeg om erop te durven vertrouwen dat ik dit mag voelen. Dat ik niet steeds hoef weg te bewegen van wat er is. Dat ik er niet in verdrink. En als het soms voelt alsof ik verdrink, weet ik inmiddels dat ik weer boven kan komen. Dat ik mezelf terug kan vinden. Vroeger moest ik mezelf redden door mijn gevoelens weg te stoppen. Nu mag ik ontdekken dat ik mezelf juist red door ze er te laten zijn.
    Net zoals dat jonge groen zich niet afvraagt of de oude stronk eerst moet verdwijnen. Het groeit eenvoudigweg verder, dwars door alles heen. Heling betekent voor mij niet dat de stronk verdwijnt. Heling betekent dat ik erop mag vertrouwen dat er, dwars door alles heen, weer leven kan groeien.