• | | | | | | | | | | | | | |

    ZEER en rouwmeter

    DoorTitia Liese

    Jazeker: ik ben me ervan bewust dat ik weinig schrijf op het moment.
    En dat terwijl er eigenlijk zoveel te vertellen is!

    ZEER

    Zoveel te vertellen over ZEER: het Verlaat Verdriet-symposium van 14 januari 2017.
    Zoveel te vertellen over ZEER: de bij het symposium behorende glossy.
    Zoveel te vertellen over ‘Gat in m’n ziel’: de bij het symposium en de glossy behorende schrijfwedstrijd.

    Werken en schrijven

    Het gaat me even niet goed af, dat schrijven.
    Zo veel als er voor de zomervakantie opborrelde, zo weinig komt er nu.
    En echt: dat is eigenlijk een beetje raar. Er gebeurt namelijk genoeg.

    Organisatie ZEER

    Zo zijn we hard aan het werk om de hele organisatie van ZEER rond te krijgen. En dat lukt zeer goed. (Alleen de financiële kant van de zaak, daar moet nog het een en ander aan gebeuren. We zijn dus nog hard op zoek naar sponsoren.)
    De inhoud van de dag is zo goed als rond.
    De redactie van de glossy interviewt en schrijft naar hartenlust.
    Aan de vorm van de PR wordt hard gewerkt.
    De schrijfwedstrijd staat in de steigers.
    Kortom: we overleggen wat af.
    En genieten daar ZEER van.

    Verlaat Verdriet en bewustzijn

    Eén van onze doelen met ZEER is Verlaat Verdriet uit de schaduw te halen. Want o ja: ik kom weer op zoveel plaatsen tegen hoe weinig kennis – en niet alleen kennis, maar ook bewustzijn – er is als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

    Mary de Keijzer

    Gisteren sprak ik Mary de Keijzer.
    Mary is één van de kernleden van ons initiatief en zeer hard aan het werk met de redactie van de glossy (N.B: Mary is niet alleen degene die het plan opvatte een glossy uit te geven, Mary is ook degene die de titel ZEER aan ons werk heeft geven!).
    Gisteren spraken Mary en ik elkaar om het dubbelinterview met Henk Schut en mij voor te bereiden.
    Henk is als universitair hoofddocent verbonden aan de universiteit van Utrecht. Thema’s voor het interview zullen met name zijn: hoe komt het toch dat Verlaat Verdriet – of eigenlijk moet ik zeggen: dat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – zo niet lijkt te bestaan in de wereld van de wetenschap.

    Rouwmeter

    In haar research ter voorbereiding van dit gesprek kwam Mary de Rouwmeter tegen.
    Gisteravond heb ik de Rouwmeter opgezocht. En ‘m meteen ook maar gemaakt.
    Graag nodig ik jou, als Verlaat Verdriet-er, uit eens een kijkje te nemen op de site www.rouw.nl waarin deze Rouwmeter is opgenomen. En je mogelijk uitgenodigd te voelen ook eens de Rouwmeter in te vullen en in te sturen (je krijgt echt antwoord als je de meter ingevuld instuurt!).

    Zelf heb ik geen spoortje Verlaat Verdriet kunnen ontdekken (nou vooruit: een kleintje dan).
    Maar wie weet zie jij heel andere dingen.
    Ik hoor het graag!

  • | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet en geen kinderen hebben

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    Eén van de, nog altijd sterk onderbelichte, gevolgen van jong ouderverlies is het feit dat een aanzienlijk aantal Verlaat Verdriet-ers het niet aandurft zelf moeder/vader te worden. 

    Niet alleen leveren deze Verlaat Verdriet-ers een vaak jarenlange innerlijke strijd met zichzelf, ook het niet hebben van kinderen is en blijft voor veel van hen een pijnlijk en verdrietig gevolg van het vroege verlies van hun ouder.
    Wat op het eerste gezicht een vrije keuze lijkt te zijn, ‘geen kind(eren)’, is in werkelijkheid geen vrije keuze, maar een keuze die is gebaseerd op een ervaring die geen keuze was. Op het vroege verlies van de eigen ouder(s).

    Uit: Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 38/39

    Geen kind(eren)

    ‘Jij hebt er bewust voor gekozen om geen kinderen te krijgen’.
    Hoe vaak heb ik deze opmerking in mijn leven niet te horen gekregen.
    En zeker: dat is niet geheel onwaar.
    Ik ben van de generatie die de keuze had: wel of geen kinderen. Ondanks de maatschappelijke druk dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je moeder/vader wordt.
    Dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je als volwassene kinderen krijgt.
    Hoe vaak heb ik in mijn leven niet te horen gekregen dat het egoïstisch is om geen kinderen te krijgen.
    En a    i – wat deed die opmerking pijn! 

    Innerlijke strijd

    Veel Verlaat Verdriet-ers leveren een jarenlange zware innerlijke strijd met zichzelf als ze de leeftijd hebben gekregen zelf moeder/vader te worden.

    • Ze vinden zichzelf niet goed genoeg om kinderen groot te brengen;
    • Ze zitten nog te veel met zichzelf in de knoop;
    • Ze voelen zich fysiek en mentaal niet in staat om kinderen groot te brengen;
    • Ze hebben niet de juiste partner ontmoet; 
    • Ze hebben te lang getwijfeld, en zijn inmiddels te oud geworden;
    • Ze durven de verantwoordelijkheden van het ouderschap niet aan;
    • Ze hebben gezien hoe je het niet moet doen, maar hoe je het wel doet….;
    • Ze willen voor geen prijs een kind aandoen wat ze zelf hebben meegemaakt: een ouder verliezen……

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Zelf geen kinderen krijgen is één van de grote gevolgen van jong ouderverlies, die door de buitenwereld niet gezien, en maar zelden erkend wordt.
    Terwijl het niet zelf voortbrengen van kinderen, en dus ook het niet krijgen van biologische kleinkinderen, voor veel Verlaat Verdriet-ers een gemis is dat voor veel verdriet heeft gezorgd.
    Dat voor veel verdriet zorgt.
    En dat voor veel verdriet blijft zorgen.
    Verdriet dat zich steeds opnieuw aandient, en dat je maar moeilijk kunt delen met andere mensen.
    Je hebt er toch zelf voor gekozen?
    Nou dan!

    Delen

    Het niet hebben van kinderen als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s), het gemis van eigen kinderen, kan een groot en omvangrijk thema zijn in een verlaat rouwproces.
    Realiseer je, als het verdriet om het gemis van kinderen en/of van kleinkinderen zich steeds weer als thema in je leven aandient, dat je ook in dit thema niet de enige bent. Duizenden Verlaat Verdriet-ers delen met jou het thema van zelf geen kinderen gekregen te hebben.
    Er zijn dus wel degelijk mensen met wie je dit gemis en dit verdriet deelt.
    Met wie je dit gemis en dit verdriet kunt delen!

    Illustratie

    Gustav Klimt
    Baby

  • | | | | | | | | |

    Kind van een ongewenste moeder

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Vriendelijk.
    Bescheiden.
    Paste zich altijd aan de wensen van andere mensen aan.
    Oordeelde nooit.
    Nuanceerde altijd de oordelen van anderen.

    Man

    Ik heb het over de man van een oudere, dierbare vriendin van me.
    Zo heb ik hem altijd ervaren.
    Vriendelijk en bescheiden.
    Nooit oordelend.

    Bewonderenswaardige eigenschappen in een mens.
    Zo heb ik dat altijd ervaren.
    Zo zal ik dat altijd blijven voelen, ook al is hij een aantal jaren geleden overleden.

    Ongewenste moeder

    Toch kregen deze mooie eigenschappen indertijd een wat andere kleur voor me, toen ik me realiseerde dat deze man was opgegroeid als de zoon van een ongewenste moeder.
    Vrouw die in het al bestaande gezin kwam.
    Gewenst door de weduwnaar die zijn vrouw was verloren.
    Ongewenst door de kinderen die hun moeder waren verloren.

    Kind

    In dit gezin werd de man van mijn vriendin als kind geboren.
    In dit gezin moest de man van mijn vriendin zich als kind staande zien te houden.

    Ander perspectief

    Ik realiseerde me toen ook, hoe ik als Verlaat Verdriet-er altijd vanuit mijn eigen stiefmoeder-ervaring heb gekeken.
    Dat van het kind dat haar moeder verloor.
    Dat van het kind dat een slechte relatie had met de tweede vrouw van haar vader.
    Er is dus ook nog een heel ander perspectief in het brede Verlaat Verdriet-spectrum: dat van het kind zijn van een ongewenste moeder.

    Illustratie

    Cornelis Jetses:
    Ot en Sien.

     

  • | | | | | | | | | | |

    Kracht en kwetsbaarheid

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Jaren geleden werden deze woorden tegen me gezegd. Ze liggen vers in mijn geheugen. Regelmatig grijp ik de kans ze door te geven aan mede-Verlaat Verdriet-ers.
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Stoer

    Zo vaak kom ik het tegen bij Verlaat Verdriet-ers: de angst ervan beschuldigd te worden dat ze ‘in hun slachtofferrol blijven hangen’.
    Die beschuldiging is wel zo ongeveer het laatste wat je wilt horen.
    Alles liever dan dat.
    Dan maar liever jezelf overschreeuwen.
    Je stoer houden.
    Niemand laten zien hoe kwetsbaar je eigenlijk van binnen bent. Hoe je, voor je gevoel, bij het minste of geringste omver geblazen kunt worden.
    ‘IK BEN GééN SLACHTOFFER‘ 

    Jong ouderverlies

    Op het moment dat je als kind je ouder verliest, verandert je hele leven.
    Voorgoed.
    Door een invloed van buitenaf.
    Een invloed van buitenaf (het lot, of: de dood in dit geval) waar jij geen invloed op had.
    Je stond aan de kant, en kon niets uitrichten tegen die kracht – de dood.

    Dat is slachtoffer zijn.
    Dit moment van slachtoffer zijn, van ondergeschikt zijn aan een kracht van buitenaf die vele malen groter was dan jij, kan je een levenslang gevoel van machteloosheid hebben bezorgd.

    Slachtoffer

    Er gebeurt iets.
    (Of je denkt dat er iets zal gaan gebeuren!)
    Er overkomt je iets, waar je je niet tegen opgewassen voelt.
    Het overkomt je.
    Je hebt het gevoel dat je niets kunt doen.

    Dat is gevoel van machteloosheid.
    Verlaat Verdriet-ers kunnen gemakkelijk overvallen worden door die gevoelens van machteloosheid.

    Goed nieuws

    Je was slachtoffer van omstandigheden waar je geen invloed op had.
    Het goeie nieuws is: je hoeft geen slachtoffer te blijven.
    Maar
    Daarvoor is het in de eerste plaats nodig dat je erkent dat je het was.
    Slachtoffer.

    Kwetsbaarheid

    Het verlies van je ouder is een verschrikkelijke aanslag geweest op je incasseringsvermogen.
    Je incasseringsvermogen – het incasseringsvermogen van het kind dat je toen was – is op dat moment overbelast.
    Is stuk gegaan.
    Dat betekent dat de kans groot is, dat je een levenslange kwetsbaarheid overhoudt aan die gebeurtenis van toen: het verlies van je ouder.

    Kracht

    Die kwetsbaarheid erkennen, erkennen dat je slachtoffer was, is het begin van heling.
    Je was slachtoffer, maar je hoeft het niet te blijven.
    Draag je kwetsbaarheid met ere.
    Dat is kracht.

    Herinner jezelf regelmatig aan deze woorden
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Geef jezelf een innerlijk beeld cadeau, waarin kracht en kwetsbaarheid in één oogopslag zichtbaar zijn en draag dat altijd bij je.
    Voor mijzelf is dat de Klaproos.
    En voor jou?