• | | |

    Wat is het toch fijn om eigen-wijs te zijn!

    DoorTitia Liese

    Herken je het fenomeen van jezelf? De eerste zelfstandige gedachte die je ooit had? Waarvan je je toen waarschijnlijk niet bewust was hoeveel invloed die gedachte zou hebben op jou, en op jouw leven? Hoe die gedachte jouw leven zou kleuren? Vorm zou geven? Inhoud?
    Een invloedrijke gedachte waar je je pas veel later bewust van zou worden. Maar die er wel was. Die eerste gedachte die je niet was voorgezegd door je ouders. Die je niemand napraatte. Maar die zich gevormd had. In jou. Op weg naar zelfstandigheid. Eigen-wijs.

    Oordelen over ‘oud’

    De gedachte die ik ooit ergens in mijn jeugd – waarschijnlijk in mijn middelbare schooltijd – heb gehad, was de gedachte dat het ongelofelijk dom is om negatieve oordelen te hebben over ‘oud’. Je kent ze vast wel, die haast pervers masochistische verzuchtingen. ‘Tsjaaaa – de leeftijd…… Ja, ouderdom komt met gebreken…...’ Ja, ja: we worden oud……’ ‘Tsjaaaa, je bent geen 25 meer‘…  Negatieve gedachte, of eigenlijk: oordelen over ‘oud-zijn’.

    Maar…. zo dacht ik toen vroeger, hoe moet dat dan als je veertig bent ? Moet je dan zelfmoord plegen omdat je zeker weet dat het nooit meer wat kan worden met je? Dat het dan alleen nog maar berg-afwaarts kan gaan? Alleen maar omdat je ‘oud’ bent?

    Schatten

    In mijn eigen verlate rouwproces heb ik vaker van deze mooie schatten op kunnen duiken, door me bewuster bezig te houden met ’toen’. Schatten die me dierbaar zijn. Zoals deze eerste zelfstandige gedachte die mijn leven mee vorm heeft gegeven. Die me altijd ruimte heeft gegeven. ‘Er kan nog van alles gebeuren. Het is altijd tijd voor een nieuw begin. Er is altijd tijd en ruimte voor nieuwe ideeën. Voor nieuwe plannen‘.

    Ik zal je zeggen: nu ik 70+ ben heb ik nog altijd veel plezier van deze eerste zelfstandige gedachte die een overtuiging werd. Die mijn leven mee vorm heeft gegeven. Kleur. Inhoud.
    Wat is het toch fijn om eigen-wijs te zijn!

    En dan vraag ik me af: hoe zit dat bij jou? Welke schatten duik jij op? Welke eerste zelfstandige gedachte van jezelf herinner jij je? Wat schiet jou als eerste te binnen?

  • | | |

    Toch even in het gat kijken….

    DoorTitia Liese

    ‘Die beerput ga ik niet open maken. Want ik ben veel te bang voor wat daar allemaal in zit.’ ‘Ik durf niet in dat gat te kijken. Want ik ben veel te bang dat ik er in zal vallen, en dat ik er nooit meer uit kan komen.’

    Ik heb het gekend van mijzelf. Die angst voor de beerput. Die angst voor het gat. En ik hoor het steeds weer opnieuw van Verlaat Verdriet-ers.

    Uitnodiging

    En toch ga ik je nu uitnodigen met me mee te gaan. Toch eens in een gat te kijken. Daarvoor neem ik je graag mee naar Terschelling, waar ik me nu bevind. Nooit eerder heb ik Terschelling zo mooi meegemaakt als in deze week. September 2023. September-licht over een eiland dat – als gevolg van de vele regenbuien – er nog steeds een beetje nieuw uitziet. Mals is het woord dat steeds weer bij me opkomt. Het gras is voorjaars-groen. De bomen staan nog volop in blad. De temperatuur van het zeewater is midden-zomers. De luchten zijn ongekend helder, alsof de regen alle ongerechtigheden heeft meegenomen. De Waddenzee is de hele week al blauwer dan ik de Waddenzee ooit heb gezien, en verandert ’s avonds bij zonsondergang in een reusachtige abalone-schelp.

    De Streken

    Ik neem je mee naar De Streken, een kunstwerk dat jaren geleden deel uitmaakte van het Oerol-festival. Dat nu van voorjaar tot najaar aan de Waddendijk ligt als eerbetoon aan de oprichter van Oerol: Joop Mulder. Het mooie weer. De vrijwel wolkeloze hemel. De zonsondergangen. Elke avond opnieuw nodigen ze me uit te gaan kijken bij De Streken. Foto’s te maken. Op 30 augustus jl schreef ik in de blog De harmonie van de natuurlijke ordening over wat beelden met je kunnen doen.

    In deze blog neem ik je mee naar De Streken, zoals ik dit kunstwerk gisteravond in de avondzon zag.

     

    Zoals De Streken er van binnen uitzag.

     

    En wat ik zag als heel diep gat. Maar wat in werkelijkheid helemaal geen diep gat was, als je ziet – en begrijpt – hoe het in elkaar steekt. In werkelijkheid stond hier het water nauwelijks 50 centimeter onder de vlonder. En was het water tot de helemaal vlakke zeebodem nauwelijks 25 centimeter diep.

    Metafoor

    Deze ervaring wil ik graag als metafoor met je delen. Want zo kan het ook zijn met beerputten. Met gaten. En met angst. Als je jezelf kunt verleiden je angst te overwinnen en er in te kijken. Als je de moed opbrengt te onderzoeken hoe het in elkaar steekt. Te zien. En te begrijpen. Dan kan dat een heel bijzondere ervaring worden.

  • | | |

    Assisteren bij de workshop Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Sinds enige tijd komen er aanvragen bij me binnen van Verlaat Verdriet-ers om te mogen assisteren bij de workshop Verlaat Verdriet. Deze vragen komen uit Verlaat Verdriet-ers die overwegen om – vanuit hun eigen verlies-ervaring – te gaan werken met Verlaat Verdriet-ers. Een mooie ontwikkeling, die ik van harte toejuich. En die ik – waar het me mogelijk is – graag ondersteun.

    Assisteren

    Ben je Verlaat Verdriet-er? Zie jij ook mogelijkheden voor jezelf om dit werk te gaan doen? Lees dan hier voorwaarden voor deelname als assistent.

    • Je hebt bij mij (Titia Liese) deelgenomen aan een workshop Verlaat Verdriet, een workshop Dubbel Ouderverlies, de individuele workshop Heel je leven, in het verleden de jaartraining De kunst van het verbinden of de schrijf-retraite De weg van liefde;
    • Je bent zelf in je jeugd (dus voor je 20e jaar een ouder – of je beide ouders – verloren door overlijden;
    • Al enige tijd overweeg je serieus om te gaan werken met Verlaat Verdriet-ers vanuit ervaringsdeskundigheid [bij voorkeur binnen de GGZ];
    • Gedurende de workshop verblijf je, net als de andere deelnemers, op een plek die direct verbonden is aan de workshop. Waar nodig lever je een bescheiden financiële bijdrage aan je verblijf.

    Gang van zaken

    • Je neemt per mail contact op met mij titia@verlaatverdriet.nu;
    • Je legt uit wat je wilt, en waarom;
    • Ruimschoots voor de datum van de workshop waar jij aan deel zou willen nemen hebben we een gesprek bij mij thuis over jouw deelname aan de workshop in deze vorm;
    • Je kunt op deze voorwaarden deelnemen als daar ruimte voor is in een workshop op een reeds geplande datum.

    Bijzonderheid

    De workshops van 21, 22 en 23 september 2023 en 16, 17 en 18 november 2023 zijn volgeboekt voor assistenten.

    De moeite waard

    ………  Uiteindelijk heeft het me gebracht waar ik nu ben. Daarom kan ik ook voluit zeggen dat het zo de moeite waard is. Jaren en jaren heb ik mezelf een zwakkeling gevonden. Een kneus. Iemand die nergens echt voor kon gaan. Iemand die bij alles wat ze deed mislukte. Als ik nu terugkijk naar wat er in al die jaren met me is gebeurd, dan heb ik wel degelijk keuzes gemaakt in mijn leven. Ook al had ik altijd het gevoel dat ik mij door omstandigheden liet leiden. Ik ben altijd door gegaan, tegen alle scepsis, ongeloof en minachting in……… 

    Uit het interview van Joyce de Schepper met Titia Liese (Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek).

  • | | |

    Opgeven is geen optie

    DoorTitia Liese

    Opgeven is geen optie. Het klinkt wel stoer. Iets voor sporters. Voor topsporters. Iets waar je heel ver mee kunt komen. Succes mee kunt oogsten. Waardering. Respect. Waar je complimenten mee kunt oogsten. Maar is dat altijd zo met ‘opgeven is geen optie’?

    Mensen redden

    Voor mensen die in hun jeugd getraumatiseerd zijn, bijvoorbeeld door het onomkeerbare verlies van een ouder door de dood, is opgeven vaak geen optie. Ze hebben de neiging andere mensen te willen redden. Ten koste van alles gaan ze door. En door. En door. Met redden. Las ik onder meer in het boek van Bessel van de Kolk: Traumasporen. Ik herken het. Ik herken het bij mijzelf. Bij andere Verlaat Verdriet-ers. Maar is het dan nog steeds een positief gegeven? Zegt ‘opgeven is geen optie’ iets over jouw doorzettingsvermogen, wat je als positief zou kunnen labelen? Maar is dat echt zo positief? Of is er mogelijk eigenlijk sprake van het niet los kunnen laten van hardnekkige overtuigingen? Van overlevingspatronen?

    Overlevingspatronen

    Volwassenen die in hun jeugd getraumatiseerd zijn hebben de neiging in hun volwassenheid andere mensen te willen redden. Wat geef je dan niet op? Geef je de ander niet op? Of geef je je overlevingspatronen niet op? Altijd maar doorgaan? Want als je opgeeft: wat blijft er dan over? Ben je misschien onbewust bang dat je ook dood zult gaan als je opgeeft? Heeft onze jeugdervaring met de dood ervoor gezorgd dat ‘opgeven’ voor ons associeert met ‘dan ga je dood’?

    Grenzen

    In mijn persoonlijke leven word ik er stevig mee geconfronteerd. Ben ik iemand aan het redden? Iemand die een bijzondere plek inneemt in mijn leven. Zwaar getraumatiseerd in zijn jeugd. Iemand van wie ik dacht ‘Ik moet vertrouwen hebben. Vertrouwen dat het goed komt. Ook als ik dat vertrouwen niet heb. Juist dan moet ik vertrouwen hebben. Hoever ga ik. Over hoeveel grenzen ga ik. Hoe lang heeft het zin dat ik mee beweeg. Steeds weer mijn eigen grenzen verleg. Wat doet dat met hem? Voor hem? Wat doet dat met mij? Voor mij?

    Voorbeelden

    • Altijd voor anderen klaarstaan. Waarom? Is dat omdat je zo goed weet wat de ander nodig heeft? Omdat je niet wilt dat de ander ten onder gaat? Omdat je zo goed weet hoe dat voelt?
    • Altijd geven. Zorgen voor anderen. Wat doe je dan? Geef je de ander wat je zelf zo graag had willen krijgen? Waar je zelf te veel in bent misgelopen? Zorg? Steun? Begrip? Liefde? Gevoel van onvoorwaardelijkheid?
    • Je altijd aanpassen aan de wensen van anderen. ‘Ik ben niet belangrijk’.
    • Heb je het gevoel nodig dat je nodig bent?
    • Wil je waardering krijgen? Een pleister op de wonde van jouw onderontwikkelde gevoel van eigenwaarde?
    • Twijfel je aan je recht op bestaan? Denk je dat je het nodig hebt je bestaansrecht veilig te stellen? Te verdienen?

    Zoektocht

    Herken je de neiging bij jezelf anderen te willen redden? Heb je je ooit afgevraagd: wat doe ik eigenlijk? Waarom doe ik dat eigenlijk? Hoe komt het dat ik dat doe? Mogelijk herken je de situaties. Herken je de dilemma’s. Door mijn eigen ervaring heb ik er veel over nagedacht. Wie weet heb je iets aan mijn gedachten. Sluiten ze aan bij jouw eigen gedachten. Of brengen ze een nieuw perspectief. Het helpt je in je zoektocht als je antwoorden vindt die bij jou passen. Het helpt je in de zoektocht van zoveel Verlaat Verdriet-ers. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat doe ik?

    Lees meer

    Traumasporen