• | | | | | |

    Nog altijd geen afscheid genomen van je vader?

    DoorTitia Liese

    ‘Heb je nog altijd geen afscheid genomen van je vader?’
    Dit is het verhaal dat een Verlaat Verdriet-ster me vorige week vertelde over haar ervaringen met verlies- en rouwdeskundigen.

    Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de zestig, verloor haar vader in haar kleutertijd. Ze was recent aanwezig bij een lezing van een veel gevraagd, en veel geprezen, verliesdeskundig wetenschapper met aanleg voor empathie. Zij hoort zijn lezing aan. Zijn lezing over verlies. Over rouw. Hij geeft voorbeelden die aanwezigen raken. Diep raken. Over mensen die verliezen lijden. Over kinderen. Ook over kinderen die hun ouder verliezen vertelt hij aangrijpende verhalen. Over Verlaat Verdriet en verlate rouw heeft hij het niet. Na afloop van de lezing stapt de Verlaat Verdriet-ster naar de spreker. Ze wil hem vertellen over haar verlieservaring. Het rouwproces waar ze nu middenin zit. Ze vertelt hem dat ze op haar vijfde haar vader verloor. Hij kijkt naar haar. Afkeurend. Zegt: ‘Heb je nog altijd geen afscheid genomen van je vader?’

    Verbijsterend

    Ze is verbijsterd door deze reactie. Ongeveer in dezelfde week heeft deze Verlaat Verdriet-ster een overeenkomende ervaring. Deze keer met een hoogleraar die zich bezighoudt met verlies en rouw. Ook hier een inleiding die stevig resoneert bij aanwezigen die zich herkennen in zijn verhalen. In zijn voorbeelden. Na afloop stapt ze ook naar deze professor. Stelt zich voor. Vraagt hem naar zijn bevindingen met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Hij kijkt haar glazig aan. Geen idee waar ze het over heeft.

    Nog maar weer eens

    Nog altijd (b)lijken verlies- en rouwdeskundigen, professoren incluis, wat Verlaat Verdriet en verlate rouw betreft de Gordiaanse knoop niet ontward te hebben. Dus vooruit: nog maar weer een keer: wij zijn geen onmondige kinderen die hun ouder(s) hebben verloren. Wij zijn volwassen mensen die in hun kindertijd hun ouder(s) hebben verloren. Volwassen mannen. Volwassen vrouwen. Met een verleden. Met een heden. En met een toekomst. Met een verhaal. Een levensverhaal. Beschadigd. Vastgelopen. Maar niet verwoest. En ook niet onmondig.

    Meer lezen

  • | | | | | |

    Ondersteuning in de praktijk voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    DoorTitia Liese

    Wat willen jullie van me weten?
    Wat kan ik voor jullie betekenen?
    Waarmee kan ik jullie helpen Verlaat Verdriet-ers beter van dienst te zijn? 

    Afgelopen voorjaar nodigde Annet Mulder van Kennisnetwerk Noord mij uit een informatieavond over Verlaat Verdriet en verlate rouw te verzorgen in Roden. Annet, POH-er, netwerker, verbinder en medeoprichter van Kennisnetwerk Noord. Dynamisch en inspirerend netwerk van en voor professionals in de zorg, zowel regulier als alternatief.

    Een warm bad

    Een kennismaking die meteen voelt als een warm bad. Kennis delen met professionals uit diverse disciplines die mijn kennis graag willen horen. Er graag van willen leren. Die hun vragen stellen. Vragen uit de praktijk. Vragen die bij hen persoonlijk leven. Wat ik van hun vragen leer die avond is de liefde voor hun vak van hulp- en/of zorgverlener. Maar ook hier een onthutsend tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn!

    Werk aan de winkel

    Op de terugweg naar huis ratelt er van alles in mijn hoofd. Zoveel, dat het even duurt voordat ik, inmiddels in het donker, ergens rijd waarvan ik voel: hier hoor ik helemaal niet te zijn. Maar waar dan wel? Het duurt even (nou ja: een aardige omweg) voor ik het juiste spoor weer te pakken heb. Maar het kwam goed. Nog voor het slapen gaan wist ik het. Tijd voor Handreikingen voor hulpverleners.

    Handreikingen voor hulpverleners

    Ze zijn er, de Handreikingen voor hulpverleners. En, mede dankzij onze webmaster Steef, in een ommezien beschikbaar op Kenniscentrum Verlaat Verdriet. En, je gelooft het niet, nu ook al gebundeld in de bundel Handreikingen voor hulpverleners, die naast onze nieuwe uitgave van Teruggaan om verder te kunnen uit wordt gereikt aan deelnemers van symposium voor hulpverleners: Teruggaan om verder te kunnen.

    Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    Het meest onder de indruk op die avond ben ik van de gedrevenheid van de aanwezige POH-s. Ik wil iets doen voor POH-s, zit sinds die avond in mijn hoofd. Maar wat? Ineens zie ik het licht. Annet Mulder bellen. Wie anders. Als ik haar spreek aan de telefoon zijn we het heel snel met elkaar eens. ‘Jij weet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben, maar niet wat POH-s nodig hebben. Ik weet wat POH-s nodig hebben, maar niet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben’.
    Dat gaan we samenbrengen. De datum is gepland voor een dag samen aan het werk. Als daar niet een mooi, handzaam plan uitkomt voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen. Leef met ons mee! Houd ons in de gaten!

    Tip voor POH-s

    Kom naar ons symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.
    Wij delen onze rijke kennis uit ervaring, met jullie: ondersteuners in de praktijk.

    Meer informatie

  • | | | | | |

    Alles heeft ergens een begin

    DoorTitia Liese

    Alles heeft ergens een begin

    Jong ouderverlies

    Je bent jong en je verliest je moeder en/of je vader. Te jong voor groot verlies. Het einde is ook een nieuw begin. Waarvan? Niemand die het weet. Jijzelf al allerminst.

    Volwassen

    Je bent volwassen. Je leven loopt niet zoals je wilt. Altijd weer lijk je tegen een muur op te lopen. Je wilt graag meer. Je wilt graag verder. Waarheen? Geen idee. Maar je weet dat er ergens een einde moet zijn. En een nieuw begin.

    Verlaat Verdriet

    Verlaat Verdriet komt op je pad. Hoe moeilijk en hoe lastig ook: er openen zich nieuwe perspectieven. Je weet dat je ergens naar op weg bent. Waarheen? Je hebt nog geen idee. Maar er is een nieuw begin.

    Nieuwe perspectieven

    Mijzelf is dat alles overkomen. Op mijn achtste overlijdt mijn moeder. Een einde. En een nieuw begin. Een begin van heel veel narigheid. Tot ik besluit het verlies van mijn moeder op te pakken. Er stevig mee aan het werk te gaan. Mijn leven in eigen hand te nemen. Nieuwe wegen openen zich. Verlaat Verdriet-werk. Bureau Funale. Workshops. Schrijfwerk. Uitgeverij Funale. De weg van liefde. Casa Matilda. Kenniscentrum Verlaat Verdriet. En dan nu, sinds deze week een nieuw begin met een nieuw domein. Matilda Publishing House. Alles heeft ergens een begin.

  • | | | | |

    Hulp bieden aan volwassenen die vroeg in hun leven hun ouder(s) verloren

    DoorTitia Liese

    Hulp bieden aan volwassenen die vroeg in hun leven (jonger dan 21 jaar) een ouder of beide ouders verloren door de dood.

    • Hoe doe je dat als hulpverlener?
    • Wat zijn de levenslange gevolgen voor de inmiddels volwassen geworden vrouwen en mannen, die dit als kind meemaakten?
    • En hoe weten de volwassenen, die dit als kind meemaakten, dat dit een naam heeft: Verlaat Verdriet?

    Om met dit laatste item te beginnen: Verlaat Verdriet-ers zijn zich vaak niet bewust van de gevolgen, die zich vastgezet hebben in hun lijf, en die hun verdere leven beïnvloeden.

    De volwassene, de dode afwezige ouder en het kind

    Het leven van kinderen ging verder na de dood van de ouder(s). Als kind wil, en moet, je ook verder met je leven. De aanpassing-, overleef- en groeikracht ligt vooraan. Terwijl de vanzelfsprekende veiligheid, continuïteit en unieke ouderliefde verdween. Vaak bereik je pas veel later in je leven een moment, waarop je vastloopt of je niet prettig voelt en niet begrijpt waar dit aan ligt.

    Inmiddels zijn de dode ouder(s) verworden tot een verhaal, wat je kunt vertellen zonder er iets bij te voelen. De onomkeerbare gebeurtenis heeft je weliswaar gevormd, maar je bent je niet bewust van de impact, en de gevolgen voor jou. De  dood van je ouder(s) is een soort gegeven. Een feit. Daar ga je toch niet naar terug: dat is zinloos, moeilijk en niet nodig. ‘Daar heb ik geen last van’ denken velen.

    Zo zet de Verlaat Verdriet-er zichzelf en anderen (ook hulpverleners) op een dwaalspoor van ontkenning en niet aangaan.

    Ervaringsgenoten en ervaringsverhalen

    Herkenning van dit patroon kan ontstaan door het lezen van boeken over patronen bij Verlaat Verdriet of interviews en films en docu’s over jong ouderverlies. Volwassenen geven hierin aan dat de dood van hun ouder(s) een rode draad in hun leven vormt. En opeens geven anderen woorden aan het gevoel, wat in de Verlaat Verdriet-er opgeslagen ligt.

    Vragen

    Meteen kunnen dan de vragen opkomen

    • Met wie kan ik dit nu nog delen?
    • Wat gebeurt er met me wanneer ik deze beerput opentrek?
    • Hoe kan alles, waar ik nu tegen aanloop in mijn leven, een relatie hebben met die dood van mijn ouder(s), zo lang geleden?

    Zo is het dwaalspoor gelegd en begint hulpverlening, wanneer die gezocht wordt, regelmatig bij een ander aanknopingspunt. Om het feit van die dood in de context van het levensverhaal te kunnen plaatsen vergt kennis, en inzicht om de juiste vragen stellen.

    Kennis vanuit ervaring

    Gedurende het symposium Teruggaan om verder te kunnen over de impact van de vroege dood van een ouder, geven we inzicht in de gelaagdheid en de complexiteit van Verlaat Verdriet en een verlaat rouwproces.
    Vijfentwintig jaar ervaringsgericht werken met volwassenen uit de doelgroep Verlaat Verdriet brengt veel kennis. Kennis, die wij bieden. Kennis, die op vele manieren inzichtelijk gemaakt wordt gedurende ons gevarieerde dagprogramma met cabaret, interactieve interviews en deelsessies.

    Handreikingen voor hulpverleners

    We bieden handreikingen, en u ontvangt twee boeken om uw cliënten met Verlaat Verdriet geïnspireerd te kunnen begeleiden.

    Van harte welkom!

    Blog van Els Pronk

    Blog geschreven door Els Pronk, mede-organisator van symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Volg de aankondiging op Kenniscentrum Verlaat Verdriet: www.kenniscentrumverlaatverdriet.info en/of meld u nu meteen aan via https://kenniscentrumverlaatverdriet.info/ticket-symposium/