• | | | | | |

    Sigmund en de blinde vlek

    DoorTitia Liese

    Sigmund

    Een paar weken geleden kreeg ik deze cartoon van Sigmund in m’n app. Een ervaringsgenote appte me de cartoon. Even viel ik stil bij het zien. Vervolgens dacht ik:

    • Verlaat Verdriet-er: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Hulpverlener: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Hulpverlener die zelf jong een ouder is verloren door overlijden: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?
    • Wetenschapper: heb je de cartoon gezien? Goed bekeken? Wat zegt deze cartoon jou?

    Blinde vlek

    Waarom wordt de levenslange impact van jong ouderverlies door de dood toch altijd weer ‘weggetoverd’? Is het

    • Tunnelvisie?
    • Obsessie voor oplossingen?
    • Onderwerping aan bèta-wetenschap?
    • Carrièredwang?
    • Angst voor ex-communicatie?
    • Fuik?
    • Meten-is-weten-obsessie?
    • Verstarde protocollisering?
    • Dogma’s van de maakbaarheid?
    • Clichématisering?
    • Papagaaiencircuit?
    • Bermudadriehoek?
    • Hybris?
    • Circus Ego & Cliché?
    • In het land der blinden ziet niemand dat de koning ook blind is?

    Wie het weet mag het zeggen.

    Kennis uit de bron

    Maar kennis over de levenslange impact van jong ouderverlies door de dood is er zeker wel. Kennis uit de bron. Uit ervaring.
    Wil je meer weten over de kennis die voorhanden is?

    Verontschuldiging

    Excuus Sigmund, ik hoop dat je me niet kwalijk neemt dat ik voor deze blog jouw auteursrecht heb geschonden.
    Neem alsjeblieft contact op met me als dat wel het geval zou zijn.

  • | | | | | | |

    Traumaboom: jazeker!

    DoorTitia Liese

    Traumaboom: jazeker

    Jazeker, we gaan het weer samen doen! Geerte Cammeraat en ik. Een paar dagen geleden liet ik het al weten met Van truffel naar Traumaboom: vorige week maandag spraken Geerte en ik elkaar na jaren van stilte. Jaren waarin we beiden ons werk deden. Elk op haar eigen manier. De klik was er meteen weer. We besloten samen ieder voor zich na te gaan: gaan we het weer samen doen? Wat vorige week maandag eigenlijk al zo klaar was als een klontje, hebben we vanochtend in ons samenzijn bevestigd. Jazeker. We gaan het weer doen!

    Jaarcyclus Traumaboom

    Alsof er geen jaren van stilte voorbij zijn gegaan was ons samenzijn van vanochtend als vanouds. Wat ik bedacht bedacht Geerte ook, wat Geerte bedacht bedacht ik ook. Na de zomer ons nieuwe aanbod jaarcyclus 2026-2027: TRAUMABOOM. Vijf bijeenkomsten van een dag, verspreid over twaalf maanden. Meer dan vijftig jaar werkervaring met Verlaat Verdriet-ers gebundeld in een nieuwe cyclus. Binnenkort nadere informatie over plaats, data, tijd, kosten enzovoort.

    Voor Verlaat Verdriet-ers

    Voor de zekerheid: ons aanbod TRAUMABOOM is een aanbod voor Verlaat Verdriet-ers. Dus voor volwassenen die voor hun twintigste jaar een ouder – of hun beide ouders – verloren door overlijden. Heb je een reden om hierover met een van ons te overleggen, bijvoorbeeld als je je beide ouders verloor, en je laatste ouder toen je net ouder was dan twintig jaar, neem contact op via Contactformulier op de site van Titia of van Geerte.

    Meer informatie

  • | | | | |

    Niet meer leren reguleren, maar leren vertrouwen

    DoorTitia Liese

    Gisteren las ik een prachtig verslag van haar proces op de besloten Verlaat Verdriet-Facebookgroep. Zo mooi dat ik de schrijfster heb gevraagd of ik haar bericht ook open zou mogen plaatsen. Dat mag, onder haar nom-de-plume: Nova Vrij. Nova: dank je wel!

    Reguleren

    Vroeger moest ik mezelf redden door mijn gevoelens weg te stoppen. Nu mag ik ontdekken dat ik mezelf juist red door ze er te laten zijn. Het woord reguleren komt me inmiddels mijn nek uit. Reguleren… is dat niet wat ik mijn hele leven al heb gedaan? Vanaf jonge leeftijd heb ik geleerd mezelf te beheersen. Mijn gevoelens in te slikken. Mezelf klein te maken. Niet op te vallen. Mezelf steeds weer bij elkaar te rapen. Doorgaan. Overleven. Alles wat er binnen de muren van ons huis gebeurde, moest binnen de muren blijven. Er was geen ruimte voor mijn verdriet, mijn angst, mijn gemis of mijn boosheid. Ik leerde mezelf te reguleren omdat het noodzakelijk was om te overleven. Steeds weer. Mezelf herpakken. Emoties wegstoppen. Doorgaan.

    Overlevinsgstrategiën

    En nu, richting traumatherapie, hoor ik opnieuw woorden als window of tolerance en leren reguleren. Maar ik sla dit pad niet in om nog beter te leren reguleren. Dat kan ik al. Niet omdat iemand het mij heeft geleerd, maar omdat ik geen andere keuze had. Ik ben er een expert in geworden. En juist in dat stuk zit mijn trauma. Het voortdurende aanpassen. Het mezelf steeds weer bij elkaar rapen voordat iemand ziet wat er werkelijk gebeurt. Dat is geen heling. Dat is de overlevingsstrategie die mij altijd op de been heeft gehouden. Waarvan ik denk dat ik die nog altijd nodig heb. Voor mij zit de weg uit trauma niet in nog meer controle. Maar in het durven erkennen wat er werkelijk is. In het mezelf toestaan om te voelen. Om het er te laten zijn, zonder het direct te hoeven veranderen, oplossen of wegstoppen of er van weg te gaan. Gevoelens niet langer meteen wegwerken of beheersen, maar ze leren ontmoeten. Ze laten bestaan. Ze doorvoelen. Niet langer van mezelf weglopen, maar bij mezelf blijven. Want juist daar begint voor mij heling. Van daaruit kan er ook verbinding met een ander ontstaan.

    Boomstronk

    Toen ik door het bos liep zag ik een oude afgezaagde boomstronk. Het leven van die boom leek ooit te zijn gestopt. Dwars door de oude stronk heen groeide nieuw leven. Niet ernaast. Niet nadat de stronk verdwenen was. Juist vanuit dat wat ooit beschadigd was. Dat beeld voor mij de weg hieruit uit. Niet doen alsof de stronk er nooit is geweest. Niet proberen hem weg te halen. Maar ontdekken dat er, juist vanuit diezelfde plek, weer leven kan ontstaan. Ik hoef de hele weg niet te zien. Ik ken de weg niet. Alleen de volgende paar meter. En dat is genoeg. Genoeg om erop te durven vertrouwen dat ik dit mag voelen. Dat ik niet steeds hoef weg te bewegen van wat er is. Dat ik er niet in verdrink. En als het soms voelt alsof ik verdrink, weet ik inmiddels dat ik weer boven kan komen. Dat ik mezelf terug kan vinden. Vroeger moest ik mezelf redden door mijn gevoelens weg te stoppen. Nu mag ik ontdekken dat ik mezelf juist red door ze er te laten zijn.
    Net zoals dat jonge groen zich niet afvraagt of de oude stronk eerst moet verdwijnen. Het groeit eenvoudigweg verder, dwars door alles heen. Heling betekent voor mij niet dat de stronk verdwijnt. Heling betekent dat ik erop mag vertrouwen dat er, dwars door alles heen, weer leven kan groeien.
  • | | | | |

    Sleutels voor zorg- en hulpverleners

    DoorTitia Liese

    Sleutels

    Als zorgverlener/hulpverlener zul je zo nu en dan in de praktijk werken met een Verlaat Verdriet-er. Mogelijk zelfs vaker dan je denkt. Jouw cliënt/patiënt.Verlaat Verdriet-er. Een Verlaat Verdriet-er met haar/zijn eigen verhaal. Niet altijd (of mogelijk zelfs heel vaak) zal een Verlaat Verdriet-er zich ervan bewust zijn dat klachten waarvoor hij/zij bij jou heeft aangeklopt gerelateerd zouden kunnen zijn aan het vroege verlies van haar/zijn ouder(s). De kans is dan levensgroot aanwezig dat jij als zorg-/hulpverlener de oorspronkelijke bron mist van de klachten.

    Rouw en verlate rouw

    ‘Ieder rouwt op haar/zijn eigen manier’ is vandaag de dag een van de sterke overtuigingen als het gaat over verlies en rouw. En ja. Dat is waar. Ieder rouwt na een verlies met eigen mogelijkheden en op eigen manier. MAAR. Bij verlate rouw gelden toch echt andere wetten. Het is belangrijk je daar als zorg-/hulpverlener van bewust te zijn. Het kan zowel voor jou, als voor je cliënt helpend zijn je dit te realiseren.
    Cliënten/patiënten die – na een recent verlies – bij jou aankloppen kunnen klachten relateren aan dat verlies. Bij verlaat verdriet en verlate rouw ligt dat anders. Totaal anders zelfs. Dan gaat het over een verlies dat lang geleden heeft plaatsgevonden. Mogelijk tientallen jaren. Verlaat Verdriet-ers hebben geleerd daar niet over te praten. Ze hebben zich dat aangeleerd omdat ze zich niet gezien, gehoord en erkend hebben gevoeld. Toen – als kind – niet. En nu – als volwassene – nog steeds niet.

    Kenmerkende Patronen

    In de vele jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ik geleerd thema’s te onderscheiden die vrijwel alle Verlaat Verdriet-ers (en dat zijn er in de loop van de jaren heel veel) herkennen. Deze kenmerken die ik Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet heb genoemd kunnen sleutels zijn waarmee jij een Verlaat Verdriet-er kunt openen. Jouw cliënt/patiënt voelt zich gezien, gehoord en erkend. Zo kun je samen aan het (ver)werkwerk gaan. Ik noem een paar van de Kenmerkende Patronen:

    • Innerlijke eenzaamheid
    • Basaal gebrek aan zelfvertrouwen
    • Aanpassen
    • Niet om kunnen gaan met grenzen
    • Angst hebben niet ouder te worden dan de ouder is geworden (en dat kan onthutsend jong zijn)
    • Niet om kunnen gaan met intimiteit
    • Relatieproblemen

    Lees meer