• | | |

    Dubbel Ouderverlies: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Dubbel ouderverlies

    ‘Ik was 6 jaar toen ik mijn vader verloor. Mijn moeder had met een kennis afgesproken dat mijn zusje en ik bij haar mochten gaan wonen als mijn moeder iets zou overkomen. Niemand hield er rekening mee dat het echt zou kunnen gebeuren. Twee keer zo’n klap: dat zal toch niet gebeuren. Maar het gebeurde wel. Toen ik 15 jaar was overleed mijn moeder plotsteling. We moesten bij die kennis gaan wonen. Het was voor ons allemaal een ramp. Een verschrikkelijke ramp.

    Man, 6 jaar toen hij zijn vader verloor, 15 jaar toen hij zijn moeder verloor. Zijn vader werd 38 jaar. Zijn moeder werd 46 jaar.

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel Verlaat Verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips

  • |

    ‘Het is niet anders’

    DoorTitia Liese

    Hoe vaak heb ik het mijn partner in het afgelopen jaar niet horen zeggen. ‘Het is niet anders.’

    In zijn eigen huis

    ‘Ga je maar melden bij het hospice. Dan kun je aan de morfine.’ kreeg mijn partner begin november 2019 te horen op de afdeling cardiologie van ziekenhuis St. Jansdal in Harderwijk. Ruim 11 maanden later is hij, afgelopen dinsdagnacht, in zijn slaap overleden. In zijn eigen bed. In zijn eigen huis.

    Mantelzorg

    Een jaar waarin hij, in steeds grotere mate, zorgafhankelijk werd. Steeds meer afhankelijk werd van mijn zorg. En ik, in steeds grotere mate, zijn mantelzorger. Wat best een uitdaging is als je al meer dan 30 jaar een LAT-relatie hebt. Want, al woonden we nog zo dicht bij elkaar, we hadden wel allebei ons eigen huis. Ons eigen leven. Onze eigen wereld.

    Inzet en zorg

    Met inzet en zorg van mij, van zijn zoons, zijn buren, de huisartsen die hem vanaf januari aan huis bezochten en verzorgden, de wijkverpleegkundigen van thuiszorg. Wat heb ik mij gedragen gevoeld door deze hulp. Maar ook, en vooral, van de aandacht en de liefde van mensen in mijn omgeving. Mijn familie. Vrienden. Ze steunden me. Zijn er vanaf het allereerste begin voor me geweest.

    Ingeslapen

    Afgelopen dinsdagnacht, 7 oktober 2020, is hij rustig en vredig ingeslapen. ’s Avonds rond 22 uur was ik, als gewoonlijk, bij hem voor de gebruikelijke voorbereidingen voor de nacht. Hij was er slecht aan toe, de laatste 2 dagen.
    ‘Wil je dat ik vannacht bij je blijf?’ heb ik hem gevraagd. ‘Nee, ga maar naar huis.’ antwoordde de man die graag in z’n eentje was.

    Ik ben naar huis gegaan. Toen ik de volgende ochtend niet het gebruikelijke appje van hem kreeg ‘Ik ben er weer. Koffie?’ ben ik naar hem toe gelopen.
    Vanaf buiten was het al te zien.
    Hij lag te stil.

    Voorbereidingen voor de crematie

    En dan nu de voorbereidingen voor de crematie. Maroeschja met wie we de crematie op een hele mooie, persoonlijke manier vorm geven. Stephanie die meteen is gekomen. Een prachtige rouwkaart heeft gemaakt. En alle andere mensen die me steunen.

    Een ander proces

    In het afgelopen jaar heb ik me zo vaak gerealiseerd: hoe anders is het ziekteproces van mijn moeder en haar overlijden toen ik 8 was geweest en de weg die ik nu met hem ben gegaan. Die ik verder kan gaan. Er is een uitweg. Ik kan handelen. Besluiten nemen. Vorm geven. Er is een toekomst.

    De mensen om me heen.
    Mijn Verlaat Verdriet-werk dat steeds beperkter werd kan weer helemaal aan bod komen.
    Ik kan verder gaan op mijn eigen manier.
    In mijn eigen leven.

    Vormgeven

    Soms zijn de dingen niet anders.
    Maar je kunt er wel je eigen vorm aan geven.

  • | |

    Een moeilijk bericht voor de komende tijd

    DoorTitia Liese

    Een moeilijk bericht

    Een aantal van jullie zal inmiddels hebben gemerkt dat ik niet adequaat reageer, met name niet op e-mail. Ik voel dat het tijd is daarover iets te vertellen.

    Mijn verminderde bereikbaarheid en beschikbaarheid hebben met name te maken met het ziekteproces van mijn partner. Na jaren van afnemende gezondheid zijn we nu in het stadium terechtgekomen waarin de prognose uitermate somber is. Dat betekent dat veel van mijn zorg, aandacht en tijd naar hem uitgaat. Over de tijd die hij nog heeft kan geen arts op dit moment een uitspraak doen. Het einde van zijn leven is zeker in zicht, maar van de termijn kan niemand iets voorspellen. Is het een dag? Twee dagen? Een week? Twee weken? Een maand? Twee maanden? Langer? Dat maakt het op dit moment niet alleen onzeker, maar ook heel intensief.

    Computer

    Daarbovenop komt dat ik sinds enige weken een nieuwe computer heb omdat de oude niet goed meer functioneerde. Een nieuwe computer dus, waar ik voortdurend van alles kwijt ben wat ik nodig heb. Waarop ik de weg niet ken. Waarvoor ik de tijd, de ruimte en de moed niet heb om dat allemaal uit te gaan zoeken. Hoe simpel het misschien ook allemaal is.

    Bereikbaarheid

    Dit alles betekent niet dat ik helemaal niet beschikbaar zou zijn voor jullie. Het betekent wel dat ik voor nu en voor de komende tijd bij voorkeur per telefoon bereikbaar ben. Gebruik daarvoor mijn mobiele telefoon: 06 – 53 76 58 43. Spreek alsjeblieft iets in als ik niet reageer, dan bel ik je terug zodra ik daarvoor in de gelegenheid ben.
    Je bent nog steeds van harte welkom!

  • | | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet en erfrecht

    DoorTitia Liese

    ‘Wat goed dat jullie in glossy ZEER aandacht besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht’.
    Aan de telefoon spreek ik een dochter-zonder-moeder die jaren geleden (meer dan 20 jaar, kwamen we samen tot de conclusie) een basis-workshop Zonder Moeder volgde (de basisworkshop Zonder Moeder is tegenwoordig basisworkshop Verlaat Verdriet ).

    Stiefmoeder

    Deze dochter-zonder-moeder verloor als kind van 6 jaar haar moeder. Haar vader hertrouwde al snel. Ze kreeg dus een stiefmoeder. Een stiefmoeder met wie het in het geheel niet boterde. Jarenlang heeft de dochter-zonder-moeder als volwassene gewerkt aan het normaliseren van haar relatie met de stiefmoeder. En kwam een heel eind. Er was een volwassen relatie ontstaan.
    Een relatie met haar stiefmoeder waar ze mee kon leven.

    Erfenis

    Een paar jaar geleden overleed haar vader. Wat de erfenis betreft had deze vader helemaal niets geregeld.
    Naar blijkt na het overlijden van de vader maakt de stiefmoeder alsnog verschil tussen de kinderen van het samengestelde gezin: broers/zussen, halfbroers/halfzussen, stiefbroers/stiefzussen.
    Alle inspanningen om de relatie te normaliseren zijn als gevolg daarvan weer teniet gedaan. ’Ik hoef haar nooit meer te zien’, zegt deze, inmiddels ruim 70-jarige, dochter-zonder-moeder. ‘Voor mij is het nu klaar.’

    Erfrecht

    ‘Wat goed dat jullie in glossy ZEER aandacht besteden aan Verlaat Verdriet en erfrecht. Je kunt zoveel ellende besparen als je tevoren nadenkt over erfenis, erfrecht en nabestaanden in samengestelde gezinnen’, benadrukt deze gedupeerde dochter-zonder-moeder nogmaals.

    Advies

    Heb je als Verlaat Verdriet-er het gevoel dat ook bij jou erfenis en erfrecht een rol spelen? Zowel bij grote zaken als bij kleine zaken?
    Ben je op zoek naar advies?
    Neem contact op met mr. Martine Verhaar. Martine is jurist – advocaat en mediator. Gespecialiseerd in erfrecht. Als Verlaat Verdriet-er is Martine bovendien op de hoogte van zaken die (kunnen) spelen in samengestelde gezinnen en families.

    Glossy ZEER

    Ben je ook zo benieuwd naar wat Verlaat Verdriet-glossy ZEER jou te bieden heeft?
    Lees meer ZEER – glossy en symposium op 13 mei 2017.