• | | | | | | | | | | | |

    Colm Toibin: Nora

    DoorTitia Liese
     

     

     

     

     

    Colm Toibin: Nora
    ISBN 9789044534573

    Een half jaar geleden is Nora haar man verloren door kanker. Samen met haar twee nog thuiswonende zonen en haar twee uitwonende dochters moet ze haar leven opnieuw vorm gaan geven. 

    Met vallen en opstaan zoekt ze haar nieuwe plek in het leven: als weduwe, als moeder, als alleenstaande vrouw van middelbare leeftijd in de bekrormpen Ierse samenleving van de jaren zestig van de vorige eeuw. 

    Prachtig geschreven herkenbare thema’s voor Verlaat Verdriet-ers.
    Titia Liese 

    Bijzonderheden

    Nora is gebaseerd op het leven van Toibin’s moeder.
    Toibin zelf verloor dus jong zijn vader. 

    Recensies

    Käthy Matthijs in De Standaard

    ……………Dit is het boek waar hij jarenlang omheen cirkelde, het meest nabije, het meest autobiografische. In ‘Nora Webster’, zijn achtste roman, schrijft Colm Tóibín over wat er gebeurde na de dood van zijn vader. In het landelijke zuidoosten van Ierland bleef zijn moeder achter met vier kinderen. Dit is geen autobiografie en dat laat Toíbín toe om vanuit de moeder te schrijven, al blijft hij op enige afstand van haar en schrijft hij in de derde persoon……………

    De Leestafel

    Nadat haar man Maurice vrij onverwacht is overleden, moet de Ierse Nora Webster het alleen zien te redden. Ze heeft vier kinderen waarvan alleen haar zoons Donal en Conor, nog thuis wonen. De bewoners van haar straat, Henry Street, en haar buurtje, bedoelen het goed met hun bezoekjes en goedbedoelde adviezen maar Nora wil het liefst met rust gelaten worden. Ze hoort iedereen beleefd aan maar ondertussen dwalen haar gedachten steeds weg naar de kinderen, Maurice, andere bezoekers.
    Onder de bezoekers zitten ook May Lacey die voor haar zoon Jack aast op Nora’s vakantiehuisje in Cush, een plaatsje aan de Ierse zeekust. Het huisje waar de familie een aantal zeer aangename zomers heeft doorgebracht. Nora besluit het aan Jack Lacey te verkopen. Ze vertelt het pas aan haar kinderen als de koop rond is. Het voelt als een opluchting, nu kan ze de auto houden en een paar andere spulletjes aanschaffen die hard nodig zijn…………………….
     http://www.leestafel.info/colm-toibin

     

  • | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet en geen kinderen hebben

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    Eén van de, nog altijd sterk onderbelichte, gevolgen van jong ouderverlies is het feit dat een aanzienlijk aantal Verlaat Verdriet-ers het niet aandurft zelf moeder/vader te worden. 

    Niet alleen leveren deze Verlaat Verdriet-ers een vaak jarenlange innerlijke strijd met zichzelf, ook het niet hebben van kinderen is en blijft voor veel van hen een pijnlijk en verdrietig gevolg van het vroege verlies van hun ouder.
    Wat op het eerste gezicht een vrije keuze lijkt te zijn, ‘geen kind(eren)’, is in werkelijkheid geen vrije keuze, maar een keuze die is gebaseerd op een ervaring die geen keuze was. Op het vroege verlies van de eigen ouder(s).

    Uit: Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 38/39

    Geen kind(eren)

    ‘Jij hebt er bewust voor gekozen om geen kinderen te krijgen’.
    Hoe vaak heb ik deze opmerking in mijn leven niet te horen gekregen.
    En zeker: dat is niet geheel onwaar.
    Ik ben van de generatie die de keuze had: wel of geen kinderen. Ondanks de maatschappelijke druk dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je moeder/vader wordt.
    Dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je als volwassene kinderen krijgt.
    Hoe vaak heb ik in mijn leven niet te horen gekregen dat het egoïstisch is om geen kinderen te krijgen.
    En a    i – wat deed die opmerking pijn! 

    Innerlijke strijd

    Veel Verlaat Verdriet-ers leveren een jarenlange zware innerlijke strijd met zichzelf als ze de leeftijd hebben gekregen zelf moeder/vader te worden.

    • Ze vinden zichzelf niet goed genoeg om kinderen groot te brengen;
    • Ze zitten nog te veel met zichzelf in de knoop;
    • Ze voelen zich fysiek en mentaal niet in staat om kinderen groot te brengen;
    • Ze hebben niet de juiste partner ontmoet; 
    • Ze hebben te lang getwijfeld, en zijn inmiddels te oud geworden;
    • Ze durven de verantwoordelijkheden van het ouderschap niet aan;
    • Ze hebben gezien hoe je het niet moet doen, maar hoe je het wel doet….;
    • Ze willen voor geen prijs een kind aandoen wat ze zelf hebben meegemaakt: een ouder verliezen……

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Zelf geen kinderen krijgen is één van de grote gevolgen van jong ouderverlies, die door de buitenwereld niet gezien, en maar zelden erkend wordt.
    Terwijl het niet zelf voortbrengen van kinderen, en dus ook het niet krijgen van biologische kleinkinderen, voor veel Verlaat Verdriet-ers een gemis is dat voor veel verdriet heeft gezorgd.
    Dat voor veel verdriet zorgt.
    En dat voor veel verdriet blijft zorgen.
    Verdriet dat zich steeds opnieuw aandient, en dat je maar moeilijk kunt delen met andere mensen.
    Je hebt er toch zelf voor gekozen?
    Nou dan!

    Delen

    Het niet hebben van kinderen als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s), het gemis van eigen kinderen, kan een groot en omvangrijk thema zijn in een verlaat rouwproces.
    Realiseer je, als het verdriet om het gemis van kinderen en/of van kleinkinderen zich steeds weer als thema in je leven aandient, dat je ook in dit thema niet de enige bent. Duizenden Verlaat Verdriet-ers delen met jou het thema van zelf geen kinderen gekregen te hebben.
    Er zijn dus wel degelijk mensen met wie je dit gemis en dit verdriet deelt.
    Met wie je dit gemis en dit verdriet kunt delen!

    Illustratie

    Gustav Klimt
    Baby

  • | | | | | | | |

    Schuld en boete

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Het lijkt wel of ik mezelf in een constante staat van ongenoegen houd.’
    Het is lang geleden dat ik me dit realiseerde.
    Voor mij al sinds lang geen realiteit meer in mijn dagelijkse leven van nu. Toch kwam het bij me op in een gesprek dat ik kort geleden had met een Verlaat Verdriet-ster (nu rond de 40, 10 toen ze haar moeder verloor na een lange ziekte-tijd).
    Deze Verlaat Verdriet-ster vertelde over haar neiging om altijd (belangrijke) zaken uit te stellen.
    En zichzelf al die uitstel-tijd te kwellen met de voortdurende wetenschap: ‘Ik moet iets doen.’
    ‘Ik moet mijn beloften nakomen.’
    ‘Ik moet mijn afspraken nakomen.’
    ‘Ik moet mij plicht doen.’
    Toch doet ze het niet.
    Ze stelt het uit.
    En uit.
    En uit.
    Terwijl ze zich er 24 uur van de dag van bewust is.
    ‘Ik moet iets doen.’
    Ze doet het niet.
    En kwelt zichzelf.

    Vicieuze cirkel

    Wat heb ik het zelf ook gekend: deze vicieuze cirkel van schuld.
    Van tekort schieten.
    Van schaamte.
    Van boete.
    Van straf.
    Wat heb ik het gekend: deze zelfondermijnende cirkel van schuld en boete.
    Maar
    Niet alleen wij beiden.
    Deze vicieuze cirkel hoor ik vaak.
    Van heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

    Verwijtbaar

    ‘Ik weet heel goed wat ik doe’, vertelt de Verlaat Verdriet-ster.
    ‘Ik ben me ervan bewust, dat ik steeds weer in het onzichtbaar-zijn kruip.
    Door me schuldig te voelen.
    Door me machteloos te voelen.
    Door te denken: ik ben het niet waard om er te zijn.
    Door verwijtbaar tekort te schieten.
    Door me in mezelf terug te trekken.
    Door me onbereikbaar te maken voor andere mensen.
    Door het daardoor nog erger te maken.
    Door mezelf te straffen voor iets wat ik ook gewoon had kunnen doen’ 

    Negatieve identiteit

    ‘Ik ben in een negatieve identiteit gestapt na het verlies van mijn moeder’, realiseerde ik me lang geleden.
    ‘Wat raar, dat geen enkele van de therapeuten die ik – als volwassene! – heb gehad dit heeft gezien.
    Dat geen enkele therapeut met dat gegeven aan het werk is gegaan.’

    In mijn blog van 22 juni j.l. schreef ik over die jas.
    Die oude mottige jas.
    Mag die uit?
    Kan die uit?
    Die jas van de negatieve identiteit is een heel hardnekkige jas.
    En toch kan ook die jas uit!

    Marlene Dumas

    Het schilderij dat ik als beeld heb gebruikt, is een schilderij van Marlene Dumas  

  • | | | | | | | | | | |

    Kracht en kwetsbaarheid

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Jaren geleden werden deze woorden tegen me gezegd. Ze liggen vers in mijn geheugen. Regelmatig grijp ik de kans ze door te geven aan mede-Verlaat Verdriet-ers.
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Stoer

    Zo vaak kom ik het tegen bij Verlaat Verdriet-ers: de angst ervan beschuldigd te worden dat ze ‘in hun slachtofferrol blijven hangen’.
    Die beschuldiging is wel zo ongeveer het laatste wat je wilt horen.
    Alles liever dan dat.
    Dan maar liever jezelf overschreeuwen.
    Je stoer houden.
    Niemand laten zien hoe kwetsbaar je eigenlijk van binnen bent. Hoe je, voor je gevoel, bij het minste of geringste omver geblazen kunt worden.
    ‘IK BEN GééN SLACHTOFFER‘ 

    Jong ouderverlies

    Op het moment dat je als kind je ouder verliest, verandert je hele leven.
    Voorgoed.
    Door een invloed van buitenaf.
    Een invloed van buitenaf (het lot, of: de dood in dit geval) waar jij geen invloed op had.
    Je stond aan de kant, en kon niets uitrichten tegen die kracht – de dood.

    Dat is slachtoffer zijn.
    Dit moment van slachtoffer zijn, van ondergeschikt zijn aan een kracht van buitenaf die vele malen groter was dan jij, kan je een levenslang gevoel van machteloosheid hebben bezorgd.

    Slachtoffer

    Er gebeurt iets.
    (Of je denkt dat er iets zal gaan gebeuren!)
    Er overkomt je iets, waar je je niet tegen opgewassen voelt.
    Het overkomt je.
    Je hebt het gevoel dat je niets kunt doen.

    Dat is gevoel van machteloosheid.
    Verlaat Verdriet-ers kunnen gemakkelijk overvallen worden door die gevoelens van machteloosheid.

    Goed nieuws

    Je was slachtoffer van omstandigheden waar je geen invloed op had.
    Het goeie nieuws is: je hoeft geen slachtoffer te blijven.
    Maar
    Daarvoor is het in de eerste plaats nodig dat je erkent dat je het was.
    Slachtoffer.

    Kwetsbaarheid

    Het verlies van je ouder is een verschrikkelijke aanslag geweest op je incasseringsvermogen.
    Je incasseringsvermogen – het incasseringsvermogen van het kind dat je toen was – is op dat moment overbelast.
    Is stuk gegaan.
    Dat betekent dat de kans groot is, dat je een levenslange kwetsbaarheid overhoudt aan die gebeurtenis van toen: het verlies van je ouder.

    Kracht

    Die kwetsbaarheid erkennen, erkennen dat je slachtoffer was, is het begin van heling.
    Je was slachtoffer, maar je hoeft het niet te blijven.
    Draag je kwetsbaarheid met ere.
    Dat is kracht.

    Herinner jezelf regelmatig aan deze woorden
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Geef jezelf een innerlijk beeld cadeau, waarin kracht en kwetsbaarheid in één oogopslag zichtbaar zijn en draag dat altijd bij je.
    Voor mijzelf is dat de Klaproos.
    En voor jou?