• | | | | | | | | | |

    Leven tussen hoop en vrees

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    In mijn blog van 19 juni j.l. Vader dag schreef ik Toen ik net acht jaar was overleed mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.

    We

    We zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet.
    Deze zin bleef nog lang in me resoneren. Bleef hangen, omdat in deze zin zoveel thematiek van jong ouderverlies zit.

    Ziek

    Mijn moeder werd ziek. Na een ziekteperiode van ongeveer twee jaar overleed ze in 1957. Ze overleed aan de gevolgen van borst-/botkanker.
    In die tijd werd patiënten met een levensbedreigende ziekte niet de waarheid verteld. Als ze zouden weten dat ze levensbedreigend ziek waren, zou dat de patiënt elke hoop op genezing ontnemen. Was de opvatting in die tijd.

    Het leven ging door

    Mijn vader zette alles op alles om voor ons – de kinderen – het leven zo gewoon mogelijk te laten verlopen. Maar er was niets meer gewoon. De stoet van tantes en andere soorten van (gezins)verzorgsters alleen al was erg genoeg voor een uitgestelde ramp. Hoezeer iedereen ook haar/zijn best deed.
    Mijn moeder werd verschillende keren opgenomen in het ziekenhuis.
    Ik herinner me daar weinig van.
    Behalve mijn ontzettende boosheid toen ze weer opgenomen moest worden op het moment dat we op vakantie zouden gaan (naar een huisje in de buurt van waar we al woonden).
    We gingen op vakantie – zonder mijn moeder.
    Ik herinner me daar niets van.
    Behalve mijn boosheid. En de verschrikkelijke schaamte die ik jarenlang heb gevoeld over die boosheid.

    Hoop en vrees

    Er moet in die jaren van de ziekte van mijn moeder zoveel angst, zoveel verdriet, zoveel hoop, zoveel vrees, zoveel paniek zijn geweest in het huis waarin we samen leefden. Zowel bij mijn moeder als bij mijn vader.
    En bij ons – de kinderen?
    Ik kan me niet herinneren dat ik dat toen heb gevoeld.
    Maar ik weet zeker dat het er was.
    Verborgen aanwezig.
    Maar niettemin: aanwezig.
    Ook in mij.

    Mijn moeder

    Mijn moeder overleed thuis. Zelf logeerde ik die nacht bij een vriendinnetje. Toen ik thuis kwam vertelde mijn vader me dat mammie was overleden. Op dat moment ben ik innerlijk versteend. En uiterlijk weggerend. Terug naar het vriendinnetje om te vertellen dat mijn moeder dood was. Een spannend verhaal, vond ik. Iedereen had wel een moeder, maar een dode moeder: dat was wel heel bijzonder.
    Verder herinner ik me niets.
    Behalve de jarenlange diepe schaamte om deze reactie.

    Trauma

    Mijn moeder is thuis opgebaard.
    Ik herinner me daar niets van.
    Samen met mijn vader heb ik een boeketje gemaakt voor op de kist.
    Ik herinner me daar niets van.
    Mijn vader heeft ons niet meegenomen naar de crematie. Een bewuste keuze, die past in die tijd. ‘Ik hoop de kinderen daarmee een trauma te besparen’.
    Ik herinner me daar niets van.
    Pas jaren en jaren later heb ik kunnen voelen dat we daar bij hadden moeten zijn.
    Het is niet de goede manier geweest om kinderen een trauma te besparen.

    Het menselijk tekort

    Ik heb gelezen over zijn besluiten.
    Op zijn manier heeft mijn vader alles in het werk gesteld om alles zo goed mogelijk te doen. Om alles zo goed mogelijk te laten verlopen.
    De wil was er er.
    Het – verminkte – leven ging verder.
    Het menselijk tekort heeft ons allen parten gespeeld.
    Dat gebeurde toen.
    En dat gebeurt nu nog steeds.
    De tijden zijn veranderd.
    De opvattingen zijn veranderd.
    Het menselijk tekort is er intussen niet kleiner op geworden.

    Paula Modersohn

    Het schilderij boven is geschilderd door Paula Modersohn (1876-1907).
    Paula Modersohn overleed, 31 jaar oud, na de geboorte van haar dochter Mathilde.

  • | | | | | | | | | | |

    Herinneringsmozaïek: inspiratie

    DoorTitia Liese

    Zo mooi zijn de creatieve uitingen van Verlaat Verdriet-ers!
    Zoals dit herinneringsmozaïek van Mariëlle Baets.

    Herinneringsmozaïek

    Als afsluitend ritueel van onze jaartraining De kunst van het verbinden, waar Mariëlle enige jaren geleden aan deelnam – Mariëlle verloor als jong kind haar moeder – maakte ze een ontwerp voor een herinneringsmozaïek.
    En voerde haar ontwerp uit tot dit prachtige, levensgrote herinneringsmozaïek van de oester en de parel.

    Tekstslinger

    In de oester een tekstslinger met teksten, zoals:‘Je hoort bij mij en leeft in mij.’
    ‘Gevormd door ’n speelse liefdevolle aanraking.’
    ‘Verbonden in aandachtig luisterende stilte.’
    ‘Onzichtbaar aan de sterke buitenkant’.

    Mozaïek atelier

    Gisteren ontving ik een Facebook-bericht van Mariëlle. Inmiddels heeft ze haar eigen Mozaïek Atelier in Uden.
    Voor 2 en 3 juli kondigt ze Open tuindagen aan in Uden, waar onder meer zij haar werk tentoonstelt.

    Passie

    ‘Een per toeval ontdekte passie’, zo zegt Mariëlle op haar website.
    ‘Voor mij is het een uitdaging om je mee te nemen in die wereld van kleur, patronen en symboliek die ontstaat door het breken en weer samenbrengen tot één harmonieus ontwerp.

    Toekomst

    Mariëlle, ik ben trots op je!
    En ik wens je voor nu, en in de toekomst heel veel succes toe met je mooie werk.
    In je eigen Mozaïek Atelier!

  • | | | | | | | | | | | |

    Mary Costello: Academy Street

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Roman van Mary Costello, over het leven van de Ierse Tess Lohan.

    Als heel jong kind verliest Tess haar moeder.
    Ze groeit op en leeft in de tweede helft van de vorige eeuw.

    Academy Street, bladzijde 20

    ………………Haar moeder had haar lange haar opgestoken. Dan kreeg ze een hoestaanval en raakte het haar los.
    Op een keer zat er bloed in haar zakdoek. Toen ze ziek in bed lag, had ze haar haar los.
    Ze waren vorige week nog met Tess naar haar moeders kamer gegaan; haar moeder zat rechtop in bed in haar witte nachtpon. Ze tilden haar op het hoge bed en moeder kust haar voorhoofd. Maar toen Tess over haar moeders haar streelde en zich tegen haar aan wilde vlijen, zei Evelyn: ‘Zo, en nu weer naar beneden, dame’ en werd ze weggetrokken……. 

    Recensie VPRO-boeken

    Haar roman Academy Street vertelt in tweehonderd pagina’s prachtig proza het levensverhaal van Tess, die opgroeit op een grote boerderij in West-Ierland
    en als jonge verpleegster naar New York emigreert, waar ze net zo eenzaam is als ze als kind was.Tess leeft geen opmerkelijk leven, passanten zien niets meer dan een wat mensenschuw muurbloempje, maar wij weten wat er in dat verlegen meisje omgaat.
    Tess verlangt naar liefde maar voelt zich bij niemand op haar gemak.
    Geen onbekend thema maar zeldzaam prachtig verwoord.

    Citaat van Albert Camus

    Voor in het boek een prachtig citaat van Albert Camus (1913-1960, 1 jaar toen hij zijn vader verloor).
    Ik geef dit citaat graag aan je door:
    ‘Midden in de winter leerde ik eindelijk dat ik binnen in me een onoverwinnelijke zomer meedroeg.’

    Signalement van het boek

    Mary Costello
    Academy Street
    Uitgeverij Hollands Diep
    ISBN 9789048 826162 / NUR 302
    2014: Irish novel of the year 

  • | | | | | | | | | | | | |

    Jij zegt het

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Je bent gewoon een verschrikkelijk jaloers mens’
    Ik herinner me ze nog goed. Al die keren dat er ‘iets met vrouwen’ was. Mijn reactie daarop. Overvallen door paniek. Angst. Niet meer in staat me ‘normaal’ te gedragen. Geen andere optie dan wachten tot het weer over was. Hopen dat het niet te snel weer zou gebeuren. Gek werd ik ervan.
    Gek werd hij ervan. ‘Je bent gewoon een verschrikkelijk jaloers mens’ was zo ongeveer het enige wat hij als reactie kon verzinnen.
    En ik: ik kon in die tijd niet anders dan tegenwerpen: ‘Ik weet niet of ik een verschrikkelijk jaloers mens ben. Daar kom ik niet eens aan toe. Ik ben voor die tijd al helemaal gek. Er gebeurt iets heel anders met me.’

    Jij zegt het

    Afgelopen dagen las ik het boek van Conny Palmen: ‘Jij zegt het’.
    ‘Jij zegt het‘ gaat over de relatie, en het – korte – huwelijk, van Ted Hughes en Sylvia Plath. Geschreven vanuit het perspectief van Ted Hughes.
    Sylvia Plath, Amerikaans dichteres, schrijfster, echtgenote en moeder van twee hele jonge kinderen verloor op haar achtste haar vader. Haar hele leven is doortrokken van angst. Van paniek. Van fysieke klachten. Van gebrek aan zelfvertrouwen. Van zelfoverschatting. Van zelfmoordpogingen. Van opnames.
    Het turbulente huwelijk met Ted Hughes eindigt per slot als Sylvia Plath op haar dertigste zelfmoord pleegt.

    Tijdens het lezen van dit boek kon ik, hoewel het gedoe in mijn relatie verleden tijd is, weer voelen hoe die angst voelde. Hoe die paniek voelde.
    Hoe het voelt dat je vanuit angst juist dat doet waarmee je creëert waar je het meest bang voor bent: onoverbrugbare afstand. Eenzaamheid. En dus paniek. En dus nog meer eenzaamheid.

    Verlaat Verdriet-thematiek

    Jij zegt het is een mooi geschreven boek, voor de leesvaardige lezer. Het helpt ook als je beschikt over enige algemene ontwikkeling, zodat je het verhaal kunt plaatsen in tijd en ruimte.
    Verlaat Verdriet-thematiek in veel opzichten meer dan volop aanwezig!

    Kraai

    Ook recent verschenen het boek van Max Porter ‘Verdriet is het ding met veren’. Kraai, het ding met veren, komt oorspronkelijk uit het werk van dichter Ted Hughes. ‘Verdriet is het ding met veren’ beschrijft de chaos die ontstaat in een gezin met jonge kinderen, als de moeder plotseling overlijdt.

    De glazen stolp

    In De glazen stolp, het enige (semi-autobiografische) prozawerk van Plath, beschrijft ze haar geschiedenis.