• | | | |

    Bericht aan hulpverleners in de psychiatrie

    DoorTitia Liese

    De mensen die jij Verlaat Verdriet-ers noemt

    ‘Er is een soort mensen waar we vaak niks mee kunnen. Die we niet begrijpen.’ Zender van deze boodschap: een psychiater. Ontvanger van deze boodschap: een collega met wie ik, in Verlaat Verdriet-verband, jaren heb samengewerkt. Omstandigheid: een persoonlijk gesprek. Tijd: tenminste vijftien jaar geleden. ‘En dat zijn de mensen die jij Verlaat Verdriet-ers noemt‘.

    Verlaat Verdriet-ers

    Mijn toenmalige collega Marijke Serné deelde dit gesprek met mij. Marijke overleed jaren geleden. Ik ben ons gesprek nooit vergeten. Hoe zou het er nu voor staan? Is er inmiddels meer kennis voorhanden bij hulpverleners in de GZ als het gaat over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn? Worden Verlaat Verdriet-ers nu wel adequaat geholpen in psychiatrische settings, zoals bijvoorbeeld bij psychiaters, bij psychiatrisch verpleegkundigen, (creatief)-therapeuten, ervaringsdeskundig werkers.

    ‘Nee, Verlaat Verdriet speelt geen enkele rol op de werkvloer’ hoor ik regelmatig van Verlaat Verdriet-ers die nu werkzaam zijn in de GZ. ‘Verlaat Verdriet is totaal geen thema. Ik hoor niemand er ooit over. Raar eigenlijk. Ik ben zelf een Verlaat Verdriet-er. En eigenlijk heb ik me pas onlangs gerealiseerd dat Verlaat Verdriet ook over mij gaat. En dat het heel erg raar is dat Verlaat Verdriet in de GZ nooit aan de orde komt.’

    Blinde vlek

    Er is een blinde vlek. Er is echt een blinde vlek in de hulpverlening als het gaat om de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder. Een blinde vlek waardoor Verlaat Verdriet-ers blijven worstelen met onbegrepen problematiek. Problematiek die niet gezien wordt. Niet gehoord. Niet herkend.  En daardoor niet begrepen. Problematiek die het nodig heeft gekend te worden. Erkend. Gezien. En begrepen.
    Tijd om daar iets aan te doen. Iets mee te doen. En dat doen we. Wij dragen onze kennis uit de praktijk graag over aan mensen in de praktijk.

    Symposium voor hulpverleners

    Op zaterdag 5 april 2025 organiseren wij, een kleine groep bevlogen Verlaat Verdriet-ers met kennis van Verlaat Verdriet-zaken symposium Teruggaan om verder te kunnen.

    Aanmelden

    Volg ons op de social media zodat je snel kunt reageren als we de aanmeldingsprocedure technisch open kunnen stellen. Tot die tijd delen we via blogs al een heleboel van onze kennis op onze sites Verlaat Verdriet, Kenniscentrum Verlaat Verdriet en LinkedIn. Hulpverlener in de psychiatrie? Je bent van harte welkom op zaterdag 5 april 2025.

    Social media

    Lezen

    Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen

    Zien

    Titia Liese: Rouw kent geen tijd 

    #verlaatverdriet #verlaterouw #teruggaanomverdertekunnen #kenniscentrumverlaatverdriet #rouwkentgeentijd

  • | | |

    Hulpverlener, en tevens Verlaat Verdriet-er

    DoorTitia Liese

    Hulpverlener, en tevens Verlaat Verdriet-er

    ‘Je hoeft mij niet te vertellen wat Verlaat Verdriet is. Of wat jouw werk betekent. Ik ben zelf heel jong een ouder verloren. Ik heb eraan gewerkt. En ik heb het verwerkt.’ Aan de telefoon een therapeut die, in overleg met zijn cliënte, contact opneemt met mij (Titia Liese). ‘Ik wilde naar jou toe’ vertelde de cliënte me. ‘Hij is er tegen dat ik dat doe en wil eerst contact leggen met jou.’ Zo gezegd. Zo gedaan. Hij belt me. Ik probeer het gesprek te beginnen met hem uit te leggen wie ik ben en wat ik doen. Wat Verlaat Verdriet betekent. ‘Je hoeft mij niet te vertellen wat Verlaat Verdriet is. Of wat jouw werk betekent. Ik ben zelf heel jong een ouder verloren. Ik heb eraan gewerkt. En ik heb het verwerkt. Voor mij is dat klaar.’

    Behandelplan

    De cliënte over wie het gaat heeft relatieproblemen. Daarvoor is ze bij deze therapeut-psycholoog terecht gekomen. Om haar te helpen heeft hij een behandelplan opgesteld. In de tussentijd heeft zijn cliënte mij gevonden op het web. Ze is al bij me geweest voor een gesprek. Wil deel gaan nemen aan een workshop.

    Vader

    Ik zie en hoor haar verdriet. Haar verdriet om de pijn die ze ervaart in relaties. Ik zie en hoor haar verdriet om het vroege verlies van haar vader. De man met wie ze kon praten. Die een voorbeeld was voor haar. De vanzelfsprekendheid van de liefde tussen dochter en vader.
    Ik zie en hoor de stroefheid in de relatie met haar moeder. Met haar kan ze niet praten. Er is geen vanzelfsprekendheid tussen hen. Ze kunnen elkaar niet bereiken, ook al doen ze nog zo hun best.
    Ik zie en hoor haar verdriet, haar pijn, haar onmacht en haar gevoel van afwijzing omdat ze zich niet begrepen voelt door haar therapeut. ‘Ik heb een behandelplan met mijn cliënte. We zijn onderweg. Altijd weer probeert ze een omweg te bewandelen. Nu ook weer, nu ze naar jou wil voor haar ‘verlaat verdriet’. Dan komt ze weer op een omweg terecht en dat moet niet.’

    Voordeel of nadeel

    • Is het een voordeel als je therapeut tevens Verlaat Verdriet-ers is? ‘Het is zo fijn dat mijn therapeut begrijpt wat ik zeg. Dat geeft me een gevoel van erkenning. Dan kan ik verder.’
    • Is het een nadeel als je therapeut tevens Verlaat Verdriet-er is? ‘Hij begrijpt niet dat ik eerst terug moet gaan om verder te kunnen.’

    Strategieën voor verwerken en helen

    Op welke strategie voor verwerken en helen ben jij als hulpverlener gericht?
    Ik moet er van af;
    of:
    Ik ga het aan.

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd, Module 9: Innerlijk besluit

    • Wat betekent de keuze voor de strategie Ik moet er van af voor jou? En wat betekent de strategie Ik moet er van af voor jouw cliënt?
    • Wat betekent de strategie Ik ga het aan voor jou? Wat betekent de strategie Ik ga het aan voor jouw cliënt?

    Vragen voor jou als hulpverlener, en tevens Verlaat Verdriet-er

    • Op welke wijze heb jij de impact van het vroege verlies van je ouder(s) erkend?
    • Wat heb je zelf gedaan om het vroege verlies van je ouder(s) te verwerken en te helen?
    • Erken je de levenslange gevolgen van het vroege verlies van de ouder(s) bij de ander?
    • Wat betekent het vroege verlies van je ouder nu voor jou? Zie: Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet en/of de Zelftests.

    Teruggaan om verder te kunnen

    Doen

  • | | |

    Van klinische distantie naar menselijke nabijheid 2

    DoorTitia Liese

    Van klinische distantie naar menselijke nabijheid 2

    ‘Veel van de verhalen die ik hoorde getuigden van deze reconstructies. In elk geval was het reconstructieproces zo uniek en zo persoonlijk dat het moeilijk te generaliseren is. Maar al die verhalen hielden een strijd in waar een monumentale wil, energie en geesteskracht bij te pas kwamen. Het individu bracht letterlijk een nieuw IK voort: deels gecreëerd uit noodzaak, deels doordat de kans zich voordeed, en deels uit vastberadenheid en de wil om te overleven. Elk van die verhalen vertegenwoordigt een triomf van de menselijke geest.’
    Uit: Maxine Harris – Een verlies voor altijd (1997)

    Klinische distantie

    In mijn blog Van klinische distantie naar menselijke nabijheid 1 schrijf ik over de kloof die is ontstaan als gevolg van klinische distantie ten aanzien van Verlaat Verdriet-thematiek. Een distantie die Verlaat Verdriet-ers die op zoek gaan naar hulp nog steeds aan den lijve ervaren. Het citaat uit het boek van Maxine Harris laat zien dat menselijke nabijheid middels begrip, waardering en respect wel degelijk mogelijk zijn.

    Menselijke nabijheid

    De menselijke nabijheid die Verlaat Verdriet-ers nodig hebben om de weg naar veranderingen aan te durven gaan. Herkennen en erkennen wat is gebeurd. Onder ogen durven zien wat is gebeurd. Verhalen horen en lezen over de erkenning van de klus waar Verlaat Verdriet-ers voor staan. Begrip. Erkenning die zichtbaar maakt dat elk van de verhalen getuigt van monumentale menselijke geesteskracht. Waardering en respect activeren moed. Vertrouwen. Doorzettingsvermogen.

    Triomf van de menselijke geest

    In haar boek uit 1997 schijft Maxine Harris In elk geval was het reconstructieproces zo uniek en zo persoonlijk dat het moeilijk te generaliseren is. Gedurende haar langdurige  Verlaat Verdriet-werk heeft Titia Liese de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn idioom gegeven. In overdraagbare vorm gezet. Haar werk heeft ze onder meer zichtbaar gemaakt in haar video’s op YouTube Rouw kent geen tijd. Niet alleen leerzaam voor Verlaat Verdriet-ers zelf, maar ook voor hulpverleners uit alle soorten disciplines die in hun werk geconfronteerd worden met Verlaat Verdriet-ers, Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. Kennis uit ervaring!
    Ben je hulpverlener? Besef je dat het tijd is je begrip, je waardering en je respect te verruimen om samen veilig met je Verlaat Verdriet-cliënt/patiënt terug te gaan, om verder te kunnen?

    Lees meer

    Lees meer over Verlaat Verdriet-symposium Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025: Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd

    Lezen

    #verlaatverdriet #verlaterouw #symposiumvoorhulpverleners #symposiumteruggaanomverdertekunnen #teruggaanomverdertekunnen #kenniscentrumverlaatverdriet

  • | | | |

    Van klinische distantie naar menselijke nabijheid 1

    DoorTitia Liese

    Van klinische distantie naar menselijke nabijheid 

    Stelt u zich eens voor dat u samen met twee vrienden een trektocht maakt door een onbekend bergachtig terrein. Naast u loopt een ervaren klimmer als gids. Iemand die de bergen goed kent. En, minstens even belangrijk, iemand die weet wat het betekent om aan zo’n avontuur te beginnen. U bent zenuwachtig, maar vindt het tegelijkertijd fantastisch. Uw vrienden en u voelen zich veilig. Want de gids is op de hoogte van alle technische aspecten van de onderneming. Hij beseft terdege wat zo’n tocht voor ieder van u betekent. U bent bezig een bocht om te gaan op een bijzonder, lastig stuk van de berg en plotseling verdwijnt de gids. Dan kijkt U uw vrienden aan. Maar er is niemand om u te helpen op dit uiterst lastige traject. U wordt overweldigd door een gevoel van complete verbijstering en eenzaamheid.
    Uit: Maxine Harris. Een verlies voor altijd (1997)

    In het allereerste begin van mijn Verlaat Verdriet-werk voelde ik blijdschap. Vreugde. Opluchting. Stichting Achter de Regenboog werd opgericht. (Professionele) belangstelling voor kinderen, verlies en rouw ontstond. Raken we eindelijk verlost van oude ideeën dat kinderen niet kunnen rouwen? Dat gaat de goede kant op! Wat een opsteker in die eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk. Eindelijk kunnen we elkaar de hand reiken. De kinderen die hun ouder(s) zijn verloren. En wij, de volwassenen geworden kinderen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren. De kloof overbrugd. Wat een mooi perspectief.

    Klinische distantie

    Meten is weten. De maakbaarheid. De klinische distantie van statistieken als nieuwe werkelijkheid. Kennis uit empirie niet meer in tel. Naar de achtergrond verdwenen. De mensen en hun verhalen steeds meer onzichtbaar. Een blinde vlek. Verlaat Verdriet, de gevolgen van jong ouderverlies is non-existent geworden. Hooguit een optelsom van falen.

    Kloof

    De oude aanname dat kinderen niet zouden kunnen rouwen heeft plaats gemaakt voor de even rigide aanname dat kinderen de dood van hun ouder tijdens hun jeugd zouden kunnen verwerken. Wij zijn elkaar kwijtgeraakt, de kinderen van toen en de volwassenen van nu. In plaats van dat de kloof is overbrugd heeft de kloof zich verbreed. Ten koste van de mensen die zo’n grote behoefte hebben zich gezien te voelen. Gehoord. Aan het mogen delen van hun verhaal. Hun verlies-ervaringen te kunnen delen. Juist zij staan in de kilte van de klinische distantie. Verlaat Verdriet-ers. Wat een kou!

    Lees meer

    #verlaatverdriet #verlaterouw #symposiumvoorhulpverleners #symposiumteruggaanomverdertekunnen #teruggaanomverdertekunnen #kenniscentrumverlaatverdriet