• | | | | |

    Alles hangt met alles samen

    DoorTitia Liese

    Hoe leg je mensen – Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en andere geïnteresseerden – niet alleen de gelaagdheid en de complexiteit uit van Verlaat Verdriet, maar ook de schoonheid van een verlaat rouwproces?

    Mijnenveld

    In mijn video op YouTube krijg je daar het een en ander van mee als je de video Mijnenveld bekijkt. Door het Mijnenveld is de titel die ik lang geleden bedacht voor de gelaagdheid en de complexiteit van Verlaat Verdriet, en van een verlaat rouwproces. De term kwam toen voort uit mijn eigen verlate rouwproces. Mijn eigen tocht nog vers in m’n geheugen. Mijn tocht door mijn eigen mijnenveld van verstrikkingen, terug te voeren op de vroege dood van mijn moeder. Teruggaan in een tijd van rigide vooruitgangsdenken. De tijd waarin op teruggaan nog een zwaar taboe rustte. De mijnen en verstrikkingen uit mijn eigen leven. De mijnen en verstrikkingen die ik hoorde en zag bij de vele Verlaat Verdriet-ers met wie ik in de afgelopen dertig jaar heb gewerkt. Teruggaan naar een ervaring in je leven waar je voor geen prijs naar terug wilt gaan: het verlies van je ouder. Dat moment van existentiële eenzaamheid. Van ontreddering. Dat moment waarvoor je een stevig netwerk van overlevingspatronen hebt ontwikkeld om dat maar ver weg te houden.

    Alles hangt met alles samen

    Hoe mooi is het dan om het boek Vanwege hem te lezen. Geschreven door een Verlaat Verdriet-ster die acht maanden was toen ze haar vader verloor (dus niks: je hebt je vader niet gekend. Dus je kunt hem niet missen!). Een Verlaat Verdriet-ster die niet alleen opgeleid architecte is, maar ook historica. Die haar zoektocht heeft gestructureerd en opgebouwd zoals een bouwkundige een gebouw opbouwt. En zoals een historica historisch onderzoek doet. Dat wat nodig is. Zonder sentimenten. Helder. Duidelijk. Alle grote Verlaat Verdriet-thema’s belicht. Alles hangt met alles samen in haar verlate rouwproces. Innerlijke eenzaamheid. Het gemis van haar vader. De relatie met haar moeder. Haar zoektocht naar ‘Wie ben ik? Wat wil ik? Wat doe ik?’
    Kortom: een prachtig, leerzaam boek. Geschreven door een ras-vertelster.

    Titia op YouTube

    Het mijnenveld

    Lezen

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd 

     

  • | | |

    Zora del Buono: Vanwege hem

    DoorTitia Liese

    Vanwege hem – Zora del Buono

    Zora del Buono is nog maar acht maanden oud als haar vader in 1963 omkomt bij een auto-ongeluk. Zijn plotselinge dood heeft een diepe leegte achtergelaten in het gezin. Haar moeder en zij spraken nauwelijks over hem. De pijn van haar moeder was te groot om te verdragen.
    Vele jaren later, als de auteur zestig is, komt ze op het spoor van de destijds achtentwintigjarige man met de initialen E.T. die verantwoordelijk was voor de dood van haar vader. Hoe heeft hij de afgelopen zestig jaar doorgebracht, is hij gebukt gegaan onder schuldgevoel?

    Vanwege hem is een roman en een zoektocht ineen. De verteller is vastberaden om de inmiddels bejaarde E.T. te confronteren met het tragische verleden van haar familie. Haar reis leidt haar door Verlaat Verdriet-thema’s, waar antwoorden nieuwe vragen oproepen. Wat gebeurt er met haar nu ze meer weet over de man die haar vaders dood veroorzaakte dan over haar eigen vader? En hoe vind je verzoening als je weet dat de leegte nooit helemaal zal verdwijnen?

    In de pers

    ‘Met dit verhaal heeft Zora del Buono niet alleen een monument voor haar vader geschreven, het is ook een ode aan waarheidsvinding.’ Süddeutsche Zeitung

    ‘Zora del Buono is een geweldige verhalenverteller en Vanwege hem is een hartverscheurend, ontroerend boek over een dochter die onderzoek doet naar haar vader. Het is ook een stuk hedendaagse geschiedenis, magnifiek geschreven, onsentimenteel, slim. Een boek dat je in één keer uit kunt lezen.’ Der Spiegel

    ‘Een aangrijpend, levendig werk en een ontroerende getuigenis van menselijkheid.’ NZZ Bücher am Sonntag

    Lees meer over de auteur

    Zora del Buono

  • | | | |

    Wat is dat toch met Verlaat Verdriet?

    DoorTitia Liese

    ‘Ik kwam toevallig op je site terecht en ik ben helemaal van slag. Zo lang gezocht. Wat is er toch met me aan de hand? Alles wat ik las herkende ik. Deze site gaat over mij. Ik wil heel graag je workshop komen doen.’

    WAT IS DAT TOCH?

    Wat is dat toch met Verlaat Verdriet? Een hele goede vriend van me was acht jaar toen hij zijn vader verloor. Een werkzaam leven lang geestelijk zorgverlener. Iedereen bijstaan. Altijd zorgen voor andere mensen. Zijn eigen Verlaat Verdriet-thema’s gaat hij uit de weg, al zo lang ik hem ken. Gisteravond sprak ik mijn vriendin – zijn vrouw – aan de telefoon. Nu over zijn jongere broer, die zeven jaar was toen de vader overleed. Ook een werkzaam leven lang geestelijk zorgverlener. Iedereen bijstaan. Altijd zorgen voor andere mensen. Nu totaal vastgelopen. Medicatie. Therapie. Mag overal over gaan, maar niet over Verlaat Verdriet.
    In mijn naaste omgeving. Vrouw.  Acht jaar toen ze haar moeder verloor. ‘De dood van mijn moeder heb ik allang verwerkt.’ Ondertussen: Altijd alles onder controle houden. Migraine. Angst- en paniekaanvallen. Altijd fysieke klachten. Dan dit, dan dat. Houdt nooit op.

    DAGELIJKSE IMPACT

    Ik kan nog wel even doorgaan. Zo niet dagelijks, dan toch meer dan eens per week krijg ik de signalen. Mensen die al een leven lang worstelen met onbegrepen klachten. Of klachten hebben die ze nooit relateren aan het vroege verlies van hun ouder(s). Verlaat Verdriet-ers die de dagelijkse impact van het vroege verlies van hun ouder(s) niet onder ogen kunnen – of willen – zien.

    TIPS VOOR VERLAAT VERDRIET-ERS

    TIPS VOOR HULPVERLENERS

    Handreikingen voor hulpverleners (stuur een mailtje naar info@verlaatverdriet.nu als je Handreikingen voor hulpverleners wilt bestellen. Prijs: € 15, 95)

    Er is heel veel beschikbaar in het Nederlandse taalgebied – maak er gebruik van, of geef het door!

  • | | | | | | |

    Emily Brontë: Woeste hoogten

    DoorTitia Liese

    Emily Brontë

    Emily Brontë, 1818-1848, drie jaar als ze haar moeder verliest. Vijfde van zes kinderen. Vader dominee: afstandelijk, eerzuchtig, streng. Na de dood van haar moeder komt een ongetrouwde zus van haar moeder voor het gezin zorgen. Afstandelijk. Niet betrokken bij de kinderen. Het gezin verhuist naar een klein, verlaten en onherbergzaam dorp. Het huis is grauw en somber. Vader sluit zich op in zijn studeerkamer. Voedt zijn kinderen op met harde hand, tekenlessen (Emily was ook niet onverdienstelijk schilderes/tekenares), schrijfonderricht, Latijn en de klassieken.

    Kwetsbare gezondheid

    Als Emily zes jaar is moet ze, samen met drie van haar oudere zussen, naar kostschool. Twee van haar zussen sterven daar binnen een jaar: Maria en Elisabeth. Vanaf haar vijftiende naar kostschool in België. Gaat terug naar haar geboortestreek. Emily heeft een kwetsbare gezondheid. Isoleert zich van haar omgeving, heeft – en legt – weinig contacten met andere mensen. In 1847 verschijnt haar boek Wuthering Heights, dat vanaf de verschijning tot op heden de gemoederen sterk bezig houdt. Op dertigjarige leeftijd overlijdt Emily Brontë door tuberculose.

    Woeste hoogten

    Woeste hoogten is het verhaal van de onmogelijk tragische, gepassioneerde, wraakzuchtige liefdesgeschiedenis tussen Heathcliff en Catherine Earnshaw. Heathcliff, wees, vondeling met een duister verleden. Een destructieve relatie die ook op de volgende generaties nog grote invloed heeft.

    Jong ouderverlies

    In recensies over het boek en de film lees ik wel over Emily Brontë, over Heathcliff, over hun relatie. Maar als je zowel het boek, de film(s) als de levensgeschiedenis van Emily Brontë leest vanuit het perspectief van de levenslange invloed van jong ouderverlies: wat zie je dan? Nooit ingeloste verlangens naar intimiteit? Intens verlangen gezien te worden? Erkend? Intens verlangen naar onvoorwaardelijk aanwezig mogen zijn? Iemands belangrijkste mens zijn? Niet voluit kunnen leven? Panische angst voor afwijzing? Zelfondermijning? Zelfhaat?

    Film

    Het boek las ik lang geleden. Of ik de film ga zien: dat weet ik nog niet. Eerst volgende week naar Sentimental Value – een film waarin de gevolgen van jong ouderverlies als thema centraal staan.

    Lezen

    Boek

    Zien