• | | | | | |

    Tips voor hulpverleners: verlate rouw bij Verlaat Verdriet

    Verlate rouw bij Verlaat Verdriet

    Een rouwproces is geen lineair proces. Is geen proces van fasen die elkaar lineair opvolgen 1. verlies. 2. verlies verwerken. 3. verlies achter je laten. 4. verder met je leven.
    Maar ook als je weet wat een rouwproces niet is – namelijk geen lineair proces – dan wil dat nog niet zeggen dat je je ervan bewust bent dat een verlaat rouwproces een totaal andere dynamiek heeft dan een rouwproces na recent verlies. Mogelijk (en zelfs waarschijnlijk) ben je je er – ook als hulpverlener – niet of nauwelijks van bewust hoe sterk lineair we in onze cultuur denken en leven. Toekomst gericht. Vooruitgangsgericht. En gericht op een (lineaire) maakbaarheid van een proces.

    Verschil

    Recent verlies

    Een verlies dat een volwassen mens nu lijdt, en zeker een ingrijpend, onomkeerbaar en levens veranderend verlies, roept onmiddellijk emoties op. Een maalstroom van emoties waarin je cliënt zich een begaanbare weg moet zien te banen. Zich staande moet zien te houden. Je cliënt staat voor de taak haar/zijn verlies een aanvaardbare plek te geven in haar/zijn leven.

    Verlaat Verdriet

    Een verlaat rouwproces bij Verlaat Verdriet is een proces met een totaal andere, eigen dynamiek. Een achterwaarts proces, waarin je cliënt op zoek moet gaan naar de betekenis van het verlies van toen. Een verlies dat in veel gevallen tientallen jaren geleden heeft plaatsgevonden. Een existentiële crisis op een moment het systeem van je cliënt op geen enkele manier in staat was zo’n ingrijpende crisis te incasseren. Laat staan dat je cliënt als kind de diepte en de reikwijdte van dit verlies betekenis heeft kunnen geven. Een verlies dat de identiteit van je cliënt mee vorm heeft gegeven.

    Alternerend proces

    Een verlaat rouwproces is een uitnodiging om terug te gaan in de tijd. Vaak door een mijnenveld aan verstrikkingen en complicaties. Terug in de tijd, in een cultuur die volkomen toekomstgericht is. Terug naar een gebeurtenis waar je cliënt voor geen prijs naar toe wil. Waar hij/zij een weefwerk aan overlevingsstrategieën voor heeft ontwikkeld om vooral maar nooit in de buurt te komen van die plek.

    Een verlaat rouwproces is ook een alternerend proces. Een proces dat als de slinger van een klok voortdurend heen en weer gaat, waarin gedachten en gevoelens steeds weer heen en weer geslingerd worden tussen uitersten. Pieken. Dalen. Vooruitgaan. Achteruitgaan. Hoop. Wanhoop. Verdriet. Vreugde. Moed. Angst. Gevoel. Verstand. Liefde. Onverschilligheid.

    Onderzoek

    Een verlaat rouwproces is vooral een proces van onderzoek. Wat heeft het verlies van toen met je cliënt gedaan. Wat heeft het verlies van toen teweeg gebracht aan ingrijpende veranderingen. Hoe heeft hij/zij daar als kind mee om kunnen gaan. Hoe heeft hij/zij daar in haar/zijn latere leven mee om kunnen gaan. In plaats van het verlies te blijven negeren, te bagatelliseren, te ontwijken, te presteren, altijd maar door te gaan geeft je cliënt het verlies van toen letterlijk een zichtbare plek in haar/zijn levensverhaal.

    Symposium voor hulpverleners

    Tijdens symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen delen Verlaat Verdriet-ers in een zorgvuldig gestructureerd, dynamisch en interactief programma met hulpverleners van diverse pluimage hun kennis uit ervaring. Ze delen de dagelijkse impact van het vroege verlies van hun ouder(s). Wat ze hebben ondernomen om met hun verlate rouw aan de slag te gaan. Wat hen niet heeft geholpen. En, aan de hand van herkenbare en aanprekende voorbeelden, vooral wat hen wel heeft geholpen. Zó, dat ook jij als hulpverlener gerichter en adequater Verlaat Verdriet-ers kunt begeleiden in hun verlate rouwproces.

    Meer informatie

  • | | | | | |

    Ondersteuning in de praktijk voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    Wat willen jullie van me weten?
    Wat kan ik voor jullie betekenen?
    Waarmee kan ik jullie helpen Verlaat Verdriet-ers beter van dienst te zijn? 

    Afgelopen voorjaar nodigde Annet Mulder van Kennisnetwerk Noord mij uit een informatieavond over Verlaat Verdriet en verlate rouw te verzorgen in Roden. Annet, POH-er, netwerker, verbinder en medeoprichter van Kennisnetwerk Noord. Dynamisch en inspirerend netwerk van en voor professionals in de zorg, zowel regulier als alternatief.

    Een warm bad

    Een kennismaking die meteen voelt als een warm bad. Kennis delen met professionals uit diverse disciplines die mijn kennis graag willen horen. Er graag van willen leren. Die hun vragen stellen. Vragen uit de praktijk. Vragen die bij hen persoonlijk leven. Wat ik van hun vragen leer die avond is de liefde voor hun vak van hulp- en/of zorgverlener. Maar ook hier een onthutsend tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn!

    Werk aan de winkel

    Op de terugweg naar huis ratelt er van alles in mijn hoofd. Zoveel, dat het even duurt voordat ik, inmiddels in het donker, ergens rijd waarvan ik voel: hier hoor ik helemaal niet te zijn. Maar waar dan wel? Het duurt even (nou ja: een aardige omweg) voor ik het juiste spoor weer te pakken heb. Maar het kwam goed. Nog voor het slapen gaan wist ik het. Tijd voor Handreikingen voor hulpverleners.

    Handreikingen voor hulpverleners

    Ze zijn er, de Handreikingen voor hulpverleners. En, mede dankzij onze webmaster Steef, in een ommezien beschikbaar op Kenniscentrum Verlaat Verdriet. En, je gelooft het niet, nu ook al gebundeld in de bundel Handreikingen voor hulpverleners, die naast onze nieuwe uitgave van Teruggaan om verder te kunnen uit wordt gereikt aan deelnemers van symposium voor hulpverleners: Teruggaan om verder te kunnen.

    Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    Het meest onder de indruk op die avond ben ik van de gedrevenheid van de aanwezige POH-s. Ik wil iets doen voor POH-s, zit sinds die avond in mijn hoofd. Maar wat? Ineens zie ik het licht. Annet Mulder bellen. Wie anders. Als ik haar spreek aan de telefoon zijn we het heel snel met elkaar eens. ‘Jij weet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben, maar niet wat POH-s nodig hebben. Ik weet wat POH-s nodig hebben, maar niet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben’.
    Dat gaan we samenbrengen. De datum is gepland voor een dag samen aan het werk. Als daar niet een mooi, handzaam plan uitkomt voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen. Leef met ons mee! Houd ons in de gaten!

    Tip voor POH-s

    Kom naar ons symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.
    Wij delen onze rijke kennis uit ervaring, met jullie: ondersteuners in de praktijk.

    Meer informatie

  • | | | | | |

    Alles heeft ergens een begin

    Alles heeft ergens een begin

    Jong ouderverlies

    Je bent jong en je verliest je moeder en/of je vader. Te jong voor groot verlies. Het einde is ook een nieuw begin. Waarvan? Niemand die het weet. Jijzelf al allerminst.

    Volwassen

    Je bent volwassen. Je leven loopt niet zoals je wilt. Altijd weer lijk je tegen een muur op te lopen. Je wilt graag meer. Je wilt graag verder. Waarheen? Geen idee. Maar je weet dat er ergens een einde moet zijn. En een nieuw begin.

    Verlaat Verdriet

    Verlaat Verdriet komt op je pad. Hoe moeilijk en hoe lastig ook: er openen zich nieuwe perspectieven. Je weet dat je ergens naar op weg bent. Waarheen? Je hebt nog geen idee. Maar er is een nieuw begin.

    Nieuwe perspectieven

    Mijzelf is dat alles overkomen. Op mijn achtste overlijdt mijn moeder. Een einde. En een nieuw begin. Een begin van heel veel narigheid. Tot ik besluit het verlies van mijn moeder op te pakken. Er stevig mee aan het werk te gaan. Mijn leven in eigen hand te nemen. Nieuwe wegen openen zich. Verlaat Verdriet-werk. Bureau Funale. Workshops. Schrijfwerk. Uitgeverij Funale. De weg van liefde. Casa Matilda. Kenniscentrum Verlaat Verdriet. En dan nu, sinds deze week een nieuw begin met een nieuw domein. Matilda Publishing House. Alles heeft ergens een begin.

  • | | | |

    Gids voor Verlaat Verdriet vanaf heden helemaal uitverkocht

    Gids voor Verlaat Verdriet uitverkocht

    Vanaf heden – 13 september 2025 – is Gids voor Verlaat Verdriet helemaal uitverkocht. De verkoop van de laatste oplage is sneller gegaan dan verwacht. Gids voor Verlaat Verdriet krijgt een vernieuwde plek in de serie boeken die op stapel staat. Aan de nieuwe serie wordt hard gewerkt.

    Rouw kent geen tijd

    De inhoud van Gids voor Verlaat Verdriet is grotendeels opgenomen in Rouw kent geen tijd, de dertien modules op YouTube waarin Titia Liese haar brede en diepgaande kennis met je deelt die ze in de loop van vele jaren heeft ontwikkeld op het gebied van Verlaat Verdriet en verlate rouw.

    Nieuwe ontwikkelingen

    We nemen dus afscheid van Gids voor Verlaat Verdriet. Met wel wat pijn in het hart, maar ook zielsgelukkig met vele nieuwe ontwikkelingen op het gebied van Verlaat Verdriet en verlate rouw die we als ervaringsgenoten samen ontwikkelen – en hebben ontwikkeld. Zoals bijvoorbeeld  Kenniscentrum Verlaat Verdriet en symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Maak kennis met Kenniscentrum Verlaat Verdriet, de website die je meeneemt in de wereld van Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet verlaten.

    Casa Matilda

    Casa Matilda: Huis voor levensverhalen. Op het pleintje van CodiponteCastello. Thuis voor Verlaat Verdriet-ers van over de hele wereld. Nu nog in restauratie, binnen afzienbare tijd beschikbaar als onderkomen.

    Lezen

    Zien

    Herkennen en erkennen

    Aanmelden

    Terugblik

    Nog even terugkijken op een boek dat niet meer beschikbaar is, maar dat voor veel reacties heeft gezorgd.

    • ‘Geeft problematiek helder weer, zonder poespas, en vertelt ook nog dat het niet hopeloos is.’
    • ‘Er ging een nieuwe wereld voor me open.’
    • ‘Zo logisch allemaal.’
    • ‘Wat was het heerlijk om het allemaal te lezen.’
    • ‘Duidelijk, consequent, en zeer de moeite waard.’
    • ‘Helend en versterkend.’
    • ‘Dichtbij de mensen.’