• | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet en geen kinderen hebben

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    Eén van de, nog altijd sterk onderbelichte, gevolgen van jong ouderverlies is het feit dat een aanzienlijk aantal Verlaat Verdriet-ers het niet aandurft zelf moeder/vader te worden. 

    Niet alleen leveren deze Verlaat Verdriet-ers een vaak jarenlange innerlijke strijd met zichzelf, ook het niet hebben van kinderen is en blijft voor veel van hen een pijnlijk en verdrietig gevolg van het vroege verlies van hun ouder.
    Wat op het eerste gezicht een vrije keuze lijkt te zijn, ‘geen kind(eren)’, is in werkelijkheid geen vrije keuze, maar een keuze die is gebaseerd op een ervaring die geen keuze was. Op het vroege verlies van de eigen ouder(s).

    Uit: Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 38/39

    Geen kind(eren)

    ‘Jij hebt er bewust voor gekozen om geen kinderen te krijgen’.
    Hoe vaak heb ik deze opmerking in mijn leven niet te horen gekregen.
    En zeker: dat is niet geheel onwaar.
    Ik ben van de generatie die de keuze had: wel of geen kinderen. Ondanks de maatschappelijke druk dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je moeder/vader wordt.
    Dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je als volwassene kinderen krijgt.
    Hoe vaak heb ik in mijn leven niet te horen gekregen dat het egoïstisch is om geen kinderen te krijgen.
    En a    i – wat deed die opmerking pijn! 

    Innerlijke strijd

    Veel Verlaat Verdriet-ers leveren een jarenlange zware innerlijke strijd met zichzelf als ze de leeftijd hebben gekregen zelf moeder/vader te worden.

    • Ze vinden zichzelf niet goed genoeg om kinderen groot te brengen;
    • Ze zitten nog te veel met zichzelf in de knoop;
    • Ze voelen zich fysiek en mentaal niet in staat om kinderen groot te brengen;
    • Ze hebben niet de juiste partner ontmoet; 
    • Ze hebben te lang getwijfeld, en zijn inmiddels te oud geworden;
    • Ze durven de verantwoordelijkheden van het ouderschap niet aan;
    • Ze hebben gezien hoe je het niet moet doen, maar hoe je het wel doet….;
    • Ze willen voor geen prijs een kind aandoen wat ze zelf hebben meegemaakt: een ouder verliezen……

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Zelf geen kinderen krijgen is één van de grote gevolgen van jong ouderverlies, die door de buitenwereld niet gezien, en maar zelden erkend wordt.
    Terwijl het niet zelf voortbrengen van kinderen, en dus ook het niet krijgen van biologische kleinkinderen, voor veel Verlaat Verdriet-ers een gemis is dat voor veel verdriet heeft gezorgd.
    Dat voor veel verdriet zorgt.
    En dat voor veel verdriet blijft zorgen.
    Verdriet dat zich steeds opnieuw aandient, en dat je maar moeilijk kunt delen met andere mensen.
    Je hebt er toch zelf voor gekozen?
    Nou dan!

    Delen

    Het niet hebben van kinderen als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s), het gemis van eigen kinderen, kan een groot en omvangrijk thema zijn in een verlaat rouwproces.
    Realiseer je, als het verdriet om het gemis van kinderen en/of van kleinkinderen zich steeds weer als thema in je leven aandient, dat je ook in dit thema niet de enige bent. Duizenden Verlaat Verdriet-ers delen met jou het thema van zelf geen kinderen gekregen te hebben.
    Er zijn dus wel degelijk mensen met wie je dit gemis en dit verdriet deelt.
    Met wie je dit gemis en dit verdriet kunt delen!

    Illustratie

    Gustav Klimt
    Baby

  • | | | | | | |

    Verlaat Verdriet erkennen

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet

    Enige tijd geleden nam een studente van een deeltijdopleiding voor maatschappelijk werk (HBO) contact met me op.
    Ze wilde, met een medestudente, een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet. Over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn dus.
    Deze studentes moesten hun plan – een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet – nog voorleggen aan de scriptiebegeleider. Na toestemming van de scriptiebegeleider wilden ze graag een gesprek met mij.

    Teleurgestelde studente

    Na verloop van tijd kreeg ik bericht van een teleurgestelde studente. Het plan was afgeschoten door de scriptiebegeleider.
    ‘Je kunt niet weten of klachten voortkomen uit jong ouderverlies’ was het commentaar van de scriptiebegeleidster.

    Oorzaak en gevolg

    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ – hulpverleners en opleiders van hulpverleners – in de gaten krijgen dat volwassenen die jong een ouder hebben verloren weliswaar behoefte kunnen hebben aan hulp in verband met het vroege verlies van hun ouder(s), maar dat jong ouderverlies niet hoeft te betekenen dat Verlaat Verdriet-ers geen benul zouden hebben van oorzaak en gevolg?

    Erkennen

    Hoe lang zal het nog duren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn door ‘professionals’ serieus worden genomen?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ in de gaten krijgen dat klachten als gevolg van jong ouderverlies heus bestaan, ook al zijn de wetenschappelijke bewijzen daarvoor (nog) niet geleverd?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ ervaringsdeskundigheid van Verlaat Verdriet-ers erkennen als eersterangs deskundigheid?

    Idee

    Heb jij, als lezer van deze blog en mogelijk Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundige, enig idee waar dat aan zou kunnen liggen?

  • | | | | | | | | | | |

    Kracht en kwetsbaarheid

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Jaren geleden werden deze woorden tegen me gezegd. Ze liggen vers in mijn geheugen. Regelmatig grijp ik de kans ze door te geven aan mede-Verlaat Verdriet-ers.
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Stoer

    Zo vaak kom ik het tegen bij Verlaat Verdriet-ers: de angst ervan beschuldigd te worden dat ze ‘in hun slachtofferrol blijven hangen’.
    Die beschuldiging is wel zo ongeveer het laatste wat je wilt horen.
    Alles liever dan dat.
    Dan maar liever jezelf overschreeuwen.
    Je stoer houden.
    Niemand laten zien hoe kwetsbaar je eigenlijk van binnen bent. Hoe je, voor je gevoel, bij het minste of geringste omver geblazen kunt worden.
    ‘IK BEN GééN SLACHTOFFER‘ 

    Jong ouderverlies

    Op het moment dat je als kind je ouder verliest, verandert je hele leven.
    Voorgoed.
    Door een invloed van buitenaf.
    Een invloed van buitenaf (het lot, of: de dood in dit geval) waar jij geen invloed op had.
    Je stond aan de kant, en kon niets uitrichten tegen die kracht – de dood.

    Dat is slachtoffer zijn.
    Dit moment van slachtoffer zijn, van ondergeschikt zijn aan een kracht van buitenaf die vele malen groter was dan jij, kan je een levenslang gevoel van machteloosheid hebben bezorgd.

    Slachtoffer

    Er gebeurt iets.
    (Of je denkt dat er iets zal gaan gebeuren!)
    Er overkomt je iets, waar je je niet tegen opgewassen voelt.
    Het overkomt je.
    Je hebt het gevoel dat je niets kunt doen.

    Dat is gevoel van machteloosheid.
    Verlaat Verdriet-ers kunnen gemakkelijk overvallen worden door die gevoelens van machteloosheid.

    Goed nieuws

    Je was slachtoffer van omstandigheden waar je geen invloed op had.
    Het goeie nieuws is: je hoeft geen slachtoffer te blijven.
    Maar
    Daarvoor is het in de eerste plaats nodig dat je erkent dat je het was.
    Slachtoffer.

    Kwetsbaarheid

    Het verlies van je ouder is een verschrikkelijke aanslag geweest op je incasseringsvermogen.
    Je incasseringsvermogen – het incasseringsvermogen van het kind dat je toen was – is op dat moment overbelast.
    Is stuk gegaan.
    Dat betekent dat de kans groot is, dat je een levenslange kwetsbaarheid overhoudt aan die gebeurtenis van toen: het verlies van je ouder.

    Kracht

    Die kwetsbaarheid erkennen, erkennen dat je slachtoffer was, is het begin van heling.
    Je was slachtoffer, maar je hoeft het niet te blijven.
    Draag je kwetsbaarheid met ere.
    Dat is kracht.

    Herinner jezelf regelmatig aan deze woorden
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Geef jezelf een innerlijk beeld cadeau, waarin kracht en kwetsbaarheid in één oogopslag zichtbaar zijn en draag dat altijd bij je.
    Voor mijzelf is dat de Klaproos.
    En voor jou?

  • | | | | | |

    Vader dag

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

    Dag vader

    Fietsend, en denkend aan wat ik allemaal nog kan schrijven over Verlaat Verdriet (veel) fiets ik door de polder. En bedenk dat het vandaag Vaderdag is (ik werd er vandaag tijdens de Terugkomdag van een Verlaat Verdriet-workshop al aan herinnerd).
    Er schiet me een foto te binnen van mijn vader met mij op zijn schouders, die ik onlangs tegen kwam. Als ik naar deze foto kijk zie ik een grote, sterke, trotse en gelukkige vader met dochter die nog niet helemaal zeker weet of ze wel safe zit daarboven. Maar: ze geeft hem het voordeel van de twijfel.
    Mijn vader was de fotograaf thuis. Dit is één van de heel weinige foto’s die door mijn moeder gemaakt zullen zijn.
    Niemand van ons drieën die ook nog maar enig idee had van wat ons boven het hoofd hing.
    Mijn moeder niet.
    Mijn vader niet.
    Ik niet.

    Verloren

    Mijn vader en moeder waren al lang getrouwd toen ik, oudste van twee, werd geboren. Een goed, stabiel en harmonieus huwelijk, waarin we meer dan welkom waren.
    Toen ik net acht jaar was overleed mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.
    Maar.
    Ik verloor niet alleen mijn moeder.
    Ik verloor ook mijn grote sterke trotse pappie.
    Mijn pappie die altijd alles (aan)kon.

    Praten

    Met mijn vader heb ik nooit meer kunnen praten over mijn moeder. Hij overleed lang voordat ik met mijn Verlaat Verdriet-werk begon. Nu weet ik hoe goed het ons beiden gedaan zou hebben als we dat nog wel hadden kunnen doen.
    Mogelijk bevind jij je in een vergelijkbare situatie. Je zou met je overgebleven ouder willen praten over je overleden ouder, maar je durft het niet.
    Uit ervaring kan ik je zeggen: probeer er alles aan te doen wat je maar enigszins mogelijk is.
    Er komt een moment waarop het niet meer kan.
    Nooit meer. 

    Vaderdag

    Het is vaderdag vandaag.
    Vader dag.
    Dag grote sterke trotse gelukkige pappie.
    Dag vader.