• | |

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet stappen dichterbij

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet en verlate rouw

    Als Verlaat Verdriet-er weten we maar al te goed hoe verwachte, niet verwachte en onverwachte gebeurtenissen je leven ingrijpend kunnen veranderen. Je staat voor de keuze. Aanpassen. Of heroriënteren. Nieuwe besluiten nemen. Het heft weer in eigen hand nemen.

    ‘Wat gebeurt er met alle kennis en kunde van Verlaat Verdriet en verlate rouw die je hebt ontwikkeld als jij het niet meer doet? Als jij er niet meer bent?’ is me in de afgelopen jaren vaak gevraagd. ‘Het is tijd om jouw Verlaat Verdriet-werk te verduurzamen. Zodat het beschikbaar blijft als jij het niet meer doet.’

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    ‘Je moet iets met jouw website’ zegt een van de deelnemers van De weg van liefde in oktober vorig jaar me. Het is tijd voor een nieuwe website.’ ‘Ik weet het.’ antwoord ik hem. ‘Maar ja, er leiden vele wegen naar Rome. En dit is er een van.’  ‘Ik ga dat voor je doen’ besluit Ronald, werkzaam in de IT, ter plekke. ‘Ik ga zorgen dat er een nieuwe site komt.’ ‘En ik ga die site bouwen’ vult Stephanie aan, ook ter plekke. Nog dezelfde dag zie ik ze zitten. Hoofd aan hoofd in de eetkamer van Villa le Muse. Laptop en schrijfblok op tafel. ‘Dit komt goed. Hier gebeurt echt iets moois.’ realiseerde ik me meteen toen ik dit tafereel zag.

    Verlaat Verdriet verduurzamen

    Verwachte en onverwachte gebeurtenissen in het leven van beiden zetten een aantal maanden een rem op de stroom die tijdens De weg van liefde plotseling ontstond. Maar nu gaan we verder op de ingeslagen weg. De basis voor de nieuwe site Kenniscentrum Verlaat Verdriet is gelegd. Komend weekend leggen we plannen, ideeën en agenda’s naast elkaar. De stip op de horizon wordt helderder en groeit. Kenniscentrum Verlaat Verdriet komt met rasse schreden dichterbij. Samen Verlaat Verdriet verduurzamen. Ik verheug me!

     

  • | | |

    Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet…

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit niet

    Valt het jou ook op? Zie jij ook steeds weer Verlaat Verdriet opduiken in allerlei vormen en gedaanten? Alleen dan zonder de naam Verlaat Verdriet? De mensen die je in die gevallen ziet of hoort lijken niet één ding gemeenschappelijk te hebben namelijk, het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd, maar minstens twee. Een vaste overtuiging dat het hun persoonlijke unieke probleem is. In plaats van een groter, breder, universeler probleem, dat bij veel meer volwassenen voorkomt.

    Ik noem een paar

    Onlangs presenteerde Arjen Lubach Joost Klein als deelnemer aan het komende songfestival. Arjen Lubach verloor jong zijn moeder. Hij schreef daarover zijn boek: Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend.

    Joost Klein, die zonder schaamte de wereld laat weten wat het vroege verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan in wat hij zingt, zegt en doet. Wat het voor hem heeft betekend dat zijn zoektocht naar adequate hulp steeds opnieuw een faliekant doodlopende weg bleek te zijn, in een tijd dat hij die hulp heel hard nodig had.

    Samen spraken deze twee mannen over Stromae, de Belgische artiest met de stormachtige carrière, die jong zijn vader verloor en steeds weer verdwijnt in diepe gaten van depressies.

    Aaf BrandtCorstius in haar theatervoorstelling Welkom in mijn zielige jeugd.

    Ap Dijksterhuis, psycholoog en hoogleraar die de zoektocht naar de vader die hij in vroege jeugd verloor deelt in zijn boek Vader.

    Eva Crutzen die verlies – onder meer het verlies van haar moeder in haar jeugd – en rouw deelt in haar dramaserie Bodem.

    Alma Mathijsen die in haar boek Bewaar de zomer haar ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van haar vader in haar jeugd beschrijft.

    Hun eigen persoonlijke sores

    Wat mij steeds weer opvalt is dat de mensen die het betreft de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s) zien als hun eigen unieke probleem. Hun eigen, persoonlijke, unieke sores. En dat is het natuurlijk ook. Maar dat het individu-overstijgend is, veel universeler, dat lijken veel van deze mensen zich niet te realiseren. Soms denk ik dan: denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld die dit is overkomen? Denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld (of zelfs maar in Nederland) die worstelt met de problemen waar jij mee worstelt? Komt het zelfs niet eens bij je op om dit te bedenken? Besef je echt niet dat er zoveel Verlaat Verdriet-ers zijn die zijn als jij?

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit wel

    Juist dat heeft mij, vanaf het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk, gefascineerd. Vooral nadat ik me in mijn eigen proces van verwerken en helen realiseerde: maar ik ben helemaal niet de enige! Ik ben helemaal niet zo uniek als ik altijd heb gedacht!

    Hoe verschillend de levensverhalen van Verlaat Verdriet-ers ook zijn: bijna altijd spelen dezelfde thema’s. Thema’s die ik heb ondergebracht in de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Kenmerkende patronen waarin Verlaat Verdriet-ers zich herkennen. Waarvan sommige Verlaat Verdriet-ers zeggen: ik heb ze (bijna) allemaal.

    Tip

    Wil je weten hoe dat zit bij jou: lees de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Doe de Zelftests.

    Vragen aan jou

    • Wie ziet dit niet voor jouw gevoel?
    • Wat wordt dan niet gezien voor jouw gevoel?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet: wat zie jij? Wat zie jij niet?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit wel: wat zie jij niet? Wat zie jij wel?

    Lezen

    Meer lezen

    Zien

    Bodem

    Boeken over Verlaat Verdriet van Titia Liese

  • | | | |

    We hebben een engel op onze schouder

    DoorTitia Liese

    We hebben een engel op onze schouder. Je ziet haar niet. Maar ze bestaat wel. Ik vertel je straks meer over onze engel. Maar nu eerst iets over ons: Maartje, Davide, Pomme en mijzelf (Titia).

    Afgelopen week schreef ik in mijn blog Een levens veranderend weekend in Codiponte over Casa Bodoni en ons gezamenlijke project op het pleintje van CodiponteCastello. Met veel plezier vertel ik je iets meer over wie wij zijn. Ik doe dat aan de hand van bovenstaande foto die Davide op zondag 23 maart 2024 van ons – Maartje, Pomme en Titia – maakte. Als maker van de foto staat Davide er zelf niet op. Daarom begin ik graag Davide aan je voor te stellen.

    Davide

    Davide Donati is de man van Maartje. Samen hebben ze ruim 15 jaar geleden de Concia, toen een bouwval, aangekocht. En eigenhandig gerestaureerd. Een enorme klus, die heel wat voeten in de Italiaanse aarde heeft gehad alvorens dat wat een totale ruïne was omgetoverd was tot de B&B die de Concia nu is. Davide, warmtetechnicus van zijn vak, heeft naast zijn indrukwekkende kennis van bouwen, verbouwen en restaureren een grote liefde voor historie. Niet in de laatste plaats voor de rijke historie van de Lunigiana. Dus ook van Codiponte, en directe omgeving.

    En dat alles gaat ook nog gepaard aan de grote liefde voor de Italiaanse keuken die zijn moeder aan hem heeft doorgegeven. Een liefde die hij elke keer weer met ons deelt in de vorm van verrassende en heerlijke maaltijden. Die hij in de nabije toekomst gaat delen in de kookcursussen die hij gaat geven in hun bistro die nu in restauratie is. Op ons pleintje van CodiponteCastello.

    Maartje

    Links op de foto zie je Maartje Schönefeld. Nederlandse van geboorte. Vijfentwintig jaar geleden voor de liefde naar Italië vertrokken. Naar Davide. Daar, vooral in Codiponte, haar draai heeft gevonden. Psycholoog en musicienne voor oorsprong heeft Maartje zich in de loop van de jaren ontwikkeld tot bouwster, restaurateur en binnenhuisarchitect van formaat.

    Met een schat aan kennis en ervaring van toegangswegen, uitvalswegen, paden, paadjes, blokkades, openingen in het oerwoud van Italiaanse regelgeving. Probleem? Maartje gaat het aan. Gaat door tot ze is waar ze wil zijn. Drijvende kracht achter de nieuwe vorm op het pleintje van CodiponteCastello, waar nu zo hard aan wordt gewerkt. #maartjelostallesop merkte een deelneemster aan De weg van liefde jaren geleden op. En zo is het maar net.

    Pomme

    Rechts op de foto Pomme Termond. Psychotraumatoloog, lichaamsgericht traumatherapeut. Verbindt een schat aan ervaringskennis aan een gedegen wetenschappelijk onderbouwde kennis uit theorie. Pionier. Therapeut. Trainer. Coach. Opleider. Buitensportinstructrice. Alpiniste. En nog heel veel meer.

    Ondervond aan den lijve wat een overweldigende kracht burn-out kan hebben op je hele zijn. Op je lijf. Je geest. Op je energie. Besloot – toen ze de burn-out eenmaal had overwonnen – haar beroepsleven om te gooien en meer en meer ervaringsgericht te gaan werken. Afgelopen vrijdag, 22 maart 2024, vertrokken Pomme en ik samen voor een weekend naar Codiponte. Waar Pomme direct alle mogelijkheden zag die Casa Bodoni en het project op het pleintje van CodiponteCastello haar en haar werk kan gaan bieden.

    Titia

    Midden op de foto ik zelf. Titia. Al in mijn jeugd verbaasde ik me er over dat mijn verlangen altijd was mensen bij elkaar te brengen. Wat op z’n zachtst gezegd een beetje merkwaardig was voor iemand – ik dus – die zo verlegen was dat ik me jaren heb afgevraagd of ik niet gewoon mensenschuw was. In de loop van de tijd verdween dat verlangen naar de achtergrond.

    Tot het, rond mijn vijftigste, weer naar de oppervlakte kwam. En ik me – als winst van een intensief innerlijk proces van verwerken en helen – herinnerde wat mijn diepste kind-verlangen was. En wat ik aan het doen was, met mijn Verlaat Verdriet-werk. Om dan – inmiddels zeventig-plusser – te ervaren hoe dat hele diepe verlangen nu vorm kan gaan krijgen op het pleintje van CodiponteCastello. In Casa Bodoni – internationaal centrum voor levensverhalen. Ontmoetingsplek voor Verlaat Verdriet-ers van overal over de wereld.

    Engel

    Het is inmiddels al een traditie geworden. Eens per jaar komt Angie een paar dagen naar Terschelling als ik daar ben. Om te genieten van de zee en het strand. Inspiratie op te doen op het eiland. In de Aquamarijn, mijn onderkomen waar het zo heerlijk toeven is. ‘Ik vind dat Pomme en jij elkaar moeten kennen.’ meldde Angie vorige zomer ineens terwijl we buiten in de zon zaten. ‘Ik ga jullie met elkaar in contact brengen via een groepsapp.’ Zo gezegd, zo gedaan. Het contact was er in een ommezien. ‘Zo, zei Angie tevreden. ‘Dan ga ik er nu tussenuit.’
    De rest is geschiedenis.
    We hebben een engel op onze schouder. Een engel die ons vieren heeft samengebracht.
    Angie is haar naam. Hoe zou het anders kunnen zijn.

    Lees meer

  • | | |

    Verdriet om mijn vader zal er altijd zijn

    DoorTitia Liese

    Vanochtend ontving ik van Annemieke Arendsen via de app een foto van een interview met haar in de Utrechtse editie van het Algemeen Dagblad: ‘Verdriet om mijn vader zal er altijd zijn.’

    Annemieke, nu veertig, verloor op driejarige leeftijd haar vader. Verlaat Verdriet-ers die deel hebben genomen aan het Verlaat Verdriet-symposium Vader van 2 maart j.l. hebben Annemieke gezien en gehoord. Bij die gelegenheid deelde ze het door haarzelf geschreven artikel dat vlak daarvoor in NRC was geplaatst.

    Mijn verhaal

    Annemieke schrijft me dat ze veel reacties krijgt op het interview. ‘Dit had mijn verhaal kunnen zijn’ krijgt ze diverse keren als reactie. Ook schijft Annemieke me hoe ze, dank zij de openheid die ze nu aandurft, van twee heel nabije collega’s te horen krijgt dat ook zij op heel jonge leeftijd een ouder verloren. Ze hebben het nooit van elkaar geweten.

    Citaat uit het interview

    ‘Het verdriet door het overlijden van mijn vader zal er altijd zijn. Soms is het ver weg, soms komt het aan de oppervlakte. Mijn streven is dat er meer openheid over jong ouderverlies komt, ook – of juist – als je inmiddels volwassen bent. Er is niets geks aan als je er als volwassene nog mee bezig bent. Een maximum leeftijd voor verlate rouw bestaat niet.’

    Algemeen dagblad

    Het interview met Annemieke Arendsen is op zaterdag 30 maart 2024 verschenen in de Utrechtse editie van het Algemeen Dagblad. Mogelijk wordt dit artikel in de komende tijd doorgeplaatst naar andere edities van het Algemeen Dagblad. En/of naar regionale edities van de Stentor. Mogelijk kom je het interview met Annemieke in een van bovengenoemde edities alsnog tegen.

    Tip

    Voor Verlaat Verdriet-ers die lid zijn van de besloten Verlaat Verdriet-Facebookgroep heeft Annemieke het artikel geplaatst in de besloten groep.

    Hulp

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Lezen & doen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek