• | | |

    Sommige wegen kies je niet, die kiezen jou

    DoorTitia Liese

    Sommige wegen kies je niet, die kiezen jou

    Op zijn achtste verloor Ronald zijn beide ouders en zijn beste vriendje door een auto-ongeval. Het duurde even voor hij zijn angst en weerstand overwon nadat hij de Verlaat Verdriet-website ontdekte. Maar twee jaar geleden meldde Ronald zich aan. Niet alleen voor de workshop Dubbel Ouderverlies, maar in hetzelfde jaar ook voor De weg van liefde in Codiponte.

    De weg die Ronald kiest

    Als vervolg op de workshop en De weg van liefde besluit Ronald de Cammino te gaan lopen naar Santiago de Compostela. Afgelopen voorjaar is hij als oefentocht in drie weken tijd gelopen van Portugal naar Santiago. Op Kenniscentrum Verlaat Verdriet lees je – ter inspiratie – Ronalds’ verhaal over zijn weg van liefde. Zijn weg van verwerken en helen.

    Komend najaar, in oktober en november 2025, gaat Ronald opnieuw op pad. Zijn doel is dan de hele Cammino te gaan lopen (800 kilometer). Om zijn tocht te vervolmaken gaat hij door tot Cabo Finisterre. Tot daar waar letterlijk de grond onder je voeten ophoudt (+ 200 kilometer). Duizend kilometer te voet, in twee maanden tijd. Een tocht om niet alleen zijn ouders en zijn vriendje te eren en de rustplaats te geven die past bij Ronald, maar ook om zichzelf beter te leren kennen. En zichzelf een nieuwe plek te geven in het leven.

    In beweging komen

    Ronald, we volgen je met liefde op de weg die niet alleen jou heeft gekozen, maar die jij op jouw beurt kiest. Als dat niet IN BEWEGING KOMEN is! Alle goeds en moois op jouw cammino komend najaar.

    Meer lezen

  • | | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen: het boek

    DoorTitia Liese

    Teruggaan om verder te kunnen

    … ‘Ik hoorde mensen tegen me zeggen: ga door met leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Terug naar mijn rouw. Terug naar mijn verdriet. Ik ben verdrietig en down geweest, en ik zal het heus nog wel eens zijn. Maar het is het me wel waard geweest om midden in mijn verdriet te zitten. Ik heb eerst goed moeten rouwen om mijn leven weer op te kunnen pakken…’

    De titel van symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen is ontleend aan het boek dat Titia Liese schreef speciaal voor Verlaat Verdriet-ers. In dit boek deelt Titia de kennis die zij heeft ontwikkeld gedurende haar jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. Aan de hand van eenvoudige schema’s waarmee ze haar kennis verduidelijkt, en citaten van ervaringsgenoten – zoals bovenstaand citaat van de Verlaat Verdriet-ster die de titel heeft gegeven aan het boek, opent Titia op een toegankelijke manier wegen voor Verlaat Verdriet-ers die op zoek zijn naar hulp.

    ‘Ik had nooit kunnen bedenken dat iemand zo tot in detail zou kunnen beschrijven hoe mijn binnenkant eruit ziet. Ongelofelijk, en ook heel bijzonder.’

    Handreikingen

    Teruggaan om verder te kunnen biedt niet alleen Verlaat Verdriet-ers, maar ook hulpverleners waardevolle handreikingen hoe op een goede manier om te gaan met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Het laat zien wat het je brengt als je teruggaat. En het laat zien hoe je verder kunt gaan.

    ‘Maar juist die niet leuke periode heeft me veel gegeven. Ik kon bij mezelf naar binnen kijken en vroeg me dagelijks af: wat wil je met je leven? En vooral ook: wat wil ik niet (meer) met mijn leven? Nou, ik wilde niet voor altijd zoveel verdriet voelen, mezelf zo dwars zitten. Door mezelf die dingen af te vragen kreeg ik een veel beter beeld van mezelf. Over wie ik was. Wat ik graag wilde. Wat ik nodig had. Dat maakte me liefdevoller naar mezelf. En sterker. Zo sterk dat ik beslissingen kon nemen waar ik volledig achter stond, maar die wel heel erg eng waren. Waar ik dus veel moed voor nodig had. Het heeft me zelfvertrouwen gegeven dat ik dus echt op mezelf kan bouwen en op mezelf kan rekenen. Dat ik echt dingen zelf en alleen kan. Ik leef weer.‘ 

    Maria de Greef over dit boek

    Maria de Greef, rouwtherapeut en publiciste, schrijft in haar Voorwoord voor Teruggaan om verder te kunnen:

    De titel: Teruggaan, om verder te kunnen sluit naadloos aan bij mijn algemene visie op rouw: Wat achter je ligt, is ook altijd voor je. Maar bij Verlaat Verdriet is het nog meer dan dat. Alles, werkelijk alles in het leven van de mens die jong zijn of haar ouder verloor, is bepaald door dat verlies: de identiteit, relaties, het zich verhouden tot de wereld, tot veranderingen, tot zichzelf. Het leren leven met een gat in je ziel.

    Boeken bestellen

    Symposium

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen, symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Kom je Verlaat Verdriet-ers tegen in je praktijk? Realiseer je je dat kennis uit ervaring bij kan dragen aan jouw werk met Verlaat Verdriet-ers in hun proces van verlate rouw? In een uitnodigend programma laten we je graag zien en ervaren hoe Verlaat Verdriet-ers in hun proces een leven te winnen hebben. Lees meer over dit bijzondere symposium.

    Rouw kent geen tijd

    In haar video’s op YouTube deelt Titia Liese haar kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. In 13 modules van rond de 20 minuten per stuk ontvouwt Titia, mede aan de hand van de schema’s die ze tekent, haar bevindingen die ze in de loop van vele jaren onderzoek samen heeft gebracht onder de titel Rouw kent geen tijd.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #verlaatverdrietsymposium  #teruggaanomverdertekunnen

  • | | |

    Wat blijft: tentoonstelling van Bastiaan van den Berg

    DoorTitia Liese

    Wat blijft

    Gisterenmiddag bezocht ik met Verlaat Verdriet-er/fotograaf Alex Witteveen de tentoonstelling Wat blijft van Verlaat Verdriet-er/conceptueel kunstenaar Bastiaan van den Berg. De tentoonstelling duurt nog tot en met zondag 3 augustus 2025, in De Ruimte in Deventer. Bastiaan van den Berg laat in deze tentoonstelling zien wat jong ouderverlies kan betekenen voor ‘worden wie je bent’. Bastiaan is dagelijks bij de tentoonstelling aanwezig van 11-16 uur.

    Bijvoorbeeld

    Vader

    Fotoserie van de vader van Bastiaan, en de betekenis die zijn vader voor Bastiaan heeft gehad in de loop van zijn leven. Hoe de vanzelfsprekende aanwezigheid van zijn vader abrupt stopte bij zijn plotselinge dood. Lange tijd was zijn vader voor Bastiaan niet meer dan een zwart gat. Bastiaan troostte zichzelf met het gevoel: ik heb er veel van geleerd, en ik ben er sterk door geworden. Tot het niet meer ging zijn vader te negeren. En hij op zoek moest gaan naar de connectie met zijn vader. De fotoserie laat zien wat er gebeurde.

    Bord voor je kop

    Bord voor je kop, rouw op je kop.
    Wil je het zien? Of wil je het niet zien?

    Papa’s jas

    Jarenlang droeg Bastiaan het leren jasje van zijn papa. Toen Bastiaan zelf vader was geworden droeg hij nog steeds het leren jasje. Nog steeds was het leren jasje papa’s jas. Maar dan met een andere papa erin.

    Meetlat

    Zoals zoveel Verlaat Verdriet-ers geneigd zijn te doen legt Bastiaan zichzelf regelmatig langs de meetlat. Mogelijk herken je die neiging bij jezelf.

     

    Gezichtsverlies

    Bij het stofzuigen stootte Bastiaan het beeldje om van de heilige Josef met het kindje Jezus op zijn arm. Josef verloor daarbij zijn gezicht, en Bastiaan besefte plotseling hoe graag hij – net als Jezus – door zijn vader gekoesterd zou willen worden.

    Potgrond

    Om niet alleen zijn vader beter te leren kennen, maar ook zichzelf dook Bastiaan in zijn familiegeschiedenis. Hij zocht de plekken op waar zijn vier grootouders werden geboren, de plekken waar zijn ouders werden geboren en de plek waar hij zelf werd geboren. Van elk van deze plekken nam hij een paar handen grond mee. Zo gaf hij elk haar/zijn eigen plek.

    Plaats

    Tentoonstelling Wat blijft vind je tot en met zondag 3 augustus 2025 in De Ruimte, Nieuwstraat 38 in Deventer. Bastiaan is dagelijks aanwezig tussen 11 en 16 uur. Hij laat je graag genoemde verbeeldingen – en andere hier niet genoemde, maar even waardevolle verbeeldingen – zien van de gevolgen van jong ouderverlies. Je bent van harte welkom!

    Lees meer over Bastiaan van den Berg op zijn site www.injehemd.nl 

  • | | | | | |

    Hans Rooduijn: De voorloper

    DoorTitia Liese

    Hans Rooduijn: De voorloper

    Het gedurfde leven van mijn vader.

    Levensverhaal

    Levensverhaal van Hans Rooduijn (later: Roduin), 1915-1989, 11 jaar toen hij zijn vader verloor, samengesteld en geschreven door zijn zoon Tom Rooduijn.

    Wanneer Hans Roduin in 1989 vermist raakt in de buurt van het Noord-Italiaanse bergdorp Fanghetto, gaat zijn zoon Tom Rooduijn naar hem op zoek. Na de vondst van zijn lichaam besluit Tom het raadselachtige leven van zijn vader te reconstrueren.
    Als jonge dichter en theoloog weigert Hans in 1939 dienst en zit hij anderhalf jaar vast in Veenhuizen. In de oorlog biedt hij vanuit zijn antiquariaat d’Eendt in Amsterdam hulp aan Joodse onderduikers. Zijn sociëteit Le Canard vormt in de jaren vijftig het centrum van de artistieke voorhoede.

    Gelukkige jeugd

    ‘Gelukkige jeugd (tot mijn twaalfde) schrijft Hans Rooduijn in een autobiografische notitie vele jaren later. Heel veel later initieert hij als dramaturg een toneelstuk naar Kees de Jongen, het boek Kees de jongen geschreven door Theo Thijssen (1879-1943, 11 jaar toen hij zijn vader verloor). Voor een boekje bij het stuk selecteert Hans Rooduijn fragmenten uit geschriften van Theo Thijssen. Zoals over de dood van Thijssens eigen, 27-jarige vader, door tuberculose: ‘Ik weet dat het ontzaglijke veranderingen in ons gezinsleven heeft gebracht: ik zou bijna willen zeggen: het is een catastrofe geweest, die ons, kinderen, in stormachtig tempo tot wezenlijk andere wezens heeft gemaakt.’

    Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie

    ‘Je zou een boek over hem moeten maken‘ raadt journalist Henk Hofland Tom Rooduijn aan. Hofland schenkt hem een klein notitieboek. ‘Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie.’

    Fanghetto

    In 1971 ontdekt Hans Rooduijn het Noord Italiaanse dorp Fanghetto. In de loop van de jaren ontwikkelde zich daar een soort Nederlandse enclave. Over Fanghetto lees je onder anderen meer in het boek Bewaar de zomer van Alma Matthijssen: 1984 –         , 10 jaar toen ze haar vader verloor.

    Lezen