• | | | | | |

    Hans Rooduijn: De voorloper

    DoorTitia Liese

    Hans Rooduijn: De voorloper

    Het gedurfde leven van mijn vader.

    Levensverhaal

    Levensverhaal van Hans Rooduijn (later: Roduin), 1915-1989, 11 jaar toen hij zijn vader verloor, samengesteld en geschreven door zijn zoon Tom Rooduijn.

    Wanneer Hans Roduin in 1989 vermist raakt in de buurt van het Noord-Italiaanse bergdorp Fanghetto, gaat zijn zoon Tom Rooduijn naar hem op zoek. Na de vondst van zijn lichaam besluit Tom het raadselachtige leven van zijn vader te reconstrueren.
    Als jonge dichter en theoloog weigert Hans in 1939 dienst en zit hij anderhalf jaar vast in Veenhuizen. In de oorlog biedt hij vanuit zijn antiquariaat d’Eendt in Amsterdam hulp aan Joodse onderduikers. Zijn sociëteit Le Canard vormt in de jaren vijftig het centrum van de artistieke voorhoede.

    Gelukkige jeugd

    ‘Gelukkige jeugd (tot mijn twaalfde) schrijft Hans Rooduijn in een autobiografische notitie vele jaren later. Heel veel later initieert hij als dramaturg een toneelstuk naar Kees de Jongen, het boek Kees de jongen geschreven door Theo Thijssen (1879-1943, 11 jaar toen hij zijn vader verloor). Voor een boekje bij het stuk selecteert Hans Rooduijn fragmenten uit geschriften van Theo Thijssen. Zoals over de dood van Thijssens eigen, 27-jarige vader, door tuberculose: ‘Ik weet dat het ontzaglijke veranderingen in ons gezinsleven heeft gebracht: ik zou bijna willen zeggen: het is een catastrofe geweest, die ons, kinderen, in stormachtig tempo tot wezenlijk andere wezens heeft gemaakt.’

    Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie

    ‘Je zou een boek over hem moeten maken‘ raadt journalist Henk Hofland Tom Rooduijn aan. Hofland schenkt hem een klein notitieboek. ‘Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie.’

    Fanghetto

    In 1971 ontdekt Hans Rooduijn het Noord Italiaanse dorp Fanghetto. In de loop van de jaren ontwikkelde zich daar een soort Nederlandse enclave. Over Fanghetto lees je onder anderen meer in het boek Bewaar de zomer van Alma Matthijssen: 1984 –         , 10 jaar toen ze haar vader verloor.

    Lezen

  • | | | | |

    Marijke van Oosterzee: Vreemde kamers

    DoorTitia Liese

    Boek van Marijke van Oosterzee over identiteit en thuiskomen na vroeg ouderverlies.

    We kennen elkaar al jaren, Marijke en ik. Lang geleden deed Marijke mee aan een Verlaat Verdriet-workshop. Met enige regelmaat verbleef ze in Vierhouten. Nu ze zich daar definitief heeft gevestigd ontmoeten we elkaar vaker. Inmiddels schreef ze haar boek over haar levenservaringen, voor en na het verlies van haar moeder toen ze acht was. Haar boek is verschenen. Ik deel het graag met je.

    Vreemde kamers

    Vreemde kamers gaat over het leven van een meisje van haar derde en haar achttiende. Als achtjarige verliest ze haar moeder, ze verhuist vijf keer naar een ander land, waar ze telkens een nieuwe naam krijgt en later krijgt ze te maken met een vrij harteloze stiefmoeder.

    Toch is het geen treurig boek. Er wordt haar niets verteld, maar ze luistert aan de deuren en bovenaan de trap naar de gesprekken van de volwassenen en komt zo aan snippertjes informatie over wat er gebeurt. Soms bespreekt ze dat met haar oudere zus of een lieve tante. Verder gaat ze naar school, leert ze zwemmen, de nieuwe taal en maakt ze nieuwe vrienden en vriendinnen. 

    Waargebeurde gebeurtenissen

    De auteur heeft de waargebeurde gebeurtenissen voorzien van kleuren en geuren uit haar herinnering en de overgeleverde anekdotes over toen. Het boek is geschreven in de ‘ik-vorm’ en in het hier-en-nu, waardoor het tot leven komt en de gebeurtenissen invoelbaar worden. 

    Commentaren van lezers

    • ‘Hartverscheurend, hartverwarmend.’
    • ‘Ontroering, verwondering en bewondering bij het lezen.’
    • ‘Persoonlijk, maar met genoeg afstand, knap geschreven.’

    Fragment

    De vader na het gesprek met de klassenleraar: “Ik weet niet wat ik hoor. Mijn ingetogen, stille, kleine dochter, die hier thuis rustig zit te borduren en heel gehoorzaam is, dat meisje dat in de klas zit weg te dromen, die gilt op het schoolplein de hele school bij elkaar van onder tot boven. Ik wist niet dat je zo’n stem in je had.” Hij valt stil, vervolgt: “Ik begrijp trouwens wel beter waarom je zo vaak je botten breekt.”

    Interview

    Interview met auteur op RTV-Nunspeet

  • | | | |

    Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, ik vrees dat je een roepende in de woestijn blijft’. Aan de telefoon spreek ik een Verlaat Verdriet-er. Wetenschapper. Vakmatig nieuwsgierig naar de invloed van trauma op vroeggeboren baby’s. Als wetenschapper kent ze het klappen van de zweep. Ook om haar nieuwsgierigheid te bevredigen pakt ze haar onderzoekje grondig aan. Wat ze ontdekt deelt ze met me aan de telefoon. ‘De invloed van jong ouderverlies is totaal niet in tel als het gaat om invloedrijke trauma’s.’ vertelt ze me aan de telefoon.

    Verlaat Verdriet leeft niet

    ‘Je zou kunnen zeggen: jong ouderverlies leeft niet. Bestaat niet. En dat is heel vervelend, want als iets vanuit wetenschappelijk perspectief niet bestaat is er niemand in geïnteresseerd. Als niemand er geïnteresseerd in is lijkt het thema te klein. Als het thema te klein is, is niemand bereid geld te steken in onderzoek. En als niemand geld wil steken in onderzoek blijft het thema onzichtbaar. Ik vrees dat je een roepende blijft in de woestijn.’

    De Bermuda Driehoek

    ‘De Bermuda Driehoek van de wetenschap’ schiet door m’n hoofd. Over de Bermuda Driehoek van de wetenschap las ik een aantal jaren geleden in het boek van Gabor Maté. Ik herinner me dat toen onmiddellijk door m’n hoofd ging: Verlaat Verdriet. Zo gaat dat dus.

    Het Droste-effect

    Ken je het cacao-blikje van vroeger? Dat donkerrode blikje met de verpleegster? De verpleegster staat met een dienblad in haar hand. Op dat dienblad staat een donkerrood Droste-blikje. Op dat donkerrode Drosteblikje staat een verpleegster, met een dienblad in haar hand. Enzovoort. Enzovoort. Het Droste-effect tot in het oneindige. Het niet meer waarneembare. Het onzichtbare.

    Uit de Bermuda Driehoek

    Wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen, draaien het Droste-effect om. Uit het onzichtbare treden wij naar voren. Laten wij ons zien. Laten we van ons horen. Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen. Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek. Met een schat aan ervaringskennis die we graag delen. Met ervaringsgenoten, en vooral ook met professionals.

    Doen

    Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Lees meer over ons symposium en/of meld je aan. Je bent van harte welkom!

    Lezen

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Gabor Maté

    Wanneer je lichaam nee zegt

    Titia Liese

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners

  • | | | |

    Tips voor Verlaat Verdriet: kwetsbaar gebied

    DoorTitia Liese

    Kwetsbaar gebied: niet betreden

    Een van de pijnlijke bijwerkingen van het tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies zijn de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers nog wel eens te horen krijgen. De meest voorkomende hebben we op een rijtje gezet. Lees ze eens en realiseer je, ook als je hulpverlener bent: hoe goed bedoeld ook: je betreedt kwetsbaar gebied.

    • Gelukkig kun je je vader niet missen als je hem niet hebt gekend.
    • Iedereen heeft weleens wat.
    • Ouders die gescheiden zijn, da’s toch veel erger?
    • Dat kan toch niet de enige oorzaak zijn?
    • Verlaat Verdriet – nee, nooit van gehoord.
    • Kom op, kijk eens vooruit!
    • We gaan het nu niet meer hebben over iemand die al zo lang dood is.
    • Je idealiseert je moeder/je vader.
    • Als je weet waar het vandaan komt, kun je het ook oplossen.
    • Je leeft NU hoor.
    • Gelukkig is er tegenwoordig veel meer aandacht voor de kinderen.
    • Zit je daar nou nog mee?

    Mijn leven verloren

    ‘Cara vita che mi sei andata perduta, con te avrei fatto faville se solo tu non fosti andate perduta.’ *

    Een andere pijnlijke bijwerking van het tekort aan kennis zijn de misdiagnoses die Verlaat Verdriet-ers krijgen. Misdiagnoses die het leven van Verlaat Verdriet-ers tot een hel kunnen maken. Een bekend voorbeeld daarvan is de Italiaanse dichteres Almelia Rosselli, 1930-1996, 7 jaar toen ze haar vader verloor, 18 jaar toen ze haar moeder verloor. Overleden in 1996, door zelfdoding. Een leven lang ging ze gebukt onder zware depressies en de diagnoses Paranoïde Schizofrenie en Parkinson. Diagnoses die ze altijd heeft bestreden als onjuiste diagnoses. In 1996 maakte ze een einde aan haar leven – evenals de door haar bewonderde schrijfsters Virginia Woolf (1882-1941, 13 jaar toen ze haar moeder verloor) en Sylvia Plath (1932-1963, 8 jaar toen ze haar vader verloor).

    * ‘Mijn allerliefste leven dat voor mij verloren is gegaan, wat zou ik hebben gestraald als je maar niet verloren was gegaan.’
    Almelia Rosselli, dichteres en musicienne

    Lees meer

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #handreikingenbijverlaatverdriet #tipsvoorverlaterouw #kwetsbaargebied