• | | | | |

    Marijke van Oosterzee: Vreemde kamers

    DoorTitia Liese

    Boek van Marijke van Oosterzee over identiteit en thuiskomen na vroeg ouderverlies.

    We kennen elkaar al jaren, Marijke en ik. Lang geleden deed Marijke mee aan een Verlaat Verdriet-workshop. Met enige regelmaat verbleef ze in Vierhouten. Nu ze zich daar definitief heeft gevestigd ontmoeten we elkaar vaker. Inmiddels schreef ze haar boek over haar levenservaringen, voor en na het verlies van haar moeder toen ze acht was. Haar boek is verschenen. Ik deel het graag met je.

    Vreemde kamers

    Vreemde kamers gaat over het leven van een meisje van haar derde en haar achttiende. Als achtjarige verliest ze haar moeder, ze verhuist vijf keer naar een ander land, waar ze telkens een nieuwe naam krijgt en later krijgt ze te maken met een vrij harteloze stiefmoeder.

    Toch is het geen treurig boek. Er wordt haar niets verteld, maar ze luistert aan de deuren en bovenaan de trap naar de gesprekken van de volwassenen en komt zo aan snippertjes informatie over wat er gebeurt. Soms bespreekt ze dat met haar oudere zus of een lieve tante. Verder gaat ze naar school, leert ze zwemmen, de nieuwe taal en maakt ze nieuwe vrienden en vriendinnen. 

    Waargebeurde gebeurtenissen

    De auteur heeft de waargebeurde gebeurtenissen voorzien van kleuren en geuren uit haar herinnering en de overgeleverde anekdotes over toen. Het boek is geschreven in de ‘ik-vorm’ en in het hier-en-nu, waardoor het tot leven komt en de gebeurtenissen invoelbaar worden. 

    Commentaren van lezers

    • ‘Hartverscheurend, hartverwarmend.’
    • ‘Ontroering, verwondering en bewondering bij het lezen.’
    • ‘Persoonlijk, maar met genoeg afstand, knap geschreven.’

    Fragment

    De vader na het gesprek met de klassenleraar: “Ik weet niet wat ik hoor. Mijn ingetogen, stille, kleine dochter, die hier thuis rustig zit te borduren en heel gehoorzaam is, dat meisje dat in de klas zit weg te dromen, die gilt op het schoolplein de hele school bij elkaar van onder tot boven. Ik wist niet dat je zo’n stem in je had.” Hij valt stil, vervolgt: “Ik begrijp trouwens wel beter waarom je zo vaak je botten breekt.”

    Interview

    Interview met auteur op RTV-Nunspeet

  • | | | |

    Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, ik vrees dat je een roepende in de woestijn blijft’. Aan de telefoon spreek ik een Verlaat Verdriet-er. Wetenschapper. Vakmatig nieuwsgierig naar de invloed van trauma op vroeggeboren baby’s. Als wetenschapper kent ze het klappen van de zweep. Ook om haar nieuwsgierigheid te bevredigen pakt ze haar onderzoekje grondig aan. Wat ze ontdekt deelt ze met me aan de telefoon. ‘De invloed van jong ouderverlies is totaal niet in tel als het gaat om invloedrijke trauma’s.’ vertelt ze me aan de telefoon.

    Verlaat Verdriet leeft niet

    ‘Je zou kunnen zeggen: jong ouderverlies leeft niet. Bestaat niet. En dat is heel vervelend, want als iets vanuit wetenschappelijk perspectief niet bestaat is er niemand in geïnteresseerd. Als niemand er geïnteresseerd in is lijkt het thema te klein. Als het thema te klein is, is niemand bereid geld te steken in onderzoek. En als niemand geld wil steken in onderzoek blijft het thema onzichtbaar. Ik vrees dat je een roepende blijft in de woestijn.’

    De Bermuda Driehoek

    ‘De Bermuda Driehoek van de wetenschap’ schiet door m’n hoofd. Over de Bermuda Driehoek van de wetenschap las ik een aantal jaren geleden in het boek van Gabor Maté. Ik herinner me dat toen onmiddellijk door m’n hoofd ging: Verlaat Verdriet. Zo gaat dat dus.

    Het Droste-effect

    Ken je het cacao-blikje van vroeger? Dat donkerrode blikje met de verpleegster? De verpleegster staat met een dienblad in haar hand. Op dat dienblad staat een donkerrood Droste-blikje. Op dat donkerrode Drosteblikje staat een verpleegster, met een dienblad in haar hand. Enzovoort. Enzovoort. Het Droste-effect tot in het oneindige. Het niet meer waarneembare. Het onzichtbare.

    Uit de Bermuda Driehoek

    Wij, Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen, draaien het Droste-effect om. Uit het onzichtbare treden wij naar voren. Laten wij ons zien. Laten we van ons horen. Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundigen. Verlaat Verdriet uit de Bermuda Driehoek. Met een schat aan ervaringskennis die we graag delen. Met ervaringsgenoten, en vooral ook met professionals.

    Doen

    Symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Lees meer over ons symposium en/of meld je aan. Je bent van harte welkom!

    Lezen

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Gabor Maté

    Wanneer je lichaam nee zegt

    Titia Liese

    Horen en zien

    Rouw kent geen tijd

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #symposiumvoorhulpverleners

  • | | | |

    Tips voor Verlaat Verdriet: kwetsbaar gebied

    DoorTitia Liese

    Kwetsbaar gebied: niet betreden

    Een van de pijnlijke bijwerkingen van het tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies zijn de opmerkingen die Verlaat Verdriet-ers nog wel eens te horen krijgen. De meest voorkomende hebben we op een rijtje gezet. Lees ze eens en realiseer je, ook als je hulpverlener bent: hoe goed bedoeld ook: je betreedt kwetsbaar gebied.

    • Gelukkig kun je je vader niet missen als je hem niet hebt gekend.
    • Iedereen heeft weleens wat.
    • Ouders die gescheiden zijn, da’s toch veel erger?
    • Dat kan toch niet de enige oorzaak zijn?
    • Verlaat Verdriet – nee, nooit van gehoord.
    • Kom op, kijk eens vooruit!
    • We gaan het nu niet meer hebben over iemand die al zo lang dood is.
    • Je idealiseert je moeder/je vader.
    • Als je weet waar het vandaan komt, kun je het ook oplossen.
    • Je leeft NU hoor.
    • Gelukkig is er tegenwoordig veel meer aandacht voor de kinderen.
    • Zit je daar nou nog mee?

    Mijn leven verloren

    ‘Cara vita che mi sei andata perduta, con te avrei fatto faville se solo tu non fosti andate perduta.’ *

    Een andere pijnlijke bijwerking van het tekort aan kennis zijn de misdiagnoses die Verlaat Verdriet-ers krijgen. Misdiagnoses die het leven van Verlaat Verdriet-ers tot een hel kunnen maken. Een bekend voorbeeld daarvan is de Italiaanse dichteres Almelia Rosselli, 1930-1996, 7 jaar toen ze haar vader verloor, 18 jaar toen ze haar moeder verloor. Overleden in 1996, door zelfdoding. Een leven lang ging ze gebukt onder zware depressies en de diagnoses Paranoïde Schizofrenie en Parkinson. Diagnoses die ze altijd heeft bestreden als onjuiste diagnoses. In 1996 maakte ze een einde aan haar leven – evenals de door haar bewonderde schrijfsters Virginia Woolf (1882-1941, 13 jaar toen ze haar moeder verloor) en Sylvia Plath (1932-1963, 8 jaar toen ze haar vader verloor).

    * ‘Mijn allerliefste leven dat voor mij verloren is gegaan, wat zou ik hebben gestraald als je maar niet verloren was gegaan.’
    Almelia Rosselli, dichteres en musicienne

    Lees meer

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Boeken van Titia Liese

    © Kenniscentrum Verlaat Verdriet, 2025

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet  #teruggaanomverdertekunnen #handreikingenbijverlaatverdriet #tipsvoorverlaterouw #kwetsbaargebied

     

  • | | | |

    Bijzondere Verlaat Verdriet-workshop februari 2025

    DoorTitia Liese

    ‘In de toekomst wil ik ook gaan werken met Verlaat Verdriet-ers’ vertelde Marije Wolthuis me een paar jaar geleden. Op haar zestiende verloor Marije haar moeder na een ziekbed van vier jaar. Twee keer deed Marije mee aan een Verlaat Verdriet-workshop. ‘Kom een keer als extra meedoen met een Verlaat Verdriet-workshop’ nodigde ik Marije uit. ‘Dan kan je in een andere hoedanigheid ervaren wat de workshop doet. Kan je in de praktijk de thema’s leren zien, en leren van de kennis en kunde die ik in de loop van de jaren heb ontwikkeld en opgebouwd.’ Marije nam de uitnodiging graag aan. Ze nam deel aan de workshop van de afgelopen dagen.  ‘Als je wilt, schrijf over jouw ervaring in de workshop. Dan plaats ik dat graag.’ Gisteravond al stuurde Marije me haar eerste reactie op haar deelname als ‘extra’ aan de workshop. Marije, dank je wel voor je aanwezigheid en voor je mooie bericht.

    Dankbaar

    Dankbaar, geraakt en voldaan voel ik mij. De afgelopen dagen was ik onderdeel van de Verlaat Verdriet-workshop bij Titia Liese. Na twee keer eerder als deelnemer een plek in te nemen, sloot ik deze keer aan als ‘meelezer’/sidekick. Zodat ik ‘als ik later groot ben’ deze kennis en kunde zelf verder kan verspreiden. Dankbaar, voor alle kennis die ik op mocht en mag slurpen en me eigen mag maken. Dankbaar, voor de verhalen van de deelnemers, hun openheid in het delen van misschien wel hun kwetsbaarste stuk, en het vertrouwen dat ze schonken aan ons groepje juist door dit delen.

    Geraakt

    Geraakt, door de verschillende verhalen, en door de gelijkenissen tussen ‘onze’ thema’s. Door de universeel lijkende vraag van elke Verlaat Verdriet-er: ‘Ja maar, hoe dan?!’ Door het zien van het vertrouwen en de dapperheid waarmee de deelnemers weer naar huis zijn gegaan, klaar om de (vele!) kleine stappen die ze tijdens dit weekend al gezet hebben, voort te zetten en hun weg verder te vervolgen met de handvatten die ze aangereikt hebben gekregen.

    Voldaan

    Voldaan, door de volledigheid van deze 3-daagse, de mooie afwisseling tussen weten en voelen, denken en doen. De manier waarop zakken in de woorden en emoties van je eigen verhaal werd afgewisseld met het creatief vormgeven van je verhaal, maken de workshop tot een uitgebalanceerd geheel. Dagen waarop ieder van ons weer verder kan bouwen op haar eigen manier. Ik kijk uit naar de terugkomdag!

    Groen gras

    Marije is al enige jaren werkzaam als therapeutisch coach, gespecialiseerd in burn-out en stress. Ze schoolt zich verder voor haar werk als therapeutisch coach in verband met trauma. Tevens staat ze klaar om verder te werken met de Verlaat Verdriet-ers die nu al naar haar praktijk komen.
    Marije – van harte welkom in onze steeds verder groeiende groep Verlaat Verdriet-ers die hun ervaringskennis professionaliseren om in te kunnen zetten in hun werk met Verlaat Verdriet-ers.
    Groen Gras coaching – praktijk van Marije Wolthuis.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #workshopverlaatverdriet #ervaringskennis #teruggaanomverdertekunne #symposiumvoorhulpverleners #kenniscentrumverlaatverdriet #marijewolthuis #groengras