• | | | | | |

    Nog altijd geen afscheid genomen van je vader?

    DoorTitia Liese

    ‘Heb je nog altijd geen afscheid genomen van je vader?’
    Dit is het verhaal dat een Verlaat Verdriet-ster me vorige week vertelde over haar ervaringen met verlies- en rouwdeskundigen.

    Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de zestig, verloor haar vader in haar kleutertijd. Ze was recent aanwezig bij een lezing van een veel gevraagd, en veel geprezen, verliesdeskundig wetenschapper met aanleg voor empathie. Zij hoort zijn lezing aan. Zijn lezing over verlies. Over rouw. Hij geeft voorbeelden die aanwezigen raken. Diep raken. Over mensen die verliezen lijden. Over kinderen. Ook over kinderen die hun ouder verliezen vertelt hij aangrijpende verhalen. Over Verlaat Verdriet en verlate rouw heeft hij het niet. Na afloop van de lezing stapt de Verlaat Verdriet-ster naar de spreker. Ze wil hem vertellen over haar verlieservaring. Het rouwproces waar ze nu middenin zit. Ze vertelt hem dat ze op haar vijfde haar vader verloor. Hij kijkt naar haar. Afkeurend. Zegt: ‘Heb je nog altijd geen afscheid genomen van je vader?’

    Verbijsterend

    Ze is verbijsterd door deze reactie. Ongeveer in dezelfde week heeft deze Verlaat Verdriet-ster een overeenkomende ervaring. Deze keer met een hoogleraar die zich bezighoudt met verlies en rouw. Ook hier een inleiding die stevig resoneert bij aanwezigen die zich herkennen in zijn verhalen. In zijn voorbeelden. Na afloop stapt ze ook naar deze professor. Stelt zich voor. Vraagt hem naar zijn bevindingen met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Hij kijkt haar glazig aan. Geen idee waar ze het over heeft.

    Nog maar weer eens

    Nog altijd (b)lijken verlies- en rouwdeskundigen, professoren incluis, wat Verlaat Verdriet en verlate rouw betreft de Gordiaanse knoop niet ontward te hebben. Dus vooruit: nog maar weer een keer: wij zijn geen onmondige kinderen die hun ouder(s) hebben verloren. Wij zijn volwassen mensen die in hun kindertijd hun ouder(s) hebben verloren. Volwassen mannen. Volwassen vrouwen. Met een verleden. Met een heden. En met een toekomst. Met een verhaal. Een levensverhaal. Beschadigd. Vastgelopen. Maar niet verwoest. En ook niet onmondig.

    Meer lezen

  • | | | |

    De restauratie van Casa Matilda is begonnen!

    DoorTitia Liese

    Vijftien september 2025. De officiële startdatum van de restauratie van Casa Matilda. Huis voor Levensverhalen op het pleintje van CodiponteCastello.

    Beren op de weg

    ‘Beren op de weg zijn er om ze er vanaf te schuiven’ hoorde ik Maartje een tijdje geleden zeggen. Nou: die beren waren er. En Maartje heeft ze vakkundig van de weg afgeschoven. Met haar tomeloze energie, haar kennis van restauraties en haar doorzettingsvermogen. Wat voel ik me ongelofelijk dankbaar dat, met name door de inzet van Maartje, binnen afzienbare tijd Casa Matilda onderdak kan gaan bieden aan mensen die op de een of andere manier aan het werk willen met hun levensverhaal. Dit hele bijzondere project op het pleintje van CodiponteCastello, in dat nog onontdekte deel van de Toscane: de Lunigiana.

    Casa Matilda

    • Maartje schrijft: Mando un update in Olandese:
      De hele bouw is in juli ter controle en voorbereiding doorgerekend en bestudeerd door Francesca (geometra/bouwkundige) en Claudio (ingenieur). De aanvragen voor de vergunningen zijn ingediend en verkregen.
    • Er is bij de gemeente ook een aanvraag gedaan voor het ‘bezetten van publieke ruimte’, voor de steigers, hijskraan, en de opslag voor bouwmaterialen. Ook deze vergunning is verkregen. 
    • Om de steigers rond het huis te kunnen optrekken, moest de zijde van de waterput ontbost worden, dit heeft Alberto gedaan. 

    Responsable dei lavori

    En daar staat het dan: opdrachtgever Liese Titia. Wie had dat ooit gedacht (ik zelf niet, maar wat is dit bijzonder!).

  • | | | |

    De restauratie van Casa Matilda is begonnen!

    DoorTitia Liese

    Vijftien september 2025. De officiële startdatum van de restauratie van Casa Matilda. Huis voor Levensverhalen op het pleintje van CodiponteCastello.

    Beren op de weg

    ‘Beren op de weg zijn er om ze er vanaf te schuiven’ hoorde ik Maartje een tijdje geleden zeggen. Nou: die beren waren er. En Maartje heeft ze vakkundig van de weg afgeschoven. Met haar tomeloze energie, haar kennis van restauraties en haar doorzettingsvermogen. Wat voel ik me ongelofelijk dankbaar dat, met name door de inzet van Maartje, binnen afzienbare tijd Casa Matilda onderdak kan gaan bieden aan mensen die op de een of andere manier aan het werk willen met hun levensverhaal. Dit hele bijzondere project op het pleintje van CodiponteCastello, in dat nog onontdekte deel van de Toscane: de Lunigiana.

    Casa Matilda

    • Maartje schrijft: Mando un update in Olandese:
      De hele bouw is in juli ter controle en voorbereiding doorgerekend en bestudeerd door Francesca (geometra/bouwkundige) en Claudio (ingenieur). De aanvragen voor de vergunningen zijn ingediend en verkregen.
    • Er is bij de gemeente ook een aanvraag gedaan voor het ‘bezetten van publieke ruimte’, voor de steigers, hijskraan, en de opslag voor bouwmaterialen. Ook deze vergunning is verkregen. 
    • Om de steigers rond het huis te kunnen optrekken, moest de zijde van de waterput ontbost worden, dit heeft Alberto gedaan. 

    Responsable dei lavori

    En daar staat het dan: opdrachtgever Liese Titia. Wie had dat ooit gedacht (ik zelf niet, maar wat is dit bijzonder!).

  • | | |

    Wat blijft: tentoonstelling van Bastiaan van den Berg

    DoorTitia Liese

    Wat blijft

    Gisterenmiddag bezocht ik met Verlaat Verdriet-er/fotograaf Alex Witteveen de tentoonstelling Wat blijft van Verlaat Verdriet-er/conceptueel kunstenaar Bastiaan van den Berg. De tentoonstelling duurt nog tot en met zondag 3 augustus 2025, in De Ruimte in Deventer. Bastiaan van den Berg laat in deze tentoonstelling zien wat jong ouderverlies kan betekenen voor ‘worden wie je bent’. Bastiaan is dagelijks bij de tentoonstelling aanwezig van 11-16 uur.

    Bijvoorbeeld

    Vader

    Fotoserie van de vader van Bastiaan, en de betekenis die zijn vader voor Bastiaan heeft gehad in de loop van zijn leven. Hoe de vanzelfsprekende aanwezigheid van zijn vader abrupt stopte bij zijn plotselinge dood. Lange tijd was zijn vader voor Bastiaan niet meer dan een zwart gat. Bastiaan troostte zichzelf met het gevoel: ik heb er veel van geleerd, en ik ben er sterk door geworden. Tot het niet meer ging zijn vader te negeren. En hij op zoek moest gaan naar de connectie met zijn vader. De fotoserie laat zien wat er gebeurde.

    Bord voor je kop

    Bord voor je kop, rouw op je kop.
    Wil je het zien? Of wil je het niet zien?

    Papa’s jas

    Jarenlang droeg Bastiaan het leren jasje van zijn papa. Toen Bastiaan zelf vader was geworden droeg hij nog steeds het leren jasje. Nog steeds was het leren jasje papa’s jas. Maar dan met een andere papa erin.

    Meetlat

    Zoals zoveel Verlaat Verdriet-ers geneigd zijn te doen legt Bastiaan zichzelf regelmatig langs de meetlat. Mogelijk herken je die neiging bij jezelf.

     

    Gezichtsverlies

    Bij het stofzuigen stootte Bastiaan het beeldje om van de heilige Josef met het kindje Jezus op zijn arm. Josef verloor daarbij zijn gezicht, en Bastiaan besefte plotseling hoe graag hij – net als Jezus – door zijn vader gekoesterd zou willen worden.

    Potgrond

    Om niet alleen zijn vader beter te leren kennen, maar ook zichzelf dook Bastiaan in zijn familiegeschiedenis. Hij zocht de plekken op waar zijn vier grootouders werden geboren, de plekken waar zijn ouders werden geboren en de plek waar hij zelf werd geboren. Van elk van deze plekken nam hij een paar handen grond mee. Zo gaf hij elk haar/zijn eigen plek.

    Plaats

    Tentoonstelling Wat blijft vind je tot en met zondag 3 augustus 2025 in De Ruimte, Nieuwstraat 38 in Deventer. Bastiaan is dagelijks aanwezig tussen 11 en 16 uur. Hij laat je graag genoemde verbeeldingen – en andere hier niet genoemde, maar even waardevolle verbeeldingen – zien van de gevolgen van jong ouderverlies. Je bent van harte welkom!

    Lees meer over Bastiaan van den Berg op zijn site www.injehemd.nl