• | | | | | |

    De weg van liefde, en die ene gedachte

    DoorTitia Liese

    Zeven gedachten die je leven kunnen veranderen

    1. Die ene gedachte waar je al een leven lang naar op zoek bent;

    2. Die ene gedachte die al zo lang diep in je zit;

    3. Die ene gedachte die zo graag geuit wil worden;

    4. Die ene gedachte die je wilt delen met mensen die je begrijpen;

    5. Die ene gedachte waarin je nieuwsgierigheid voelt;

    6. Die ene gedachte: waar vind ik een plek waar tijd, ruimte en begrip is voor mij, en voor mijn verhaal;

    7. Die ene gedachte die je te binnen schiet als je dit leest.

    Vraag

    Welke gedachte komt nu op bij jou?

    De weg van liefde

    Zaterdag 24  – vrijdag 30 oktober 2026

    Lees meer

    De weg van liefde

  • | | | | |

    Labyrinthia: mens in tijd en ruimte

    DoorTitia Liese

    Mens in tijd en ruimte

    Het was al jaren geleden dat ik het Drents Museum in Assen bezocht. Gisteren reisde ik naar Assen om de tentoonstelling te zien van Amrita Sher-Gil. Direct na binnenkomst werd ik verrast door Labyrinthia, de nieuwe presentatie van de collectie van het Drents Museum. Nieuwsgierig geworden stapte ik eerst de tentoonstelling met de naam Labyrinthia binnen en voelde meteen: ik kan niet meer terug. Dit moet ik eerst zien. Dit moet ik eerst doen. Labyrinthia neemt je mee. Slokt je op. Leidt je door een ontdekkingstocht naar mens in tijd en ruimte.

    Inspiratie

    Wat een inspirerende manier voor Verlaat Verdriet-ers om op hun eigen manier op zoek te gaan naar hun (voor)geschiedenis. Die het vroege verlies van hun ouder een plek willen geven. Niet alleen in hun eigen verhaal, maar ook in de familielijnen van hun beide ouders. Voor helden die het hele proces van verwerken en helen onder ogen willen zien en daar vol voor willen gaan.
    Dat kan heel goed in delen. Laat je inspireren door deelthema’s die bij jou resoneren. Ik noem je een aantal zalen die bij mij meteen associaties oproepen met Verlaat Verdriet-thema’s.

    Zalen met inspirerende thema’s

    • ZAAL VAN DE HELDEN
      Wie waren jouw helden in je jeugd? Wat kun je nog over ze vertellen?
    • ZAAL VAN DE IDEALEN
      Welke idealen hadden jouw ouders? Wat kun je nog vertellen over de idealen van je ouders?
    • ZAAL VAN DE VERWONDERING
      Wat zijn belangrijke thema’s in jouw leven? Wat kun je over deze thema’s vertellen?
    • ZAAL VAN LEVEN EN DOOD
      Welke rol speelt dood in jouw leven? Wat kun je vertellen over dood?
      Welke rol speelt overleven in jouw leven? Wat kun je vertellen over overleven?
      Welke rol speelt leven in jouw leven? Wat kun je vertellen over leven?
    • ZAAL VAN DE SMAAK
      Wat betekent smaak voor jou? Welke rol speelt smaak in jouw leven?
    • ZAAL VAN DE TRADITIE
      Welke tradities speelden een rol in jouw gezin van herkomst?
      Welke tradities speelden een rol in het leven van je grootouders?
    • ZAAL VAN DE SCHOONHEID
      Wat betekent schoonheid voor jou? Wat kun je vertellen over schoonheid?
    • ZAAL VAN HET KIJKEN
      Hoe kijk jij naar jezelf? Hoe breng je dat onder woorden?
    • ZAAL VAN DE UITVINDINGEN
      Welke bijzondere dingen heb jij in je leven ontdekt?
    • ZAAL VAN DE STATUS
      Waaraan werd in jouw gezin van herkomst status ontleend?
      Wat gebeurde er met ‘status’ na het overlijden van je ouder?
    • ZAAL VAN DE OFFERS
      Tot welke offers ben jij niet bereid als je jouw verlate rouwproces aangaat?
      Tot welke offers ben jij wel bereid als je jouw verlate rouwproces aangaat?

    Amrita Sher-Gil

    En natuurlijk bezocht ik ook de tentoonstelling van Amrita Sher-Gil. Wat een overweldigend kunstenares! Wat een oeuvre van een vrouw die niet ouder werd dan 28 jaar. Hoe is het mogelijk dat een vrouw met zo’n groot talent geen vooraanstaande plaats heeft gekregen in het canon van de beeldende kunst. Ook dat kun je onderzoeken: welke plaats geef jij jezelf in het leven?

    Lees meer

     

  • | | | |

    Als alles trauma is, wat is dan trauma?

    DoorTitia Liese

    Ruptuur en trauma

    In een tijd waarin ‘alles’ trauma lijkt te zijn, is het bij jong ouderverlies door overlijden des te belangrijker zorgvuldig te onderzoeken. Waar gaat het over? Wat is er gebeurd? Wat heeft dat voor mij betekend? En wat betekent dat nu nog voor mij?
    Wat betekent ruptuur? Wat betekent trauma?

    Stel

    Je verliest een ouder door een auto-ongeval.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Je verliest een ouder door een auto-ongeval.
    Er is sprake van dood door schuld.

    Een andere persoon heeft het ongeval veroorzaakt.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?
    Jouw ouder heeft het ongeval veroorzaakt.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?
    Je ouder is verongelukt door een eenzijdig ongeval.
    Is er sprake van opzet? Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Je verliest een ouder door een auto-ongeval voor, of vlak na, jouw geboorte.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Je verliest een ouder door een auto-ongeval. Jijzelf zat ook in die auto.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Je verliest je beide ouders gelijktijdig door een auto-ongeval.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Je verliest je beide ouders door een auto-ongeval. Jijzelf zat ook in die auto.
    Is dat trauma? Zo ja: hoe? Wanneer?

    Zoals je zult begrijpen als je dit leest: er is niet op elke gebeurtenis, op elke vraag, een pasklaar antwoord.
    Therapieën zijn vaak gericht op: hoe kom ik eraf. Een verlaat rouwproces begint bij de vraag: hoe ga ik het aan. Waar gaat het over? Wat is er gebeurd? Wat heeft dat voor mij betekend? En wat betekent dat nu nog voor mij?

    Lezen

    Zien

    Rouw kent geen tijd 

  • | |

    Een dag met een hele dikke gouden rand

    DoorTitia Liese

    ‘Titia, wil je voor ons een lezing komen houden in Winschoten?’
    Ons is Stichting TrOost Groningen. Stichting TrOost Groningen biedt ondersteuning, informatie en herdenkingsmogelijkheden bij verlies en rouw.
    Winschoten is de plaats waar ik, inmiddels lang geleden, ter wereld kwam.

    JA

    JA, antwoord ik meteen op de uitnodiging van Marian Ek, want zij is degene die me de uitnodiging stuurt. Een logische volgende stap voor verlies-/ en rouwbegeleider Marian, geïnspireerd door haar deelname aan ons symposium Teruggaan om verder te kunnen van afgelopen november.
    ‘Wat leuk om dat te doen in mijn geboortestad. Natuurlijk doe ik dat graag. Thuiskomen in Groningen. Bij de mensen en hun verhalen, hun kijk op het leven, de humor waar ik zo van hou. Maar: mag het alsjeblieft een informatiemiddag zijn in plaats van een lezing? Een lezing voelt voor mij zo gelikt en ik wil graag met de aanwezigen in gesprek gaan. Ik wil horen wat ze van me willen weten. Wat ze van mij willen horen.’ ‘Natuurlijk mag dat.’
    Ik vraag Annemieke Arendsen een artikel te schrijven om door te geven aan de kranten in het Noorden. En dat schrijft Annemieke. Een mooi, uitnodigend artikel dat (in verkorte versie) op verschillende plekken is gepubliceerd.

    Ik begrijp het nu veel beter

    Op 9 mei 2026, toevallig twee dagen na de geboortedag van mijn moeder (geboren 7 mei 1908, Ambt Almelo, overleden 26 december 1957, Wildervank), in de Vennekerk in Winschoten. Opgewekt maak ik me in de ochtend al vroeg klaar voor vertrek. Benodigdheden voor mijn verhaal. Twee doosjes boeken. Voor een vleugje Italië, natuurlijk wil ik ook graag in de plaats waar ik ben geboren de aanwezigen vertellen over Casa Matilda – Huis voor Levensverhalen in Codiponte, bak ik een Torta della Nonna. Vertrek om 9.30 uur en ben om 11.30 uur in Winschoten. Inmiddels toch wel een beetje gespannen. Hoeveel mensen zijn er straks? Hoe zal het gaan? Wat ga ik allemaal vertellen? Delen? Als ik op m’n plek zit, op de tafel in plaats van erachter, valt alles van me af. Na de eerste woorden begint het te stromen. Heb ik contact met de rond de twintig aanwezigen. ‘Door wat jij vertelt begrijp ik het allemaal veel beter’ hoor ik in de pauze, en na afloop terug. Niet alleen van Verlaat Verdriet-ers zelf, maar ook van hun partners. Van broers en zussen. Alleen dat al maakt het zo de moeite waard om dit te doen. Met recht: een dag met een hele dikke gouden rand.
    Stichting (Tr)Oost Groningen, Marian, dank voor de uitnodiging en voor al het werk dat jullie hiervoor hebben verzet. Wat mij betreft graag voor herhaling vatbaar. Het eerste verzoek daartoe is vanochtend al vroeg bij me binnen gekomen. Doen?

    Meer lezen