• | | | | |

    Verlaat Verdriet-ers, en suïcidegedachten

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers, en suïcidegedachten

    ‘Wat een prachtig symposium hebben jullie georganiseerd.’ ‘Wat een mooie waardevolle dag met al die mooie waardevolle Verlaat Verdriet-ers samen.’ ‘JA!’ Ik ontvang de complimenten van verschillende kanten graag. Het is een hele mooie dag geweest, symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op zaterdag 2 maart 2024. Ook ik heb genoten van al die blije mensen, die genoten van deze samenkomst.
    En toch, ergens in mij, voel ik een klein, maar hardnekkig waarschuwingslampje. Uit mijn Verlaat Verdriet-werk weet ik vrij zeker dat tenminste driekwart van de Verlaat Verdriet-ers met wie ik heb gewerkt worstelen – of hebben geworsteld – met suïcidegedachten. Dat is veel. En het blijft bijna altijd onder de oppervlakte totdat……

    Delen van Verlaat Verdriet-kennis

    Op de vrijdagmiddag van de workshops deel ik altijd de Verlaat Verdriet-kennis die ik in de loop van de jaren heb ontwikkeld. De herkenning, en de erkenning, doet de deelnemers altijd zoveel goed.

    ……. op de vrijdagavond deel ik altijd het schema dat ik heb gemaakt over Ruptuur en Trauma. In dit schema laat ik zien hoe Verlaat Verdriet-ers gevoelig kunnen worden, bijvoorbeeld voor stress. Voor burn-out. Chronische vermoeidheid. Chronische pijnen. Voor angst- en paniekaanvallen. Voor depressie. Verslavingen. Dan komt ook suïcide-gedachten aan de orde. Soms wordt er meteen gereageerd. Soms wordt er vooral instemmend geknikt. Het wordt herkend, door minstens driekwart van de deelnemers.

    Suïcidegedachten

    De meeste Verlaat Verdriet-ers zijn niet actief suïcidaal. Maar ze kennen wel de leegte. Het gat in hun ziel. De innerlijke eenzaamheid. Het altijd aanwezige verlangen, zonder ooit goed te kunnen duiden waar dat verlangen over gaat. Ze kennen de intense, alleroverheersende vermoeidheid van een leven lang overleven. Het gevoel voor elke millimeter in hun leven geknokt te moeten hebben. Het simpelweg niet meer op te kunnen brengen. Deze Verlaat Verdriet-ers willen niet dood, ze weten niet hoe ze moeten leven. Ze verlangen naar rust. RUST. En sommige van hen willen naar hun overleden ouder.

    Dat is veel. Heel veel. Alleen al om dit gegeven hebben de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – Verlaat Verdriet dus – meer bekendheid nodig in de hulpverlening. Zouden in de hulpverlening alle bellen moeten rinkelen als het gaat om suïcidegedachten bij volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden. Alle seinen op rood moeten staan. Of liever: alle seinen op groen!

    Symposium voor hulpverleners

    Hulpverleners: zet alle seinen op groen! Tijdens symposium Teruggaan om verder te kunnen delen wij, Verlaat Verdriet-ers, onze kennis en kunde uit ervaring met jullie. Geef groen licht voor het symposium. Kom! Op zaterdag 5 april 2025 in MFC De Roef in Harderwijk. Lees meer over symposium Teruggaan om verder te kunnen en meld je aan!

    Zien en horen

    Rouw kent geen tijd – Ruptuur en trauma

    Lezen

    Trauma en ruptuur 

  • | | | | |

    Uit je hoofd met je Gevoelswoordenboek

    DoorTitia Liese

    Uit je hoofd met je Gevoelswoordenboek

    ‘Wat heerlijk nu eens niet met m’n hoofd bezig te zijn.’
    ‘Een beetje tot mijn verbazing ging ik er helemaal in op.’
    ‘In m’n hoekje met m’n Gevoelswoordenboek.’
    ‘Al werkend met de kleuren kwamen de woorden vanzelf in me op.’
    ‘Ik kwam helemaal tot rust en het leverde me onverwachte nieuwe inzichten op.’

    Gevoelswoordenboek

    ‘Ik wil graag iets doen, maar ik weet niet goed wat.’ Dat kan je gebeuren in je verlate rouwproces. Mogelijk herken je dit. Je weet dat je voor een klus staat die veel van je inzet vraagt. Van je moed. Je doorzettingsvermogen. Van de discipline die je op moet brengen om het vol te houden. Je weet het: er moet iets gebeuren. Voor dit proces is het nodig dat je in beweging komt. Dat je gaat doen, in plaats van blijven denken dat je iets zou moeten doen. Speciaal voor deze situatie heeft Titia Liese – die als ervaringsgenoot maar al te goed weet hoe je jezelf in deze patstelling helemaal klem kunt zetten – Gevoelswoordenboek voor je samengesteld.

    Downloaden

    In Gevoelswoordenboek werk je in een kant-en-klaar concept. Je kunt Gevoelswoordenboek gratis downloaden van Kenniscentrum Verlaat Verdriet om ermee aan de slag te gaan. Niet meer uitstellen. Gewoon gaan doen.

    Aan het (verwerk)werk

    Op een speelse manier werken met kleuren is altijd inspirerend. Het nodigt jou als het ware uit om door te gaan. Voorbij de drempels die je altijd weer voor jezelf opwerpt. De drempels van twijfel. Van weerstand. Cynisme. Moedeloosheid. De gevoelswoorden vallen je vanzelf te binnen terwijl je aan het werk bent met de kleuren. Echt. Je zult zelf ervaren wat het je brengt als je in beweging komt.

    Elfjes

    Hoeveel Elfjes breng jij tot leven met de gevoelswoorden die bij je op zijn gekomen? * Een kleine waarschuwing: Elfjes kunnen verslavend werken. * * En een iets grotere disclaimer: Elfjes kunnen zomaar je hartsvriendinnen worden.

    Gevoelswoordenboek
    Inspirerend (verwerk)werk
    Woord en beeld
    Wat een mooi concept
    Veilig 

    Gratis downloaden

    Je kunt Gevoelswoordenboek gratis downloaden van website Kenniscentrum Verlaat Verdriet. 

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners. Zaterdag 5 april 2025. Lees meer over symposium Teruggaan om verdere te kunnen op Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Lezen

    Lees over Verlaat Verdriet en verlate rouw in het boek van Verlaat Verdriet-deskundige Titia Liese: Teruggaan om verder te kunnen.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #verlaatverdrietsymposium #gevoelswoordenboek #verlaatverdrietinwoordenbeeld

  • | | | |

    Over stiefloeders en stiefmoeders: tips voor hulpverleners

    DoorTitia Liese

    Over stiefloeders en stiefmoeders

    Ga er maar aan staan! Je bent jong – of misschien niet meer piepjong – en je trouwt met een weduwnaar met kinderen. Enig idee waar je aan begint? Het is je bedoeling deel uit te gaan maken van een gezin dat al gevormd is. Dat al een eigen gezinscultuur heeft. Met normen en waarden die bij het gezin horen. Een eigen stijl van opvoeden. Kun je het ooit goed doen als nieuwe partner? Als stiefmoeder? Als moeder? Word je geaccepteerd door de kinderen die er al zijn? Word je afgewezen? Houdt de moeder die is overleden nog een eigen plaats in het gezin? Verdwijnt de overleden moeder uit het gezin?

    Tips voor hulpverleners

    • Wie heeft voor jou gezorgd na het overlijden van je moeder?
    • Hoe noemde je de tweede vrouw van je vader?
      • Wat betekende dat voor jou?
      • Wat gebeurde er met jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Behield je overleden moeder een plaats in het nieuwe gezin?
      • Op welke manier gebeurde dat?
      • Wat betekende dat toen voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Had de tweede vrouw van je vader kinderen toen ze in jullie gezin kwam?
      • Wat betekende dat voor de samenstelling van jullie gezin?
      • Wat betekende dat toen voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Wat betekende het voor jou als er zichtbare intimiteiten waren tussen je vader en zijn nieuwe vrouw?
    • Kreeg je vader nieuwe kinderen met zijn tweede vrouw?
      • Wat betekende dat voor de samenstelling van het gezin?
      • Wat betekende dat toen voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Hoe heeft de relatie met je vader zich ontwikkeld?
      • Wat betekende dat in je jeugd voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Hoe heeft je relatie met de tweede vrouw van je vader zich ontwikkeld?
      • Wat betekende dat in je jeugd voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?
    • Als je vader geen relatie is aangegaan met een nieuwe vrouw: wat betekende dat voor jullie gezin?
      • Wat betekende dat toen voor jou?
      • Wat betekent dat nu voor jou?

    Over stiefloeders en stiefmoeders

    In de loop van de jaren heb ik heel wat benamingen gehoord. Stiefmoeder. Stiefloeder. Stiefmonster. Stiefheks. Maar ook Verlaat Verdriet-ers die liefdevol spreken over ‘moeder’ of over ‘stiefmoeder’. Of in sommige gevallen over ‘stiefje’.

    Tips voor hulpverleners

    Vragen om aan Verlaat Verdriet-ers te stellen

    • Welke van de benamingen past bij jouw situatie?
    • Wat betekende dat in je jeugd voor jou?
    • Wat betekent dat nu voor jou?

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen

    Verlaat Verdriet-symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen. Zaterdag 5 april 2025. Lees meer en aanmelden: Kenniscentrum Verlaat Verdriet.

    Boeken van Titia Liese

    #stiefmoeder #verlaatverdriet #verlaterouw #zonder moeder #kenniscentrumverlaatverdriet #teruggaanomverdertekunnen #verlaatverdrietsymposium #hulpverleners

  • | | | |

    Wat is er toch zo speciaal aan Verlaat Verdriet?

    DoorTitia Liese

    ‘Wat is er toch zo speciaal aan Verlaat Verdriet? werd me lang geleden tijdens een radio-interview gevraagd. Ik raakte een beetje in paniek. Zo heel lang werkte ik nog niet met Verlaat Verdriet-ers in de workshops. Zo’n rechtstreekse vraag: daar kreeg ik het toch wel een beetje benauwd van. Gelukkig viel me bijtijds een adequaat antwoord in. Een antwoord dat wel twee heel bijzondere reacties teweeg bracht. Welke reacties? Dat vertel ik nog wel een keer. Misschien wel bij symposium Teruggaan om verder te kunnen.

    Inmiddels weet ik beter. Weet ik meer. Veel meer. Ik weet bijvoorbeeld dat er geen eenduidig antwoord is op de vraag: Wat maakt Verlaat Verdriet toch zo speciaal? Daarvoor zijn Verlaat Verdriet en verlate rouw te complex, te gelaagd en te zeer gebonden aan personen.

    Een paar antwoorden

    Om je een paar antwoorden te geven waarom Verlaat Verdriet en verlate rouw zo speciaal zijn

    • Verlaat Verdriet – de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – is een blinde vlek. Een blinde vlek in de wetenschap. Een blinde vlek in de hulpverlening. En tot overmaat van ramp een blinde vlek bij veel Verlaat Verdriet-ers zelf. Zo ongeveer alle gebieden van verlies en rouw zijn onderzocht en in kaart gebracht. Behalve de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Een beetje jammer. Vind je ook niet?
    • Een verlaat rouwproces heeft een totaal andere dynamiek dan een rouwproces na een recent verlies. Toch wordt verlate rouw vaak behandeld als rouw na een recent verlies. Een beetje jammer. Vind je ook niet?
    • Verlaat Verdriet en verlate rouw maken deel uit van het levensverhaal. Het gaat dus niet alleen om de vroege dood van de ouder(s), Verlaat Verdriet gaat ook over wat er na de dood van de ouder(s) is gebeurd. Om de context. Terwijl er vaak uitsluitend wordt gekeken naar de dood van de ouder(s). Een beetje jammer. Vind je ook niet?

    In de loop van de vele jaren van haar Verlaat Verdriet-werk heeft Titia Liese Verlaat Verdriet en verlate rouw nauwkeurig onderzocht, en in kaart gebracht. Titia laat dit onder meer zien in haar video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.
    Ruim vijfentwintig jaar kennis uit ervaring. Kennis uit primaire bronnen. Dat werkt!

    Onze primary

    Onze primary voor symposium Teruggaan om verder te kunnen:
    Hulpverlener kom, vraag, leer! Meld je aan

    Wij ontmoeten  je graag!