• | | | | | | | | | | |

    Wolf Biermann – Tot op de dag van vandaag

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    ‘Tot op de dag van vandaag wordt uw leven bepaald door een man die u maar één keer bewust hebt gezien. U was nog geen 4 jaar oud en de ontmoeting duurde nog geen half uur.
    ‘Het ingebakken verdriet om mijn vader is de wet waar ik naar leef’

    Wolf Biermann

    In Volkskrant Magazine van vandaag (4 maart 2017) lees ik het interview met de bekende Duitse zanger Wolf Biermann (geboren in 1936).
    Op zeven-jarige leeftijd verloor Biermann zijn vader. Zijn – Joodse – vader stierf in 1943 in vernietingskamp Auschwitz.

    Bezoek aan zijn vader

    Als kind van vier bezocht hij met zijn moeder zijn vader die toen gevangen zat in de gevangenis in Bremen.
    …………..’In de kantine stonden twee stoelen met een lange tafel ertussen. Mijn moeder nam mij op schoot. Toen werd mijn vader binnengeleid. Hij had pyama-achtige kampkleding aan, zijn hoofd was geschoren. Mijn moeder mocht hem niet aanraken’……….

    Vertrouwd

    ‘Vond u het spannend?’ ‘Nee. Geen kloppend hart, geen spoortje verlegenheid. Hij was even vertrouwd en even dichtbij als mama.’

    Hoe kan dat?

    ‘Voordat mijn moeder ging werken bij de stomerij Dependorf vertelde ze me elke avond een verhaaltje over hem voor het slapengaan. En iedere ochtend een goedmorgenverhaaltje. Ze had een geweldige truc: elke ochtend legde ze iets in mijn kraanwagentje, dat in het trappenhuis stond. Een snoepje, een hostie of een koekje, een suikerklontje, een kippenveer, een knikker. Bij het ontbjt vertelde ze dan over de avontuurlijke wijze waarop deze kostbaarheden van Bremen dwars door de Lüneburger Heide, over de Elbe, naar mij toe waren gekomen. De regen trotserend en de dieven te slim af, die mijn cadeau hadden willen stelen. Net zoals de katholieken met de hostie het lichaam van Jezus tot zich nemen, at ik iedere ochtend de hostie met mijn vaders lichaam, in de waarste zin van het woord……..’

    Mijn moeder

    ‘Mijn moeder was naaister, een sterke, slimme, volkse Moeder Courage.’

    Mijn vader

    ‘…………..Ik ben al mijn hele leven in Auschwitz. Vanaf het begin, altijd weer. Iedere schoorsteen herinnert me aan mijn vader’

  • | |

    Je moet vooruitkijken

    DoorTitia Liese

    Je moet vooruitkijken

    ‘Je moet vooruitkijken’ zei de bedrijfsarts tegen me toen ik bij hem kwam omdat ik helemaal ben vastgelopen. Ook in mijn werk.
    ‘Dat heb ik altijd gedaan, en daarom zit ik nu hier. Het is tijd dat ik er wat aan ga doen.’

    Mail

    Onlangs ontving ik een e-mail van een Verlaat Verdriet-er die met bovenstaande zin begint.
    In haar mail vervolgt ze:
    ‘Ook ik verloor jong mijn ouder. Wat ben ik blij met jouw site.
    Wat ben ik blij met alle informatie die daar op staat.

    (H)erkennen

    Wat heb ik mezelf herkend.
    Wat ben ik blij met de erkenning die je geeft.’

    Doorgeven

    ‘Ik heb je site doorgegeven in mijn familie en aan vrienden.
    Ik heb delen uitgeprint. Ik ga ze aan de bedrijfarts geven.
    Dank voor het werk dat je doet.
    Dank ook voor de boeken die je hebt geschreven.’  

    Aan het denken zetten

    ‘Je moet vooruit kijken’ zei de bedrijfarts tegen deze Verlaat Verdriet-er.
    Haar adequate antwoord: ‘Dat heb ik altijd gedaan, en daarom zit ik nu hier. Het is tijd dat ik er iets aan ga doen’ zet naar ik hoop deze bedrijfarts aan het denken over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
    Laten we het hopen!

  • | |

    De oudste kennis ter wereld

    DoorTitia Liese

    De oudste kennis ter wereld

    ‘De rouw-wetenschap is een nog jonge wetenschap’ hoorde ik een tijd geleden een rouw-wetenschapper zeggen. ‘We weten al veel, maar veel weten we ook niet. Die wetenschap ontwikkelt zich nog.’
    ‘Wat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn betreft heb je helemaal gelijk’ dacht ik meteen. ‘Wat Verlaat Verdriet en de specifieke dynamiek bij verlate rouw betreft lopen jullie mijlenver achter bij de kennis uit ervaring die allang voorhanden is.’

    Maar meteen daarna dacht ik: ‘De rouw-wetenschap mag jong zijn, de kennis van verlies en rouw is zo oud als de mensheid.
    De oudste kennis ter wereld.
    Overal op de wereld.’

    Wetenschap

    Analyseren.
    Kwantificeren.
    Systematiseren.
    Statistieken.
    Theorie.
    Protocol.

    Kennis van het hoofd.
    Kennis uit theorie.
    Rouw op afstand gezet.
    Wetenschap.

    Kennis

    Er is meer dan kennis uit wetenschap.
    Belangrijk, als het over rouw gaat.
    Als het over gevoel gaat.
    Kennis uit ondervinding. Uit ervaring. Uit de praktijk.
    Intuïtie.
    Gevoel.
    Empirie.

    Zielsverlies

    In wat wij ‘primitieve samenlevingen’ zijn gaan noemen was zielsverlies allang een bekend fenomeen.
    Evengoed als in die samenlevingen allang bekend was, dat het de verantwoordelijkheid van de samenleving is om getraumatiseerde ‘stamleden’ te helpen helen. Omdat getraumatiseerde mensen – mensen met zielsverlies – een gevaar betekenen voor de samenhang, en dus voor de veiligheid, van de groep.

    Beschikbaar

    Kennis uit ondervinding.
    Kennis uit ervaring.
    Het is allemaal beschikbaar op 13 mei 2017.

    ERKENNEN

    Erken: Verlaat Verdriet gaat over mij.
    Erken: verlate rouw bij Verlaat Verdriet gaat over mij.

    Helen

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Kom naar symposium ZEER op 13 mei 2017.

     

  • | |

    Leven in de schaduw van zelfdoding

    DoorTitia Liese

    Leven in de schaduw van zelfdoding

    Mogelijk verloor je in je jeugd je ouder als gevolg van zelfdoding.
    Mogelijk deed je ouder verschillende pogingen tot het definitieve einde daar was.
    Een dreiging die overal in zat. Die constant aanwezig was.

    Ook als je weg was, was er altijd de vraag: hoe vind ik haar/hem als ik weer thuiskom?
    Mogelijk was jij degene die je ouder na haar/zijn dood vond.
    Leven in de schaduw van zelfdoding.

    Onveilig

    Altijd was er die onveiligheid. Dat tekort aan geborgenheid. Niet alleen door de dreiging die uitging van de ouder die een einde maakte aan haar/zijn leven. Ook je andere ouder kon niet naar behoren functioneren. Ook je andere ouder raakte aangetast door de (langdurige) situatie.
    Je paste je aan.
    Je probeerde zo weinig mogelijk overlast te bezorgen.
    Je ging zorg dragen voor jouw ouder(s), in plaats van de zorg te krijgen die jij als kind van je ouder(s) hoorde te krijgen.
    Gevoelens van schaamte, machteloosheid, verdriet, boosheid, schuld gingen deel uitmaken van je leven.

    Taboe

    Met wie kon je praten over wat er bij jou thuis gebeurde?
    Waar moest je heen?
    Naar wie kon je toe?
    Wie ving jou op?
    Wie zag wat er bij jou thuis gaande was?
    Wie zorgde er voor jou?

    Schaduw

    Wat betekende het voor jou dat je ouder de verantwoordelijkheid voor de pogingen tot zelfdoding in jouw schoenen schoof? Niet alleen omdat jij dat zo voelde of dacht, maar omdat dat in de werkelijkheid gebeurde.
    Uit ervaring kan ik hier iets over zeggen. In mijn geval was het de tweede vrouw van mijn vader die in ernstige mate suïcidaal was. De ‘schuld’ kreeg ik wel in mijn schoenen geschoven.
    Ik weet waarover ik praat als ik het heb over de dreiging.
    De onveiligheid.
    De beschuldiging dat het aan jou ligt.
    Uit ervaring kan ik zeggen: bevrijd je van die last.
    Kom uit de schaduw van de zelfdoding gvan je ouder.
    Nu.
    Het is tijd voor je.

    Belast

    Tot op de dag van vandaag kun je je belast voelen met de gevolgen. Niet alleen door het verlies van je ouder, maar ook door de wijze waarop je ouder overleed.
    Een last die niet thuishoort op jouw schouders.

    Last

    Het was niet jouw schuld dat je ouder het leven niet meer aankon.
    Het is niet jouw schuld dat je ouder ervoor koos uit het leven te stappen.

    Bevrijden

    Het leven en het lijden van je overleden ouder was haar/zijn verantwoordelijkheid.
    Toen.
    En nu.
    Zoek hulp bij het je bevrijden van deze ondragelijke last die jou verhindert voluit te leven.
    Van deze last die niet op jouw schouders hoort.

    Je bent het waard!