• | | | | | | | | | | | | | |

    Achterkant

     

     

     

     

     

     

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Je leest het vaak: rouw is de achterkant van liefde.
    Of, zoals afgelopen week, naar aanleiding van het NPO-programma Kijken in de zielRouw is de omgekeerde vorm van verliefdheid.
    Een heel beperkte opvatting van rouw, in mijn optiek.
    Want wat als niet liefde maar boosheid, verdriet en woede je verbonden heeft met de persoon die er niet meer is?

    Niet omzien in wrok

    Rouw dus na het verlies van iemand
    die jou niet heeft gegeven wat je nodig had,
    die jou heeft afgewezen,
    die jou heeft miskend,
    die jou heeft gebruikt,
    die jou heeft misbruikt,
    die jou heeft verraden.
    Rouw die vele malen groter, pijnlijker en ingewikkelder kan zijn dan rouw na het verlies van een geliefd iemand.
    Wil je niet je leven spenderen aan wrok, dan is het belangrijk dat je in beweging komt!

    Volwassen-perspectief

    Rouw als achterkant van liefde is ook rouw gezien vanuit het perspectief van de volwassene.
    Maar hoe zit dat met het kindperspectief?

    Kind-perspectief

    In de workshops Verlaat Verdriet laat ik het altijd zien: het kindperspectief.
    De loyaliteit van kinderen naar de ouder(s).
    Geen enkele verbinding tussen levende wezens is zo sterk als de loyaliteit van kinderen naar hun ouder(s).
    Die gevoelens van loyaliteit stoppen niet na het onomkeerbare verlies van de ouder (ruptuur!).
    Alleen de ontvanger is er niet meer.

    De achterkant van loyaliteit

    Wel een achterkant dus.
    De achterkant van loyaliteit.

    De achterkant van loyaliteit is leegte.
    De achterkant van loyaliteit is eenzaamheid.
    Innerlijke eenzaamheid.

    Innerlijke eenzaamheid

    Innerlijke eenzaamheid: één van de grootste Verlaat Verdriet-thema’s die ik ken.
    Een thema met een enorme impact op het hele leven van Verlaat Verdriet-ers.
    Een thema dat nog veel te vaak niet gezien, laat staan erkend wordt (‘Er zijn zoveel mensen eenzaam in Nederland Titia. Het is het thema van onze tijd. Dat weet je toch zelf ook wel?‘ kreeg ik laatst weer eens te horen. Deze keer van iemand die geacht wordt heel erg veel te weten van verlies en rouw).

    Verlate rouw

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Betreft deze innerlijke eenzaamheid ook jou?
    Dan is het belangrijk dat ook jij in beweging komt.
    Tegen jou wil ik de woorden zeggen van Clarissa Pinkola Estés uit haar boek De ontembare vrouw:

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Symposium ZEER

    Symposium ZEER op 13 mei 2017 biedt jou de gelegenheid
    ervaringsgenoten te ontmoeten,
    je te verbinden met mensen die, net als jij, weten hoe het voelt,
    met hen te delen wat met andere mensen vaak zo moeilijk te delen is,
    om nieuwe moed en kracht op te doen.

    Je bent van harte welkom op 13 mei 2017! 

  • | | | | | | | | | | | | | | |

    Portret van een man: Jens Christian Grondahl

     

     

     

     

     

     

    ‘Bestaat het alleen in mijn herinnering, het gevoel dat ik buitengesloten was, terwijl de stofdeeltjes vol verwachting kraakten onder de naald van de pick-up?………’ (bladzijde 29)

    ‘Ik word vijfenveertig, meneer Egel’
    Zo noemde ze mij. Soms was ik een galante egel, maar op andere momenten was het gewoon haar afkorting voor raar, tegendraads, introvert, (bladzijde 146).

    ‘Denk je dat je ooit ophoudt jezelf te kwellen?’ (bladzijde 315).

    In Portret van een man blikt de hoofdpersoon – van wie we de naam gedurende het boek niet te weten komen – terug op zijn leven aan de hand van de vrouwen die daarin een belangrijke rol hebben gespeeld.
    Als jonge man (18 jaar) wordt hij zo aangegrepen door de dood van zijn moeder dat hij op zoek gaat naar meer betekenis in zijn leven.

    Archeologische expeditie

    ‘Een archeologische expeditie naar een gewoon leven’ wordt het boek genoemd in één van de recensies die ik las.

    Je herinneren is vertellen wat is geweest. In de taal ís het er nog.
    Het is er als dat wat is geweest, dat wat verteld kan worden. Daar ben ik achter gekomen toen Julie klein was, als ik haar vertelde over de oma die ze nooit zou kennen.
    Ik toonde haar de weinige foto’s die ik heb van mijn kindertijd en de tijd voor mijn geboorte. Toen mijn moeder nog niet iemands moeder was, maar gewoon een jonge vrouw, een meisje.
    Terwijl we naar de foto’s keken, merkte ik dat het gebeurde. De foto’s waren niet meer dan dode afdrukken, maar in mijn verhalen werd Julies oma weer werkelijk.
    Ze was geweest en daarom was ze er op een of andere manier nog steeds.
    Als iemand over wie je kunt vertellen.
    Bladzijde 127

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek

    Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek helpt je jouw archeologische expeditie naar je leven te structureren.

    Herinneringsboek Moeder

    Herinneringsboek Moeder helpt je woorden en beelden te geven aan het leven van je overleden moeder.

    Herinneringsboek Vader

    Ook beschikbaar: Herinneringsboek Vader

    Portret van een man

    Portret van een man
    Jens Christian Grondahl
    ISBN 978-90-290-9195-4

  • | | | | | | | | | | | | | |

    Tante. Mama. Mies.

     

     

     

     

     

     

     

    Op een dag verdween mijn moeder; op een dag verscheen een tante met een plumeau, een uitgetreden non.
    Het was haar roeping te trouwen met een weduwnaar, mijn vader.
    Of dit boek dan autobiografisch is?
    Ik had het niet kunnen schrijven als ik de waarheid ervan niet kende, maar dit verhaal is het verhaal van Marieke.

    Citaat van Elle van Lieshout op de omslag van haar boek Tante.

    Thema’s

    Aan de hand van drie thema’s: Tante / Mama / Mies beschrijft Elle van Lieshout de lotgevallen van Marieke.
    Jongste van zeven kinderen.
    Zeven jaar als haar moeder overlijdt.

    In korte hoofdstukken beschrijft van Lieshout hoe het leven van Marieke uit elkaar valt als ze haar moeder verliest door kanker.
    Langzaam maar zeker voltrekt zich het drama van haar jeugd.
    De geestelijke onveiligheid.
    De bedreigingen van (onzichtbare) mishandelingen.
    De steeds verdergaande des-integratie van haar oorspronkelijke gezin.

    Marieke als kind van zeven.
    Marieke als kind van elf.
    Marieke als kind van vijftien.

    De moeder die sterft.
    De vader die zelf als heel jong kind zijn moeder verloor.
    Het verraad van de vader, die kiest voor z’n nieuwe vrouw.
    De vader die vlucht in z’n werk.
    De ’tante’ die de nieuwe vrouw van Marieke’s vader wordt.
    De nieuwe ‘mama’.
    De broers en zussen van Marieke die successievelijk uit het gezin van herkomst verdwijnen.
    De dreigende zelfmoorden.

    …..Ze heeft zich opgesloten in haar slaapkamer. Ze gaat zich weer eens van kant maken.
    Ik klop vriendelijk op haar deur.
    Geen reactie.
    Is het al gelukt? vraag ik.
    Zo niet, succes ermee. Ik ben naar school. En als ik je niet meer zie, tot in het hiernamaals………….. 

    Tante

    ‘Er is weer een nieuwe tante.
    Een madam met stadse fratsen, zeggen Trees en Ties van de Pas…………….

    Mama

    ………… Papa heeft het versje geschreven.
    Ineke en ik zeggen het op.
    Het eindigt zo:

    We zeggen voortaan mama.
    Dat is ons Moederdagcadeau.
    Omdat jij zo goed voor ons zorgt,
    noemen we je zo.
    …………………….. 

    Mies

    Ze willen het weer proberen, papa en Mies.
    Ze zijn tenslotte nog steeds getrouwd en wat God verbonden heeft kan de mens niet scheiden.
    Papa lacht erbij………… 

    Verplichte kost

    Elle van Lieshout beschrijft in Tante het steeds verder ontsporen van het oorspronkelijke gezin.
    Het onvermogen van de overgebleven gezinsleden, met name van de volwassenen, om de ontworteling en de neergang van het oorspronkelijke gezin ten goede te keren.
    Geschreven in heldere, nuchtere, verontrustende, vaak hilarische taal.
    Verplichte kost voor ieder die ook maar de geringste neiging vertoont de gevolgen van jong ouderverlies te onderschatten, te bagatelliseren, of te ontkennen!

    Boekentafel

    Lees meer over Tante en andere relevante boeken voor Verlaat Verdriet-ers in Boekentafel 

  • | | | | | | | | | | |

    Lezing

    Vorige week woensdag, 2 november 2016, de Verlaat Verdriet-lezing in Groningen Stad. Georganiseerd in samenwerking met ervaringsgenoten. En dat is zo fijn!
    Els Pronk, ervaringsgenote en onder meer medewerkster van cursuscentrum De Poort, zorgde voor de samenwerking met De Poort: de prettige ruimte die voor ons beschikbaar was en de PR via De Poort.
    Irene zorgde voor de PR, met name via de social media.
    Theo zorgde voor alle randvoorwaarden van die avond: de opstelling van de zaal, thee/koffie, en na afloop het opruimen.
    Els, Irene en Theo: dank jullie wel!

    Groningen

    En dan in Groningen! Ik kom, ook al ben ik inmiddels zo’n 40 jaar geleden vertrokken uit Groningen, toch ook altijd weer thuis.
    Tussen de Groningers.
    Tussen het Gronings.
    Rond de dertig mensen kwamen naar de lezing.
    Verlaat Verdriet-ers.
    Verlaat Verdriet-ers met de overgebleven ouder.
    Elke keer weer een heel bijzondere ervaring om mijn lezing te kunnen doen. Te zien wat het met de aanwezigen doet om te horen wat ik in de loop van vele jaren heb geleerd over de levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder. Om die kennis te kunnen delen!

    Opluchting

    ‘Ik kom je bedanken voor de erkenning die jij geeft aan de overgebleven ouder’. Na afloop stapte één van de aanwezigen naar me toe. Moeder van volwassen kinderen.
    Haar erkenning van mijn erkenning doet omgekeerd weer veel met mij. Ik realiseer me eens te meer hoeveel er nog te zeggen en te schrijven valt over de ouder die – veel te jong en ongewenst – overblijft als alleenstaand ouder.

    Loopgenoten

    In de zaal ook een aantal Verlaat Verdriet-ers die ik al ken. Die elkaar al kennen. Bijvoorbeeld via De Loopgenoten. Een mooie gelegenheid om een nieuwe datum te plannen voor een wandeling. Die wandeling gaat plaatsvinden op zondag 27 november 2016. Aanmelden voor deze wandeling doe je via schonemma@ziggo.nl

    Hoorn

    Vanavond de Verlaat Verdriet-lezing in Hoorn. Ook deze lezing hebben we samen georganiseerd: Marjo, Margreet en ik.
    Nog een uurtje, en dan neem ik de trein.
    Ik kijk er naar uit om ook deze avond weer te kunnen delen!