• | | | | | | | | |

    Kind van een ongewenste moeder

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Vriendelijk.
    Bescheiden.
    Paste zich altijd aan de wensen van andere mensen aan.
    Oordeelde nooit.
    Nuanceerde altijd de oordelen van anderen.

    Man

    Ik heb het over de man van een oudere, dierbare vriendin van me.
    Zo heb ik hem altijd ervaren.
    Vriendelijk en bescheiden.
    Nooit oordelend.

    Bewonderenswaardige eigenschappen in een mens.
    Zo heb ik dat altijd ervaren.
    Zo zal ik dat altijd blijven voelen, ook al is hij een aantal jaren geleden overleden.

    Ongewenste moeder

    Toch kregen deze mooie eigenschappen indertijd een wat andere kleur voor me, toen ik me realiseerde dat deze man was opgegroeid als de zoon van een ongewenste moeder.
    Vrouw die in het al bestaande gezin kwam.
    Gewenst door de weduwnaar die zijn vrouw was verloren.
    Ongewenst door de kinderen die hun moeder waren verloren.

    Kind

    In dit gezin werd de man van mijn vriendin als kind geboren.
    In dit gezin moest de man van mijn vriendin zich als kind staande zien te houden.

    Ander perspectief

    Ik realiseerde me toen ook, hoe ik als Verlaat Verdriet-er altijd vanuit mijn eigen stiefmoeder-ervaring heb gekeken.
    Dat van het kind dat haar moeder verloor.
    Dat van het kind dat een slechte relatie had met de tweede vrouw van haar vader.
    Er is dus ook nog een heel ander perspectief in het brede Verlaat Verdriet-spectrum: dat van het kind zijn van een ongewenste moeder.

    Illustratie

    Cornelis Jetses:
    Ot en Sien.

     

  • | | | | | | | |

    Schuld en boete

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Het lijkt wel of ik mezelf in een constante staat van ongenoegen houd.’
    Het is lang geleden dat ik me dit realiseerde.
    Voor mij al sinds lang geen realiteit meer in mijn dagelijkse leven van nu. Toch kwam het bij me op in een gesprek dat ik kort geleden had met een Verlaat Verdriet-ster (nu rond de 40, 10 toen ze haar moeder verloor na een lange ziekte-tijd).
    Deze Verlaat Verdriet-ster vertelde over haar neiging om altijd (belangrijke) zaken uit te stellen.
    En zichzelf al die uitstel-tijd te kwellen met de voortdurende wetenschap: ‘Ik moet iets doen.’
    ‘Ik moet mijn beloften nakomen.’
    ‘Ik moet mijn afspraken nakomen.’
    ‘Ik moet mij plicht doen.’
    Toch doet ze het niet.
    Ze stelt het uit.
    En uit.
    En uit.
    Terwijl ze zich er 24 uur van de dag van bewust is.
    ‘Ik moet iets doen.’
    Ze doet het niet.
    En kwelt zichzelf.

    Vicieuze cirkel

    Wat heb ik het zelf ook gekend: deze vicieuze cirkel van schuld.
    Van tekort schieten.
    Van schaamte.
    Van boete.
    Van straf.
    Wat heb ik het gekend: deze zelfondermijnende cirkel van schuld en boete.
    Maar
    Niet alleen wij beiden.
    Deze vicieuze cirkel hoor ik vaak.
    Van heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

    Verwijtbaar

    ‘Ik weet heel goed wat ik doe’, vertelt de Verlaat Verdriet-ster.
    ‘Ik ben me ervan bewust, dat ik steeds weer in het onzichtbaar-zijn kruip.
    Door me schuldig te voelen.
    Door me machteloos te voelen.
    Door te denken: ik ben het niet waard om er te zijn.
    Door verwijtbaar tekort te schieten.
    Door me in mezelf terug te trekken.
    Door me onbereikbaar te maken voor andere mensen.
    Door het daardoor nog erger te maken.
    Door mezelf te straffen voor iets wat ik ook gewoon had kunnen doen’ 

    Negatieve identiteit

    ‘Ik ben in een negatieve identiteit gestapt na het verlies van mijn moeder’, realiseerde ik me lang geleden.
    ‘Wat raar, dat geen enkele van de therapeuten die ik – als volwassene! – heb gehad dit heeft gezien.
    Dat geen enkele therapeut met dat gegeven aan het werk is gegaan.’

    In mijn blog van 22 juni j.l. schreef ik over die jas.
    Die oude mottige jas.
    Mag die uit?
    Kan die uit?
    Die jas van de negatieve identiteit is een heel hardnekkige jas.
    En toch kan ook die jas uit!

    Marlene Dumas

    Het schilderij dat ik als beeld heb gebruikt, is een schilderij van Marlene Dumas  

  • | | | | | |

    Vader dag

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

    Dag vader

    Fietsend, en denkend aan wat ik allemaal nog kan schrijven over Verlaat Verdriet (veel) fiets ik door de polder. En bedenk dat het vandaag Vaderdag is (ik werd er vandaag tijdens de Terugkomdag van een Verlaat Verdriet-workshop al aan herinnerd).
    Er schiet me een foto te binnen van mijn vader met mij op zijn schouders, die ik onlangs tegen kwam. Als ik naar deze foto kijk zie ik een grote, sterke, trotse en gelukkige vader met dochter die nog niet helemaal zeker weet of ze wel safe zit daarboven. Maar: ze geeft hem het voordeel van de twijfel.
    Mijn vader was de fotograaf thuis. Dit is één van de heel weinige foto’s die door mijn moeder gemaakt zullen zijn.
    Niemand van ons drieën die ook nog maar enig idee had van wat ons boven het hoofd hing.
    Mijn moeder niet.
    Mijn vader niet.
    Ik niet.

    Verloren

    Mijn vader en moeder waren al lang getrouwd toen ik, oudste van twee, werd geboren. Een goed, stabiel en harmonieus huwelijk, waarin we meer dan welkom waren.
    Toen ik net acht jaar was overleed mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.
    Maar.
    Ik verloor niet alleen mijn moeder.
    Ik verloor ook mijn grote sterke trotse pappie.
    Mijn pappie die altijd alles (aan)kon.

    Praten

    Met mijn vader heb ik nooit meer kunnen praten over mijn moeder. Hij overleed lang voordat ik met mijn Verlaat Verdriet-werk begon. Nu weet ik hoe goed het ons beiden gedaan zou hebben als we dat nog wel hadden kunnen doen.
    Mogelijk bevind jij je in een vergelijkbare situatie. Je zou met je overgebleven ouder willen praten over je overleden ouder, maar je durft het niet.
    Uit ervaring kan ik je zeggen: probeer er alles aan te doen wat je maar enigszins mogelijk is.
    Er komt een moment waarop het niet meer kan.
    Nooit meer. 

    Vaderdag

    Het is vaderdag vandaag.
    Vader dag.
    Dag grote sterke trotse gelukkige pappie.
    Dag vader.  

  • | | | | | | | | | | | |

    Mary Costello: Academy Street

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Roman van Mary Costello, over het leven van de Ierse Tess Lohan.

    Als heel jong kind verliest Tess haar moeder.
    Ze groeit op en leeft in de tweede helft van de vorige eeuw.

    Academy Street, bladzijde 20

    ………………Haar moeder had haar lange haar opgestoken. Dan kreeg ze een hoestaanval en raakte het haar los.
    Op een keer zat er bloed in haar zakdoek. Toen ze ziek in bed lag, had ze haar haar los.
    Ze waren vorige week nog met Tess naar haar moeders kamer gegaan; haar moeder zat rechtop in bed in haar witte nachtpon. Ze tilden haar op het hoge bed en moeder kust haar voorhoofd. Maar toen Tess over haar moeders haar streelde en zich tegen haar aan wilde vlijen, zei Evelyn: ‘Zo, en nu weer naar beneden, dame’ en werd ze weggetrokken……. 

    Recensie VPRO-boeken

    Haar roman Academy Street vertelt in tweehonderd pagina’s prachtig proza het levensverhaal van Tess, die opgroeit op een grote boerderij in West-Ierland
    en als jonge verpleegster naar New York emigreert, waar ze net zo eenzaam is als ze als kind was.Tess leeft geen opmerkelijk leven, passanten zien niets meer dan een wat mensenschuw muurbloempje, maar wij weten wat er in dat verlegen meisje omgaat.
    Tess verlangt naar liefde maar voelt zich bij niemand op haar gemak.
    Geen onbekend thema maar zeldzaam prachtig verwoord.

    Citaat van Albert Camus

    Voor in het boek een prachtig citaat van Albert Camus (1913-1960, 1 jaar toen hij zijn vader verloor).
    Ik geef dit citaat graag aan je door:
    ‘Midden in de winter leerde ik eindelijk dat ik binnen in me een onoverwinnelijke zomer meedroeg.’

    Signalement van het boek

    Mary Costello
    Academy Street
    Uitgeverij Hollands Diep
    ISBN 9789048 826162 / NUR 302
    2014: Irish novel of the year