• | | | |

    Grote verwachtingen van Achmed Marcouch: Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    Achmed Marcouch

    Achmed Marcouch (1969, Beni-Boughafer).
    Twee jaar toen hij zijn moeder verloor, tien jaar toen zijn gezin van herkomst in Nederland herenigd werd.

    Grote verwachtingen

    In Volkskrant Magazine van deze zomer (2025) de rubriek Grote verwachtingen. Dit weekend, 9/10 augustus) de grote verwachtingen van Achmed Marcouch, burgemeester van Arnhem.

    …… ‘Ik was twee toen mijn moeder overleed. Ik weet niet hoe ze eruit zag, ik heb geen foto van haar. Als ik naar naar deze pasfoto kijk (de foto van zijn oma), dan denk ik: als ze op mijn oma leek, moet ze er ongeveer zo uit hebben gezien’…..

    ….. ‘Twintig jaar geleden heb ik haar een grafsteen gegeven. Ik moest altijd zoeken om te weten waar ze lag. Ik wilde dat mijn kinderen zouden weten waar hun oma ligt als ik er niet meer ben. Toen ik de grafsteen liet maken, moest ik haar geboorte- en sterfjaar achterhalen. Voor het eerst zag ik dat ze op 36-jarige leeftijd is overleden. Mijn moeder was een sterke vrouw. Het leven moet zwaar zijn geweest voor haar’……

    Dromen en verwachtingen

    …..’Heb ik mijn dromen en verwachtingen waargemaakt? In alle eerlijkheid: ik heb nog geen tijd gehad om goed te reflecteren op wat ik nou precies heb gewild. Ik wilde het goed doen, een goed leven leiden. De droom was nuttig zijn, op het calvinistische af. Dat kreeg ik mee van mijn vader: niets doen is tijd verdoen. De prijs daarvoor is hoog geweest. Vrije tijd kende ik niet. Vakanties waren gevuld met bijbaantjes – ik was kamermeisje, postbode, schoonmaker. Voor mijn werk als burgemeester van Arnhem is dat de beste vorming in maatschappijkennis geweest. De kern van mijn verhaal is dat ik dankbaar ben voor de mogelijkheden die ik in Nederland heb gehad. Maar je moet het wel zelf doen: met bloed, zweet en tranen.

  • | | | | |

    Teruggaan om verder te kunnen: het boek

    DoorTitia Liese

    Teruggaan om verder te kunnen

    … ‘Ik hoorde mensen tegen me zeggen: ga door met leven. Kijk niet teveel achterom. Sluit het af. Kijk naar de toekomst. Maar ik moest terug. Terug naar mijn rouw. Terug naar mijn verdriet. Ik ben verdrietig en down geweest, en ik zal het heus nog wel eens zijn. Maar het is het me wel waard geweest om midden in mijn verdriet te zitten. Ik heb eerst goed moeten rouwen om mijn leven weer op te kunnen pakken…’

    De titel van symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen is ontleend aan het boek dat Titia Liese schreef speciaal voor Verlaat Verdriet-ers. In dit boek deelt Titia de kennis die zij heeft ontwikkeld gedurende haar jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers. Aan de hand van eenvoudige schema’s waarmee ze haar kennis verduidelijkt, en citaten van ervaringsgenoten – zoals bovenstaand citaat van de Verlaat Verdriet-ster die de titel heeft gegeven aan het boek, opent Titia op een toegankelijke manier wegen voor Verlaat Verdriet-ers die op zoek zijn naar hulp.

    ‘Ik had nooit kunnen bedenken dat iemand zo tot in detail zou kunnen beschrijven hoe mijn binnenkant eruit ziet. Ongelofelijk, en ook heel bijzonder.’

    Handreikingen

    Teruggaan om verder te kunnen biedt niet alleen Verlaat Verdriet-ers, maar ook hulpverleners waardevolle handreikingen hoe op een goede manier om te gaan met Verlaat Verdriet en verlate rouw. Het laat zien wat het je brengt als je teruggaat. En het laat zien hoe je verder kunt gaan.

    ‘Maar juist die niet leuke periode heeft me veel gegeven. Ik kon bij mezelf naar binnen kijken en vroeg me dagelijks af: wat wil je met je leven? En vooral ook: wat wil ik niet (meer) met mijn leven? Nou, ik wilde niet voor altijd zoveel verdriet voelen, mezelf zo dwars zitten. Door mezelf die dingen af te vragen kreeg ik een veel beter beeld van mezelf. Over wie ik was. Wat ik graag wilde. Wat ik nodig had. Dat maakte me liefdevoller naar mezelf. En sterker. Zo sterk dat ik beslissingen kon nemen waar ik volledig achter stond, maar die wel heel erg eng waren. Waar ik dus veel moed voor nodig had. Het heeft me zelfvertrouwen gegeven dat ik dus echt op mezelf kan bouwen en op mezelf kan rekenen. Dat ik echt dingen zelf en alleen kan. Ik leef weer.‘ 

    Maria de Greef over dit boek

    Maria de Greef, rouwtherapeut en publiciste, schrijft in haar Voorwoord voor Teruggaan om verder te kunnen:

    De titel: Teruggaan, om verder te kunnen sluit naadloos aan bij mijn algemene visie op rouw: Wat achter je ligt, is ook altijd voor je. Maar bij Verlaat Verdriet is het nog meer dan dat. Alles, werkelijk alles in het leven van de mens die jong zijn of haar ouder verloor, is bepaald door dat verlies: de identiteit, relaties, het zich verhouden tot de wereld, tot veranderingen, tot zichzelf. Het leren leven met een gat in je ziel.

    Boeken bestellen

    Symposium

    Symposium Teruggaan om verder te kunnen, symposium voor hulpverleners op zaterdag 5 april 2025. Ben je hulpverlener? Kom je Verlaat Verdriet-ers tegen in je praktijk? Realiseer je je dat kennis uit ervaring bij kan dragen aan jouw werk met Verlaat Verdriet-ers in hun proces van verlate rouw? In een uitnodigend programma laten we je graag zien en ervaren hoe Verlaat Verdriet-ers in hun proces een leven te winnen hebben. Lees meer over dit bijzondere symposium.

    Rouw kent geen tijd

    In haar video’s op YouTube deelt Titia Liese haar kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. In 13 modules van rond de 20 minuten per stuk ontvouwt Titia, mede aan de hand van de schema’s die ze tekent, haar bevindingen die ze in de loop van vele jaren onderzoek samen heeft gebracht onder de titel Rouw kent geen tijd.

    #verlaatverdriet #verlaterouw #kenniscentrumverlaatverdriet #verlaatverdrietsymposium  #teruggaanomverdertekunnen

  • | | | | |

    In een klein hoekje verborgen

    DoorTitia Liese

    Een jaar of vier geleden kocht ik een nieuwe parasol voor m’n Terschellingse plek. Tamelijk lichtgewicht, maar wel met een lange stok. Jarenlang was ik gewend geweest aan een zware, ondeelbare houten stok. Altijd weer een worsteling om de parasol uit en in het schuurtje te krijgen. Maar altijd weer lukte het. Ook met de nieuwe parasol worstelde ik keer op keer met ‘schuurtje uit, schuurtje in’. Nooit drong tot mij door dat sommige parasolstokken wel deelbaar zijn. Tot ik vorige week de parasol in m’n schuurtje zag staan. Helft van de stok met parasol, naast de andere helft. Ken je die verbijstering die je kunt voelen als je iets wat zo voor hand liggend is – een deelbare parasolstok – gewoon jarenlang over het hoofd hebt gezien? Hoe dom kun je zijn?

    In een klein hokje verborgen

    Onmiddellijk voel ik weer al die keren tijdens mijn eigen verlate rouwproces waarin ik iets maar niet kon begrijpen. Tot op een dag ineens het kwartje valt, en je iets ziet wat je nooit hebt gezien, maar wat zo voor de hand liggend kan zijn. In een klein hoekje verborgen. Meestal op een moment dat je nou juist niet met je probleem bezig bent, gebeurt het. Ineens. Nieuw inzicht. Hoe verrast kun je zijn?

    Ben je al in de kleren?

    Voortvarend plaats ik de twee delen van de parasol op de parasolvoet. Natuurlijk heb ik gesnapt hoe je dat doet. Au. Oei. Au. Au.  Duim tussen de twee delen geklemd. Bloed. Pijn. Krachtwoord. Zo goed en zo kwaad als het gaat leg ik met mijn linkerhand een pleister om mijn heftig bloedende rechterduim. De volgende ochtend bloedt m’n duim nog steeds. Ik bel de huisartsenpraktijk, zodra die bereikbaar is. Aanvankelijk is de assistente niet onder de indruk van mijn verhaal. Tot ik vertel ‘In die arm heb ik geen lymfeklieren meer.’ ‘Ben je al in de kleren?’ vraagt ze. ‘Dan wil ik je meteen zien.’

    Ik ga straks kijken

    De dokter is overduidelijk een arts die met pensioen is, en waarneemt. ‘Je reageert zo rustig en adequaat’ zegt hij. ‘Wat heb je gestudeerd?’ ‘Niks’ zeg ik (niet geheel naar waarheid). ‘Ik werk vanuit ervaringsdeskundigheid. Ooit gehoord van Verlaat Verdriet?’ Hij kijkt me onderzoekend aan. Kennelijk heeft mijn vraag bij hem iets geraakt. Verborgen. In een klein hoekje. ‘Fijne dag verder’ zegt hij bij het afscheid. ‘Verlaat Verdriet. Daar ga ik meteen naar kijken.’

  • | | | | | |

    Hans Rooduijn: De voorloper

    DoorTitia Liese

    Hans Rooduijn: De voorloper

    Het gedurfde leven van mijn vader.

    Levensverhaal

    Levensverhaal van Hans Rooduijn (later: Roduin), 1915-1989, 11 jaar toen hij zijn vader verloor, samengesteld en geschreven door zijn zoon Tom Rooduijn.

    Wanneer Hans Roduin in 1989 vermist raakt in de buurt van het Noord-Italiaanse bergdorp Fanghetto, gaat zijn zoon Tom Rooduijn naar hem op zoek. Na de vondst van zijn lichaam besluit Tom het raadselachtige leven van zijn vader te reconstrueren.
    Als jonge dichter en theoloog weigert Hans in 1939 dienst en zit hij anderhalf jaar vast in Veenhuizen. In de oorlog biedt hij vanuit zijn antiquariaat d’Eendt in Amsterdam hulp aan Joodse onderduikers. Zijn sociëteit Le Canard vormt in de jaren vijftig het centrum van de artistieke voorhoede.

    Gelukkige jeugd

    ‘Gelukkige jeugd (tot mijn twaalfde) schrijft Hans Rooduijn in een autobiografische notitie vele jaren later. Heel veel later initieert hij als dramaturg een toneelstuk naar Kees de Jongen, het boek Kees de jongen geschreven door Theo Thijssen (1879-1943, 11 jaar toen hij zijn vader verloor). Voor een boekje bij het stuk selecteert Hans Rooduijn fragmenten uit geschriften van Theo Thijssen. Zoals over de dood van Thijssens eigen, 27-jarige vader, door tuberculose: ‘Ik weet dat het ontzaglijke veranderingen in ons gezinsleven heeft gebracht: ik zou bijna willen zeggen: het is een catastrofe geweest, die ons, kinderen, in stormachtig tempo tot wezenlijk andere wezens heeft gemaakt.’

    Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie

    ‘Je zou een boek over hem moeten maken‘ raadt journalist Henk Hofland Tom Rooduijn aan. Hofland schenkt hem een klein notitieboek. ‘Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie.’

    Fanghetto

    In 1971 ontdekt Hans Rooduijn het Noord Italiaanse dorp Fanghetto. In de loop van de jaren ontwikkelde zich daar een soort Nederlandse enclave. Over Fanghetto lees je onder anderen meer in het boek Bewaar de zomer van Alma Matthijssen: 1984 –         , 10 jaar toen ze haar vader verloor.

    Lezen