• | | |

    De weg naar liefde en geborgenheid

    DoorTitia Liese

    Over veertien dagen zetten we onze eerste stappen op De weg van liefde 2024. In de geborgenheid van Codiponte. In de Lunigiana, waar de maan zinnebeeld is van de omgeving (Luni/luna/maan). Waar onsterfelijke Verlaat Verdriet-ers je met hun stappen zijn voorgegaan. Matilde van Canossa (1046-1115, verloor op haar zesde haar vader). Strijdbare vrouw. Verzoener. Markgravin van Toscane. Sinds kort naamgeefster van Casa Matilde, het huis dat ik aankocht in Codiponte om in gebruik te gaan nemen als Centrum voor levensverhalen. Dante Alighieri (1265-1321, jong wees geworden). Politiek vluchteling. Verbannen uit zijn geboortestad Florence om zijn opvattingen. Michelangelo Buonarotti (1475-1564, verloor op zijn zesde zijn moeder). Zocht persoonlijk het marmer uit voor zijn beeld David, in de marmergroeven in de Apuaanse Alpen, op een steenworp afstand van Codiponte. David: zinnebeeld van de kleine man die met een list de reus overwon.

    Geborgenheid

    In de vallei tussen de Apuaanse Alpen en de Appenijnen. In de simpelheid van het dorp Codiponte, waar ondertussen zoveel voor je te ontdekken valt. Waar je verrast wordt door de vriendelijkheid van de Codipontse mensen, op de Codipontse berg. In villa Le Muse, het grote gele huis waar je je wonderbaarlijk thuis kunt voelen. Op je gemak. Geborgen. Waar het leven Italiaans is, en tegelijkertijd zo gewoon dat je het gevoel kunt hebben er altijd al geweest te zijn.

    Samen

    Samen zijn. Delen. Leren van elkaar. Terwijl ieder op eigen wijze werkt met eigen Verlaat Verdriet-thema’s. Schrijven aan de hand van toepasselijke schrijfuitnodigingen. Of op eigen wijze aan de hand van beelden vorm geven aan gevoelens. Genieten van het Italiaanse eten dat Davide voor ons bereidt. Van de liefdevolle gastvrijheid van Maartje. In een eeuwenoud Italiaans dorp, in een Italiaans huis. Samen dineren aan een mooi gedekte tafel. Als het weer het toelaat onder de sterrenhemel boven de binnenplaats van de Middeleeuwse Concia.

    Weg naar liefde

    Even helemaal toekomen aan jezelf. Je – opnieuw – verbinden met jouw eigen weg naar liefde. Ik zie ernaar uit, en verheug me nu al.

    Lees meer

    La Concia

  • | | | |

    Helen in rust en stilte op Terschelling

    DoorTitia Liese

    ‘Het lukt me niet meer.’ ‘Ik krijg het niet meer voor elkaar.’ Al een aantal maanden voelde ik hoe de – innerlijke – turbulentie van de afgelopen jaren z’n tol was gaan eisen. Ik wilde wel. Maar ik bracht het niet meer op. Te doen wat ik moest doen. Te doen wat ik wilde doen.
    Verandering van perspectieven. Verbindingen die losraakten. Verbindingen die opnieuw verbonden moesten. Steeds meer moest ik mezelf onder druk zetten. Geweld aandoen. ‘Tijd om naar Terschelling te gaan’ realiseerde ik me. Gelukkig had ik al een tiendaagse voor mezelf gepland. M’n Terschellingse plek waar ik me voluit gelukkig kan voelen. Maar waar ik me ook voluit ongelukkig kan voelen, omdat ook dat bij mijn leven hoort. Tien dagen niks doen. Behalve dat wat uit mezelf komt.

    En dan gebeurt het. Zie je het voor je? Na twee dagen het eerste moment. Waarom heb ik nou niet even dit gedaan? Waarom heb ik nou niet even dat gedaan? ‘Nee’, spreek ik mezelf streng toe. ‘Je zou niks doen, weet je nog? Ook als het niet goed voelt om niks te doen.’ Gelukkig heb ik deze dagen naar mezelf geluisterd.

    Helen in rust en stilte op terschelling

    Gisteravond fietste ik nog even over de dijk langs het Wad. De zon zakte langzaam achter de duinen. Hoogwater. Windstil. Alles stil. Ik ook. Van binnen. Geheeld in rust en stilte. Ik heb er weer zin in. Zie de zin weer in wat ik doe. Zie de zin weer van wat ik doe.

    De weg van liefde in Codiponte 2024

    Verlang jij ook zo naar rust en stilte. Naar verbinding met jezelf? Naar helen in rust en stilte? Lees dan meer over De weg van liefde in Codiponte. Waar je mag zijn die je bent. Waar je je geborgen voelt. Gezien. Begrepen. Verzorgd. De plek waar oud zeer kan helen.

  • | |

    Dochter van twee Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Vorige week op Terschelling ontmoette ik Alberta. Meer dan tien jaar geleden was Alberta deelneemster aan de biografische cursus De reis van je leven op Terschelling die ik indertijd gaf, samen met ritueelbegeleidster Marijke Serné.

    Vader

    Alberta, nu 70+, verloor niet zelf jong een ouder, maar is de dochter van twee Verlaat Verdriet-ers. Haar vader verloor als heel jong kind zijn vader. Hij bleef achter met zijn moeder en zijn broertje. Abrupt werden beide nog zo jonge kinderen uit huis geplaatst. De vader van Alberta kwam terecht in een liefdeloos, hardvochtig pleeggezin waar hij opgroeide tot een zwaar beschadigde, kwetsbare en emotioneel gehandicapte man. Zijn moeder en zijn broertje heeft hij nooit meer gezien.

    Moeder

    Haar moeder verloor als heel jong kind haar moeder. Ze werd geboren in een samengesteld gezin waar al eerder ingrijpende verliezen waren geleden. Na de lagere school moest haar moeder als dienstmeisje de kost verdienen. Ook zij was zwaar beschadigd, emotioneel instabiel, met een kwetsbare fysieke gezondheid.

    Alberta

    Na de geboorte van Alberta volgden in rap tempo nog zes andere kinderen. Zoveel mogelijk kinderen, was de mening van de pastoor. De kwetsbare geestelijke en fysieke gezondheid van de moeder, die haar ongeschikt maakten om zo’n groot gezin te runnen, was van ondergeschikt belang. Haar moeder leunde zwaar op Alberta, haar oudste kind. Vanaf haar aller-vroegste jeugd werd Alberta belast met taken die ze helemaal niet aankon.

    De reis van je leven

    In de week van De reis van je leven was me al duidelijk geworden hoezeer Alberta had geleden als kind van twee zwaar beschadigde Verlaat Verdriet-ers. Hoeveel invloed dat heeft gehad op haar moeizame leven. ‘De reis van je leven is voor mij het begin geweest van mijn zoektocht. De zoektocht naar ‘wie ben ik eigenlijk’ vertelt Alberta me als ik haar spreek op Terschelling. ‘Wie was mijn vader? Wie was mijn moeder? En wie ben ik? Meer dan tien jaar heb ik gewerkt om de puzzelstukjes bij elkaar te zoeken. In de loop van die jaren schreef ik aan mijn verhaal. Mijn levensverhaal. Wil je het lezen?’

    Terug van Terschelling vind ik het boek van Alberta in mijn brievenbus. Ik ben gaan lezen. Herken haar verhaal uit De reis van je leven. Haar moeizame leven. Lees over de helende werking van de puzzelstukjes die in elkaar zijn gelegd. Die woorden hebben gekregen. Betekenis. ‘Ik had niet durven hopen dat het werken aan de verhalen me zo zou helpen en me zoveel moois zou brengen’ schrijft Alberta in haar nawoord.

    Lees meer

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek: Tips voor mensen in je omgeving, blz 181 e.v.
    Bestellen 

    NB

    In verband met de privacy is dit bericht met aanpassingen geanonimiseerd.

  • | |

    Het is nooit te laat voor verlate rouw

    DoorTitia Liese

    ‘Ik was 6 jaar toen mijn moeder overleed, ik ben nu 77. Ik heb er mijn hele leven naar verlangd dat er ergens iemand zou zijn die zou begrijpen wat het verlies van mijn moeder voor mij heeft betekend. Nu lees ik iets over u in het nieuwe PLUS-Magazine van juni 2024. Wat ben ik blij dat u bestaat. Wat ben ik blij dat er een woord voor bestaat. Verlaat Verdriet.’

    Afgelopen maandag was ik onderweg in de trein voor een lange reis naar het zuiden. Er kwam een tekst in me op over leeftijd. Over bestaande, hardnekkige ideeën over leeftijd als je ouder wordt. De tekst had ik al snel geschreven. Maar het begin lukte me maar niet. Tot ik vanochtend een Verlaat Verdriet-ster aan de telefoon had. De 77-jarige Verlaat Verdriet-ster die me vertelde dat ze een leven lang elke dag haar moeder had gemist. Dat ze een moeilijk leven had gehad. Dat ze altijd heeft verlangd naar iemand die zou kunnen begrijpen wat ze zegt. Die eindelijk in PLUS-Magazine leest over jong ouderverlies. Over Verlaat Verdriet.

    Een leven te winnen

    Zelf was ik 40+ toen de onderwijsbaan die ik ruim tien jaar had ophield te bestaan. Veertig plus. Geen baan meer. En geen idee wat ik wilde met mijn leven. Wat ik kon. Welk doel ik had. Ik had zoveel goed te maken in mijn leven. Te herstellen. Daarna zoveel in te halen. Angsten te overwinnen. Twijfels aan mijzelf te overwinnen. Altijd moe. Mist in m’n hoofd. Altijd pijn in m’n lijf. Alcohol afhankelijk. Altijd het gevoel dat er zoveel meer in mij zat dan eruit kwam. Ik had een leven te winnen.

    Ik kreeg een uitkering. Schaamte, vermengd met blijdschap. Afhankelijk van een uitkering. Maar eindelijk tijd en de ruimte om met mezelf aan de slag te gaan. Stap na stap werkte ik aan mijzelf. Overwon mijn angsten. De twijfels aan mijzelf (ahum – behalve soms). Ging drie keer door een traject met borstkanker. Ik stopte met de alcohol. Met roken. Ging stap na stap mijn lijf, dat zo op slot had gezeten, activeren. Eerst door trouw wekelijks yogalessen te volgen. Later met vrijwel dagelijks een rondje sporten. Ik overwon mijzelf. (nog hoor ik mijn vader lang geleden zeggen, vrij naar Spreuken 13.32: ‘Wie zichzelf overwint, is sterker dan hij die een stad inneemt.’) Ik gaf hem gelijk. Wie zichzelf overwint …….  Mijn leven veranderde. Ikzelf veranderde. Werd 50 jaar. Zestig jaar. Zeventig jaar.

    Het is nooit te laat voor verlate rouw

    Waarmee ik maar wil zeggen, zeker aan alle 50+ Verlaat Verdriet-ers: laat je niet verleiden tot negatieve oordelen over leeftijd. Hou op met denken dat alle pijntjes van nu ‘de leeftijd’ zijn. Stop met die negatieve oordelen jezelf een oud wijf te vinden. Een ouwe uitgerangeerde man. Niet morgen, maar nu. Na jaren van stilstand waarin je er niet in slaagde je potentie waar te maken. Waarin je altijd het gevoel had beneden je maat te functioneren. Je jezelf klein en onopvallend hield uit angst je teveel te manifesteren, en vervolgens afgewezen te worden. Van jaren niet het gevoel gehad te hebben ertoe te doen. Of waarin je er in slaagde je potentie waar te maken ten koste van je gezondheid. Letterlijk met pijn en moeite. In beide gevallen nooit van je leven te kunnen genieten. Het is nooit te laat voor verlate rouw.

    Een boom planten

    De beste tijd om een boom te planten is twintig jaar geleden. De tweede beste tijd is nu (Chinees spreekwoord).

    Lezen

    PLUS Magazine juni 2024

    Citaat

    Het citaat van het 6-jarige meisje dat haar moeder verloor is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster.