• | | | | | | | | | | | | |

    Bibliotherapie: twee boekentips

    DoorTitia Liese

    Vorige week had ik een heerlijke werkweek op Bonaire, met genoeg tijd om te lezen. Dat heb ik gedaan, en wel in een heel bijzondere combinatie van twee boeken. Zo bijzonder dat ik het niet na kan laten deze twee boekentips – en de combinatie van deze beide boeken – aan je door te geven.

    Portret in sepia

    Vlak voor vertrek vond ik in een klein particulier kringloopwinkeltje het boek Portret in sepia van Isabel Allende. De vertaling van Portret in sepia is uit 2001. Niet heel nieuw dus, maar ik kende het niet.
    In Portret in sepia reconstrueert de inmiddels volwassen geworden hoofdpersoon, Aurora del Valle, haar biografie. Vlak na haar geboorte verliest Aurora, kind uit verschillende rassen en culturen, haar moeder. Tot haar vijfde groeit Aurora, in die tijd Lai-Ming genoemd, op bij haar veramerikaanste grootouders van Chinese en Chileense herkomst, de ouders van haar overleden moeder. Op haar vijfde wordt ze plotseling overgedragen aan haar grootmoeder van vaders zijde, Chileense van afkomst, maar reeds lang in Amerika wonend en werkend. Bij deze grootmoeder van vaders zijde groeit Aurora verder op, haar beide andere grootouders totaal, en onbespreekbaar voor haar grootmoeder, verdwenen uit haar leven.

    Aurora / Mai-Ling’s verleden en heden dragen verschillende geheimen in zich. Als volwassen vrouw, beschadigd door het vroege verlies van haar moeder en de gevolgen die dit voor haar heeft gehad, gaat ze op zoek naar deze familiegeheimen, dringt langzaam in ze door tot ze uiteindelijk ook het grootste geheim – de oorsprong van de nachtelijke angsten die haar sinds haar vijfde kwellen – onthult.

    Portret in sepia is niet alleen een roman waarin steeds opnieuw gevolgen van jong ouderverlies zichtbaar worden gemaakt, Portret in sepia is tevens een heel bijzonder voorbeeld van de helende kracht van (auto)biografisch werk, de reconstructie van een levensverhaal, met alle positieve en negatieve aspecten die daarvan deel uitmaken.
    Een prachtig voorbeeld van veranderkracht.

    De stem van je lichaam

    Tegelijkertijd had ik het nieuwe boek bij me van Peter Levine: De stem van je lichaam. Trauma’s helen met je lichaam als gids.
    In dit boek laat Levine op een zeer toegankelijke manier de effecten zien van trauma op het menselijk lichaam, het brein en de psyche. Hij toont aan dat trauma geen ziekte of afwijking is, maar een opgelopen verwonding als gevolg van angst, hulpeloosheid en verlies.
    Een zeer herkenbaar boek voor Verlaat Verdriet-ers, en een prachtige erkenning van de gevolgen van verlies.
    Een aanrader!

    Boekentips

    Isabel Allende
    Portret in sepia
    ISBN 90-284-192401

    Peter A. Levine
    De stem van je lichaam
    ISBN 9 789069 639741

  • | | | | | | | |

    De kunst van het verbinden 2014-2015

    DoorTitia Liese

    De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet

    Vertrouwen en verbinden zijn kernwaarden in het leven. Ieder mens heeft het nodig zich verbonden te voelen met andere mensen: verbonden met je omgeving, met jezelf, met het leven en een basaal vertrouwen te hebben in andere mensen, in je omgeving, in jezelf, in het leven.
    En juist met verbinden en vertrouwen hebben veel Verlaat Verdriet-ers problemen.

    Jaartraining

    De jaartraining De kunst van het verbinden is een intensieve Verlaat Verdriet-training, ontwikkeld en begeleid door Titia Liese en Geerte Cammeraat. In deze jaartraining ervaar je, samen met Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten, de Verlaat Verdriet-theorie die Titia Liese heeft ontwikkeld, onder meer aan de hand van basale creatieve werkvormen, aan familie-opstellingen verwante werkvormen, aan de hand van symbolen en van rituelen. De kracht van verbinden en delen is een belangrijke kwaliteit van de jaartraining De kunst van het verbinden.
    De cursusdagen vinden vijf maal over een jaar plaats, altijd op vrijdagen. Aan de jaartraining verbonden zijn vier intervisiebijeenkomsten van de groepsgenoten.

    Inhoud van de jaartraining

    • Dag 1: In het licht van kiezen en doen
    • Dag 2: Je eigen plaats in het leven
    • Dag 3: Van klacht naar kracht
    • Dag 4: Van gebonden naar verbonden
    • Dag 5: De kracht van het ritueel

    Startdatum van de jaartraining 2014-2015

    Vrijdag 7 maart 2014

    Cursusdata

    2014: 7 maart, 27 juni, 12 september, 28 november
    2015: 6 maart

    Informatie en aanmelden

    Contact

    of bel Titia Liese (0341- 260 289)
    of lees meer over De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet

    Aanmelden

     

    Deelnemers aan het woord

    • ‘Nog dagelijks ben ik dankbaar voor het hebben gevolgd van de jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet. Het heeft me zo geholpen alle ballast van het verleden los te laten. Ik ervaar nieuwe energie en creativiteit en sta meer open voor de mensen om me heen. Veel dank daarvoor.’
    • ‘Uit ervaring kan ik zeggen dat ik blij ben dat deze training bestaat!!’
    • ‘Heel bijzonder om te mogen ervaren wat het je allemaal kan brengen! Dank voor alles jullie beide!’

     

  • | |

    De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    Ik houd van onze jaartraining De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet. In 2009 ontwikkelden Geerte Cammeraat en ik deze jaartraining. In 2010 startten we met de eerste groep. In 2013 hebben we met zeven groepen Verlaat Verdriet-ers een prachtig proces van verbinden mee mogen maken.
    In 2012 echter kreeg Geerte een uitbreiding van uren in haar baan, met als gevolg haar besluit om te stoppen met haar eigen bedrijf Tesjoewa. Helaas betekende dat ook stoppen met De kunst van het verbinden met Verlaat Verdriet. Althans: geen nieuwe groepen meer te starten als de twee, op dat moment nog lopende, groepen hun jaartraining afgerond hebben. Hoewel ik het aan had zien komen, kwam het toch hard aan toen Geerte vertelde: ‘Ik ga stoppen met de jaartraining‘. Wat nu? In mijn eentje verder gaan met De kunst van het verbinden? Nee. Iemand anders zoeken die met mij deze prachtige jaartraining wil gaan geven? Ik heb erover nagedacht. Er over gesproken. Maar hoe ik ook dacht: het klopte niet. De kunst van het verbinden is van Geerte en mij. Samengesteld uit ons beider kwaliteiten, die op zo’n bijzondere manier met elkaar samengaan. De kunst van het verbinden is niet een jaartraining met een programma dat je ‘zomaar’ over kunt dragen aan iemand anders. Tenminste: op dit moment niet. Ik moest dus besluiten: ‘Geen Kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet meer‘. Hoe jammer, en hoe spijtig, ook.

    Tot vorige week Geerte, voorafgaand aan de trainingsdag van die dag, tegen me zei: ‘Nu alles duidelijk is en ik gestopt ben met Tesjoewa, heb ik weer ruimte in mijn hoofd. Ik ga graag verder met De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet.

    Zoals je uit bovenstaande tekst begrijpt ben ik hier super-blij mee. Door kunnen gaan met De kunst van het verbinden bij Verlaat Verdriet! Met een nieuwe groep in 2013!

    Binnenkort meer informatie over de data van de jaartraining 2013-2014.

  • | | | |

    Mislukt

    DoorTitia Liese

    Regelmatig ontmoet ik in mijn werk Verlaat Verdriet-ers die vast zijn gelopen in hun werk.
    Ze voelen zich mislukt.

    Ik herken hun gevoelens daarover als de mijne. Al is dat wat mij betreft lang geleden. Ooit gaf ik les. Stond ik voor de klas. Hoewel ik de eerste jaren met heel veel plezier werkte op ‘mijn’ hele kleine schooltje – gelegen in het bos – groeide in de loop van de jaren wel het gevoel: ‘dit is niet mijn werk. Ik wil dit eigenlijk helemaal niet.’ Maar wat wilde ik dan wel? Ik had geen idee. Wat kon ik eigenlijk? Ik had geen idee. Naarmate de jaren verstreken verzandde ik meer en meer in mijn werk. Tot ik het gevoel had geen kant meer op te kunnen. Vastgelopen in mijn werk. Vastgelopen in mijzelf. Dit wilde ik niet langer. Maar wat dan wel? Ik had geen idee. Voelde me totaal mislukt. De dag waarop ‘mijn’ kleine schooltje werd gesloten, en ik op straat kwam te staan zonder werk, voelde als een bevrijding. Maar tegelijkertijd ook weer niet. Ik was totaal opgebrand. Draaide maanden en maanden (of eigenlijk, om helemaal eerlijk te zijn: jaren en jaren) om me zelf heen. Ik was een zombie in mijn eigen leven geworden. Dat was eigenlijk het enige wat ik nog was: een zombie. Mislukt. Zonder doel. Zonder perspectieven.

    ‘Ik voel me mislukt’ klinkt mij dus erg bekend in de oren als ik het een Verlaat Verdriet-er weer hoor zeggen. ‘Het werk dat ik heb gedaan – ook al was ik succesvol in dat werk – wil ik niet meer doen. Maar wat dan wel?’

    Veel heb ik nagedacht over die gevoelens van mislukt zijn, met name met betrekking tot werk. Hoe komt het toch dat zoveel Verlaat Verdriet-ers daarin terecht komen? Waar komen die gevoelens vandaan? Waar zijn ze op terug te voeren?

    Voor een groot gedeelte zijn ze – mijns inziens – terug te voeren op het feit dat Verlaat Verdriet-ers, als gevolg van de vroege dood van hun ouder, als het ware uit zichzelf zijn gevallen. Ze pasten zich aan de veranderde omstandigheden aan. Raakten zichzelf en hun eigen doelen kwijt. Ze maakten (opleidings- en beroeps)keuzen vanuit hun aangepaste Zelf, niet meer verbonden met hun oorspronkelijke Zelf. Ze lopen vast in hun werk. Ook als ze dat werk met (groot of minder groot) succes uitvoeren.

    Bij een (groot) aantal Verlaat Verdriet-ers begon het proces van aanpassen al veel eerder dan vanaf het moment dat de ouder overleed. Dat zijn de Verlaat Verdriet-ers die een – fysiek of psychisch – langdurig zieke ouder hebben gehad. Deze kinderen pasten zich aan de situatie aan, die voortkwam uit de ziekte van de ouder. In sommige gevallen een situatie die bestond vanaf hun allervroegste jeugd. Ze kregen onvoldoende pedagogische voeding en onvoldoende ruimte om zich vrij te ontwikkelen. De langdurige ziekte van de ouder bleek niet alleen de sluipmoordenaar van de ouder, maar ook een kracht die de eigen kracht van het opgroeiende kind vervormde, soms misvormde. Het kind kreeg onvoldoende kans om geestelijk te groeien. Soms lijkt de sluipmoordenaar van de ouder ook het Zelf in het kind gedood te hebben (wat niet waar blijkt te zijn!). Deze Verlaat Verdriet-ers willen zo graag presteren, maar hebben geen idee hoe je het moet doen: je eigen doelen stellen. Je eigen doelen halen. Ze hebben de ouder gemist die ze bij de hand nam. Die tegen ze zei: ‘Je doet het goed. Doe nog maar een stapje.’ Ze kunnen niet voldoen aan eisen die worden gesteld. Trekken zich terug in zichzelf. Voelen zich mislukt.

    Nog een aspect van gevoelens van mislukt zijn moet hier genoemd worden. Een onzichtbaar, maar groot en venijnig aspect.
    Kinderen die een ouder verliezen proberen op alle mogelijke manieren de verstoorde situatie weer in balans te brengen. Ze gaan zorgen voor de overgebleven ouder. Ze gaan zorg dragen voor broertjes en/of zusjes. Ze doen verschrikkelijk hun best. Ze passen zich aan. Ze gaan geven, in plaats van hun oorspronkelijke kind-recht: te mogen leren ontvangen. Ze gaan op hun tenen lopen. Of trekken zich helemaal terug om geen (over)last te veroorzaken. Gaan presteren. Raken overbelast. Maar hoe hard ze ook hun best doen: het lukt ze niet de balans waarnaar ze zo verlangen te herstellen. Het wordt niet beter. En wat ze ook doen: het wordt niet opgemerkt. Of, als het al wordt opgemerkt: dan nog krijgen ze niet de waardering voor de inspanningen die ze leveren waar ze naar verlangen. Ze worden niet voldoende op waarde geschat.
    Deze Verlaat Verdriet-ers leggen in hun latere leven de lat vaak verschrikkelijk hoog. Ze stellen hoge eisen aan zichzelf. Eisen waar ze niet aan kunnen voldoen. Ze gaan maar door en door. Maar ondanks alles – ook ondanks het feit dat ze mogelijk wel succes hebben in hun werk – dragen ze vaak het gevoel in zich: ‘Ik ben mislukt’.