• | | | | | | | | | |

    Kiezen en twijfelen

    DoorTitia Liese

    ‘Ik kan niet kiezen’.
    Ik hoor het vaak van Verlaat Verdriet-ers.
    En jij?
    Hoe zit dat bij jou?
    Ken jij die verzuchting ook?

    Identiteit

    Veel mensen – Verlaat Verdriet-ers niet uitgezonderd – hebben het idee dat Verlaat Verdriet alleen gaat om de vraag of je nog moet huilen om het vroege verlies van je ouder, of niet.
    Verlaat Verdriet gaat echter over veel meer dan alleen deze vraag.
    Verlaat Verdriet gaat ook – en misschien wel vooral – over de gevolgen van het vroege verlies van je ouder voor jou.
    Over identiteit.
    Over wie ben je geworden.
    En juist daar steekt bij Verlaat Verdriet-ers de angel.
    Ze hebben geen idee wie ze eigenlijk zijn.
    Ze hebben geen idee wat ze willen.
    Ze hebben geen idee wat ze kunnen.

    Eigenwaarde en zelfvertrouwen

    Aan een gezond gevoel van eigenwaarde en van zelfvertrouwen ontbreekt het Verlaat Verdriet-ers nog al eens.
    En juist die eigenschappen heb je nodig om te kiezen.
    Om besluiten te nemen.
    Om je besluitvaardig te voelen.

    Overlevingspatronen

    Inzicht is de basis – en de motor – van verandering.
    Onderzoek eens bij jezelf welke patronen jou verhinderen besluitvaardig te zijn

    • Je altijd aanpassen;
    • Je vaak overvallen voelen door gevoelens van machteloosheid;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Weinig vertrouwen hebben in de toekomst;
    • Moeite hebben met ruimte innemen;
    • Altijd geven;
    • Twijfel;
    • Onverschilligheid;
    • Weinig incasseringsvermogen hebben;
    • Altijd zorgen voor anderen;
    • Gehinderd worden door angsten voor veranderingen;
    • De lat altijd heel erg hoog leggen;
    • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen;
    • Scepsis;
    • Geen hulp kunnen vragen;
    • Altijd alles onder controle houden;
    • Geen of weinig besef hebben van eigen kwaliteiten;
    • Niet kunnen genieten;
    • Geen kritiek kunnen incasseren;
    • Leven vanuit een gevoel van tekort;
    • Geen complimenten kunnen incasseren;
    • Je snel buitengesloten voelen.

    Veranderen door inzicht

    Wil je meer weten over overlevingspatronen?
    Lees dan op de pagina Kernthema’s en kenmerken.
    Of maak Zelftest 1 / Zelftest 2.
  • | | | | | | | | | | |

    Herinneringsmozaïek: inspiratie

    DoorTitia Liese

    Zo mooi zijn de creatieve uitingen van Verlaat Verdriet-ers!
    Zoals dit herinneringsmozaïek van Mariëlle Baets.

    Herinneringsmozaïek

    Als afsluitend ritueel van onze jaartraining De kunst van het verbinden, waar Mariëlle enige jaren geleden aan deelnam – Mariëlle verloor als jong kind haar moeder – maakte ze een ontwerp voor een herinneringsmozaïek.
    En voerde haar ontwerp uit tot dit prachtige, levensgrote herinneringsmozaïek van de oester en de parel.

    Tekstslinger

    In de oester een tekstslinger met teksten, zoals:‘Je hoort bij mij en leeft in mij.’
    ‘Gevormd door ’n speelse liefdevolle aanraking.’
    ‘Verbonden in aandachtig luisterende stilte.’
    ‘Onzichtbaar aan de sterke buitenkant’.

    Mozaïek atelier

    Gisteren ontving ik een Facebook-bericht van Mariëlle. Inmiddels heeft ze haar eigen Mozaïek Atelier in Uden.
    Voor 2 en 3 juli kondigt ze Open tuindagen aan in Uden, waar onder meer zij haar werk tentoonstelt.

    Passie

    ‘Een per toeval ontdekte passie’, zo zegt Mariëlle op haar website.
    ‘Voor mij is het een uitdaging om je mee te nemen in die wereld van kleur, patronen en symboliek die ontstaat door het breken en weer samenbrengen tot één harmonieus ontwerp.

    Toekomst

    Mariëlle, ik ben trots op je!
    En ik wens je voor nu, en in de toekomst heel veel succes toe met je mooie werk.
    In je eigen Mozaïek Atelier!

  • | | | | | | | |

    Mijn moeder, cantharellen en ik

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Mijn moeder

    Zelf kan ik me helemaal niets herinneren van mijn moeder.
    Door mijn Verlaat Verdriet-werk weet ik, dat dit geen onbekend fenomeen is bij mensen die – net als ik – rond de acht jaar waren toen ze hun ouder verloren door de dood.
    Wel heb ik heel veel materiële herinneringen aan mijn moeder.
    Mijn vader heeft veel geschreven.
    Hij maakte een herinneringsboekje aan mijn moeder.
    Ik heb heel veel tastbare herinneringen aan mijn moeder.
    Maar in mijzelf: nee.
    Daar niet.
    Ik voel ze niet.

    Cantharellen

    Afgelopen week vroeg ik Verlaat Verdriet-ers via mijn Facebookpagina Verlaat Verdriet Community naar recepten uit hun jeugd. Naar dingen die hun overleden ouder voor ze maakte en die ze lekker vonden. Waar ze goeie herinneringen aan hebben https://www.facebook.com/titialiese.nl/
    ‘Zelf weet ik niets’, dacht ik meteen.
    Ik weet niet hoe mijn moeder kookte.
    Ik weet niet wat ze klaar maakte.
    Zie je wel, ik weet niets.

    Tot de cantharellen me weer te binnen schoten. Al vanaf ik kon lopen ging ik met mijn moeder cantharellen zoeken. Ik zou het nu niet meer kunnen – niet meer durven ook – maar toen, als klein kind, zocht ik ze.
    Plukte ik ze.
    Feilloos.

    Eexterhalte

     

     

     

     

     

     

    Ineens wist ik het weer. De enorme hoeveelheden cantharellen die we plukten. In het bos van de plaats waar we onze vakanties doorbrachten: Grolloo. En in het bos van Eexterhalte. Vooral daar. In Eexterhalte.

    Ineens zag ik het weer voor me.
    De spoorwegovergang.
    Het station van Eexterhalte.
    Het bos waar we al die cantharellen vonden.
    Mijn moeder is daar nooit bij. Haar zie ik niet.
    Ik ben wat gaan googlen, en warempel. De plaatjes die ik vond kloppen op mijn herinneringen.

    Ik

    Ik weet het. Mijn moeder bakte ze. Soms met mijn ‘hulp’.
    Mijn moeder zie ik niet.
    Maar de herinneringen aan het plukken van de cantharellen;
    De veiligheid van de nabijheid van mijn moeder;
    De geur van gebakken cantharellen;
    Ja: dat zit allemaal wel in mijn geheugen.
    Bijzonder, dat dat allemaal weer werd aangeraakt door zo’n simpele vraag die ik aan anderen stelde: wat maakte je moeder/ je vader vroeger wat jij heel erg lekker vond?

    Gebakken cantharellen

    En dan die eindeloze hoeveelheid cantharellen, die ’s avonds werden gebakken.

    Cantharellen met tomaten.
    Cantharellen met ui.
    Cantharellen met ei.

    PS

    Eigenlijk vond ik als kind cantharellen wel erg gewoontjes.
    Nee: dan champignons – dat was pas echt deftig!

  • | | | | | | |

    Op m’n eigen manier: voorbeeld uit de praktijk

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Individueel proces

    Rouwen is een individueel proces…….
    Ieder doet het op haar/zijn manier…….
    Er zijn geen regels voor…….
    Je kunt het niet fout doen……… 

    Ik hoor ze zo vaak, deze opmerkingen.
    En ja: na jaren en jaren van ‘rouwdwang’, van fasen, van opgelegde opdrachten die het falen in zichzelf verborgen hielden, is de ruimte die deze (nieuwe) opvattingen geven een verademing.

    Rouwdwang

    Je moet het verwerken (niemand weet wat dat precies is, maar iedereen weet dat het moet);
    Je moet het een plaats geven (niemand weet hoe je dat doet, maar iedereen weet dat het moet);
    Je moet het achter je laten (niemand weet hoe je dat doet, maar iedereen weet dat het moet).

    Wat een opluchting: eindelijk de erkenning dat rouwen een individueel proces is. Dat iedereen ‘het’ op haar/zijn eigen manier doet.
    Wat een opluchting dat er geen wetten blijken te zijn waar je aan moet voldoen.

    Maar is dat altijd zo?
    Is dat ook zo, als het over Verlaat Verdriet en verlate rouw gaat?

    M’n eigen manier

    ‘Ik doe het op m’n eigen manier.’
    Ik hoor het regelmatig Verlaat Verdriet-ers zeggen.
    Realiseer je je wat dat betekent voor een Verlaat Verdriet-er?
    Realiseer je je dat overleven altijd op je eigen manier is (geweest)?
    Realiseer je je dat dat de weg is van eenzaamheid, van onherbergzaamheid en kou?
    Realiseer je je dat dat de weg is die je eigenlijk zo graag wilt verlaten?
    Realiseer je je dat de kans groot is dat je je eigen eenzaamheid continueert?
    Realiseer je je dat het een Verlaat Verdriet-thema is dat je je eigen weg hebt moeten gaan?
    Realiseer je je dat het in een verlaat rouwproces bij Verlaat Verdriet helpend kan zijn je te voegen naar de regels en opdrachten van een (Verlaat Verdriet-)training?

    Valkuilen voor Verlaat Verdriet-ers

    Enkele valkuilen voor Verlaat Verdriet-ers op een rijtje:
    Ik ben anders…….
    Ik houd me liever stoer en sterk……….
    Ik zoek het zelf wel uit………
    Ik heb niemand nodig………

    Ervaringen delen

    Plotseling blijk je niet zo anders, niet zo uniek te zijn als je altijd hebt gedacht op het moment dat je de verhalen van andere Verlaat Verdriet-er hoort en leest.
    Wat een schok!

    Discipline

    En dan nog iets: een verlaat rouwproces heeft wel degelijk discipline nodig.
    Sommige dingen moeten echt!

    Lees meer

    Lees meer over Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    Op deze site
    Verlaat Verdriet
    Verlate rouw
    Tijd 

    Of in de Gids voor Verlaat Verdriet