• | | |

    De weg van liefde: meenemen van de liefde naar huis

    DoorTitia Liese

    In mijn blog vol mijmeringen over ‘De weg van Liefde 2023‘, schreef
    ik over het meenemen van die liefde naar huis.

    Vervolgen

    Voor Titia en mij was het heel waardevol om contact te houden met de deelnemersgroep. De groepsapp bleef in de lucht. En wanneer iemand daar behoefte aan had, kon er contact zijn.
    Het symposium Vader, afgelopen maart, was een mooie gelegenheid om elkaar live te ontmoeten. Echt tijd voor elkaar hadden we gedurende de spontaan ontstane Vervolgdag bij Titia thuis. Uit de ervaringen na de week in Italië bleek dat er bij iedereen wezenlijk iets veranderd was.

    Voornemens

    De bezoekjes aan familieleden. De gesprekken die plaats hadden gevonden. Het stond allemaal in een ander licht. Rustiger, meer vanuit ‘het is zoals het is’ en ‘dit zijn mijn vragen, dit is mijn verhaal’. Beslissingen waren genomen. Alles uit eigen beweging en met een intentie die je verder brengt in je leven.

    Verlate rouw

    Het integreren van de dood van je vader, je moeder of van beide ouders, in je bestaan, is een verdrietige en soms moeilijke puzzel. Steeds kunnen er momenten zijn dat je overvallen wordt door pijn, gemis, verlangen en ongemak. Dit met elkaar delen en handvatten aangereikt krijgen, brengt je verder en geeft je overzicht en rust.

    Op reis

    Het vraagt nogal wat om over de drempel te stappen en jezelf dit te gunnen. Wij bieden je het opstapje en de uitnodiging voor deze bijzondere week vol rust, tijd en aandacht voor jou. Met Titia en mij als begeleiders, een week lang.

    Op weg

    Wij kijken er naar uit. De retraite is dit jaar van 5 – 11 oktober 2024.
    En er is nog een plekje voor je.

    Wil je meer weten, schroom niet om ons te bellen of te mailen.
    Titia: 06-53765843 / info@verlaatverdriet.nu
    Els : 06-18534599/ ecg.pronk@home.nl

    Of lees de info & blogs op www.verlaatverdriet.nu 

  • | |

    Dante Alighieri in Codiponte

    DoorTitia Liese

    Laten we naar buiten gaan…

    ‘E quindi usciamo a riverdere le stelle’.
    ‘Laten we nu naar buiten gaan om de sterren weer te zien’.
    Coronatijd. De strenge lockdown-regels in Italië lopen ten einde. Op verschillende plaatsen, en op verschillende momenten, duikt het citaat van Dante Alighieri op uit de Divina Comedia (Hel, XXXIV, 139): ‘E quindi usciamo a riverdere le stelle‘. Na de tocht door de hel zoals Dante Alighieri die heeft beschreven in zijn Divina Comedia: eindelijk de weg naar boven. Naar het licht. Naar de sterren.

    Dante Alighieri

    Dante Alighieri, 1265 – 1321. Grondlegger van de moderne Italiaanse taal, zoals wij die heden ten dage kennen. Rond zijn vijfde jaar verloor hij zijn moeder. Op zijn vijftiende overleed ook zijn vader. Op dat moment moest hij de verantwoordelijkheid voor zijn hele familie op zich nemen. Een groot deel van zijn leven heeft Dante Alighieri buiten zijn geboortestad Florence doorgebracht, als politiek banneling. Onder meer in de Lunigiana. Niet ver van Codiponte.

    Onder de sterrenhemel

    ‘Zeven keer zeven keer ben ik door de hel gekomen.’ Zo voelden mijn worstelingen tijdens mijn eigen verlate rouwproces, in de tijd dat Verlaat Verdriet nog een totaal onontgonnen gebied van verlies en rouw was. ‘Wat ben ik blij dat ik deze helletocht aan ben gegaan. Heb volbracht. Dat ik weer licht kan zien. Sterren zie stralen.’

    Vorig jaar, oktober 2023. Tijdens De weg van liefde gingen we naar buiten om te eten op de binnenplaats van La Concia. Op een nog warme oktoberavond samen te dineren. Te genieten van de maaltijd die Davide voor ons heeft bereid. Onder de sterrenhemel van Codiponte. In de Lunigiana. Nog geen vijfentwintig kilometer van de plek waar Dante Alighieri als politiek banneling een deel van zijn leven doorbracht.
    Wij gingen naar buiten op die oktoberavond. En zagen de sterren.

    Medicine

    Op de foto Davide die op de binnenplaats ons toetje van het toetje klaarzet. Ons medicine. De notenlikeur die Davide ieder jaar bereidt met walnoten uit de Lunigiana.

    De weg van liefde, 2024

    De weg van liefde 2024 gaat door. Er is nog een plekje beschikbaar.
    Je bent van harte welkom!

    Lees meer

  • | | |

    Dit is mijn leven: Charlotte Salomon

    DoorTitia Liese

    Leven? of theater?

    Ze begrijpt het vreemde gevoel dat ze altijd al in zich meedraagt. 
    De mateloze angst om te worden verlaten.
    De zekerheid door iedereen te worden afgewezen.
    Wat moet ze doen? 
    Huilen, of sterven, of niets?  

    Dan doemt het gezicht van Alfred op.
    Een visioen dat levendiger is dan ooit.
    Ze denkt aan zijn laatste woorden op het perron 
    ‘Om het leven geheel lief te hebben moet je de dood omhelzen en liefhebben‘.
    Ze moet leven, om te scheppen.
    Schilderen om niet gek te worden. 

    Op die dag wordt haar werk Leven? of Theater? geboren.
    Al lopend denkt ze aan de beelden van haar verleden. 
    Om te overleven moet ze haar verhaal schilderen.
    Dat is de enige uitweg.
    Ze herhaalt het, nog eens en nog eens.
    Ze moet de doden tot leven wekken.
    Bij die zin blijft ze staan.
    De doden tot leven wekken.
    ‘Ik moet nog dieper de eenzaamheid in.’

    Citaat 1

    Ze besluit zichzelf te redden van haar mateloze verlangen naar de dood. Als alternatief voor zelfdoding ‘iets totaal waanzinnig bijzonders’ te ondernemen. In Zuid Frankrijk, waar ze na haar vlucht uit nazi-Duitsland verblijft, trekt ze zich totaal terug en begint als een waanzinnige te schilderen. Hierbij gebruikt ze alles wat ze in zich heeft. Haar kunstenaarschap, haar visuele en muzikale geheugen, haar inzicht in de persoonlijkheden van haar familieleden, haar intellectuele bagage, humor en inspiratie die ze put uit haar liefde voor de man die ze heeft moeten verlaten om te kunnen vluchten: Alfred Wolfson (1896-1962).

    Citaat 2

    Charlotte Salomon (1917-1943)

    Het levensverhaal in beeld en woord van een jonge vrouw die op haar negende haar moeder verliest. Haar verhaal vanuit haar vroegste jeugd tot het verraad in 1943, in de context van haar bewogen familiegeschiedenis. Een Joodse familie in Duitsland, voor en in de tijd van de tweede wereldoorlog. Leven? of Theater?

    Lees meer

  • | | |

    Kenmerken en patronen bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    ‘Bang zijn dat je niet ouder wordt dan je ouder is geworden.’ Ik zit in een radiostudio in Hilversum. Een paar jaar daarvoor ben ik begonnen met mijn Verlaat Verdriet-werk (dat toen nog niet Verlaat Verdriet heette, maar Zonder Moeder). We zijn met z’n vijven. De interviewster, drie Verlaat Verdriet-ers, van wie ik er een ken uit de workshop die ze kort daarvoor bij mij heeft gedaan, twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers en ik.

    ‘Wat is er nou toch zo bijzonder aan jong ouderverlies?’ vraagt de interviewster aan mij. Ik schrik. Ik ben nog bezig mijn Verlaat Verdriet-werk te ontwikkelen. Bij zo’n rechtstreekse vraag sla ik dicht. Weet ik niet meer wat ik moet zeggen. Ik zeg het eerste wat me te binnenschiet. ‘Volwassenen die jong een ouder hebben verloren zijn bang niet ouder te worden dan hun ouder is geworden.’ De twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers kijken me stomverbaasd aan. ‘Nou, dat heb ik nooit gehad hoor!’ roepen ze als in koor uit. Ik schrik. Wat moet ik nu nog zeggen? Wat kan ik nu nog zeggen?

    Gelukkig verloopt het interview (een uur!) verder goed. Na afloop van het interview komt een van de twee mij onbekende Verlaat Verdriet-ers naar me toe. ‘Je zei dat, over die angst niet ouder te worden dan je ouder is geworden. Ik zei dat ik dat nooit heb gehad. Dat is niet waar. Ik heb het wel gehad. Ik ben me er alleen nooit bewust van geweest.’

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Welke van de kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet herken jij bij jezelf?

    • Je altijd aanpassen;
    • Altijd de dood in je hoofd
    • Een muurtje om je heen hebben;
    • Geen grenzen kunnen stellen;
    • Een basaal gebrek aan zelfvertrouwen;
    • Je anders voelen dan andere mensen;
    • Angst niet ouder te worden dan je moeder/je vader werd;
    • Het gevoel hebben altijd alles alleen te moeten doen;
    • Geen hulp kunnen vragen;
    • Altijd alles onder controle houden;
    • Niet kunnen genieten;
    • Een scheiding in jezelf voelen tussen gevoel en verstand;

    Lees meer

    Veel Verlaat Verdriet-ers herkennen zich in de Kenmerkende Patronen bij Verlaat Verdriet. Lees meer Kenmerkende Patronen: Kernthema’s en kenmerken 

    Doen

    Zelftest 

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    estellen

    Teruggaan om verder te kunnen