• | | | |

    Veranderkracht en zelfondermijnende overtuigingen

    DoorTitia Liese

    Zelfondermijnende overtuigingen

    Ongemerkt kunnen zelfondermijnende overtuigingen je leven vorm en inhoud geven. Maar wat is ongemerkt? Zelfondermijnende overtuigingen kunnen in je zijn ontstaan als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s). Je verloor in je – vroege – jeugd je ouder(s) door overlijden. Het leven dat je tot dan toe had gekend veranderde ingrijpend. De fysieke aanwezigheid van je overleden ouder verdween onomkeerbaar uit je leven. Haar of zijn invloed op de opvoeding die je tot dan toe kreeg verdween. Haar/zijn zorg. Aandacht. Liefde. Educatie. Cultuur. Je overgebleven ouder stond er alleen voor. Ongewenst alleenstaand ouder geworden. Mogelijk kwam er een nieuwe partner van je overbleven ouder. Opnieuw veranderde je leven ingrijpend. Je ontwikkelde overlevingspatronen om jezelf in stand te kunnen houden. Patronen die jou toen hielpen je staande te houden, maar die je nu als het ware klem zetten. Die jou, maar nu op een heel andere manier, staande houden.

    Zelfondermijnende overtuigingen

    Zelfondermijnende overtuigingen kunnen je leven ongemerkt vormgeven. Met ongemerkt bedoel ik hier: je bent zo gewend aan deze patronen die deel zijn uit gaan maken van wie je bent geworden dat je ze niet opmerkt als overtuigingen. Ze voelen als deel van jou. Soms zelfs zo dat je kunt denken: dat zit in mijn karakter. Ik ben nu eenmaal zo. Maar je merkt ze wel degelijk. Ze ondermijnen je in je functioneren.

    Veranderkracht

    • Heb je het gevoel dat altijd alles tegenzit in je leven, hoeveel je ook doet?
    • Leef je altijd vanuit een gevoel van tekort?
    • Denk je van jezelf dat je anders bent dan anderen?
    • Zit diep in jou altijd angst (weer) in een depressie terecht te komen?
    • Kun je nooit voluit van je leven genieten?
    • Voel je altijd weer de dreiging van suïcidegedachten, hoezeer je je daar ook tegen verzet?

    Dan is het tijd voor Veranderkracht. Neem verantwoordelijkheid voor de patronen die je zelf hebt ontwikkeld. Onderken dat je deze patronen hebt. Herken ze als patronen. Patronen die je zelf hebt ontwikkeld. Patronen die je kunt veranderen. Het vraagt wat van je. Soms zelfs heel veel. Maar het kan. Je kunt deze patronen veranderen. De wereld, jouw wereld, zal er anders uit gaan zien.

    Lezen

    Doen

    Zelftest 

    Onsterfelijke wijsheid

    Beroemde Verlaat Verdriet–ers uit de geschiedenis zijn ons voorgegaan. Zij hebben hun onsterfelijke wijsheden aan ons nagelaten. Nog altijd kunnen wij leren van de wijsheid die zij hebben verkregen uit ervaringen in hun leven.

    • Boeddha, 480 v Chr – 400 v Chr; verloor zijn moeder vlak na zijn geboorte.
      Laat liefde en mededogen je leidraad zijn in al je handelingen.
    • Erasmus van Rotterdam; 1467 – 1530; ± zestien  jaar toen hij wees werd.
      Het begin van wijsheid is dat je jezelf kent.
    • Nelson Mandela; 1918 – 2003; negen jaar toen hij zijn vader verloor.
      Onze grootste angst is dat we mateloos krachtig zijn.

    Oefening in mededogen

    Net als ik …

    …. is deze persoon op zoek naar een beetje geluk in haar/zijn leven;

    …. probeert deze persoon lijden in haar/zijn leven te vermijden;

    …. heeft de persoon verdriet, eenzaamheid en wanhoop gekend;

    …. probeert deze persoon haar/zijn behoeften te vervullen;

    …. leert deze persoon over het leven.

  • | | | |

    Altijd op zoek naar haar vader: Judith de Kom (93)

    DoorTitia Liese

    In de Volkskrant van dit weekend (21/22 september 2024) een interview met Judith de Kom (93, 13 jaar toen ze haar vader verloor): Altijd op zoek naar haar vader.

    Citaat 1

    Een leven lang was Judith de Kom (93) bezig met haar vader, schrijver en verzetsheld Anton de Kom, die in 1945 in concentratiekamp Neuengamme overleed. Nu is er een boek met haar herinneringen aan hem…..

    Citaat 2

    …….. Het is een raar besef dat ze haar vader Anton de Kom al meer dan tachtig jaar niet gezien heeft. Ze weet niet meer hoe hij rook, of hoe zijn stem klonk. En toch zit haar vader nog altijd in alles wat Judith de Kom (93) doet. Een leven lang was ze bezig met de man die voor anderen een icoon werd, maar die ze zelf als dochter maar veertien jaar meemaakte: Anton de Kom, schrijver, verzetsheld, in 1898 geboren in Paramaribo, Suriname en in 1945 gestorven in concentratiekamp Neuengamme. Ze verdiepte zich in zijn verhaal, in zijn werk, en gaf als voordrachtskunstenaar overal ter wereld lezingen over hem. En nu is er haar boek Ik omhels je onafgebroken.…..  

    Citaat 3

    ……. Ze bewaart nog steeds haar poesiealbum, waarvan haar vader de eerste bladzijde beschreef. Het boekje valt na ruim tachtig jaar bijna uit elkaar. Maar De Koms ragfijne handschrift is nog duidelijk leesbaar. Geen gedichtje over rozen die verwelken en schepen die vergaan, maar een serieus vers met als titel: ‘Suriname, ons vaderland.’…..

    Lees meer

  • | |

    De mythe van veerkracht, en wetenschappelijk onderzoek

    DoorTitia Liese

    Wetenschappelijk onderzoek

    ‘Er moet wetenschappelijk onderzoek gedaan worden naar Verlaat Verdriet.’ Ik hoor het vaak van Verlaat Verdriet-ers. En ja: in de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk opperde ik het ook.
    Meer dan vijfentwintig jaar geleden stelde ik het voor aan een wetenschappelijk medewerker van een van de universiteiten. Hij keek me aan en zei: ‘Titia, dat is een veel te groot onderzoek. Dat gaat veel te veel kosten. En er is niemand die dat wil betalen.’ Ik vroeg het aan een hoogleraar, tevens ervaringsgenoot. ‘Ja, dat zouden we moeten doen.’ was zijn antwoord. En kwam er nooit op terug.

    Twee hoogleraren erkenden afgelopen jaar, onafhankelijk van elkaar, volmondig: wij, wetenschappers, hebben dit gebied helemaal laten liggen.’ ‘De problematiek van Verlaat Verdriet-ers is serieuze problematiek.’ zei de ene hoogleraar, tevens ervaringsgenoot, daarover. ‘Ik heb bewondering voor jouw werk’, zei de andere hoogleraar. ‘Daar wil ik graag op voortbouwen.’

    Veerkracht na verlies

    Wetenschappelijk onderzoek naar jong ouderverlies aan de Universiteit van Leiden. Veerkracht na verlies. Ik ken verschillende Verlaat Verdriet-ers die zich hadden aangemeld als respondent voor dit onderzoek. Zij wilden graag bijdragen aan ontwikkeling van wetenschappelijke kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Bij het lezen van de beschamend oppervlakkige vragen in de vragenlijst die ze per mail ontvingen haakten de eersten al af. ‘Hier werk ik niet aan mee!’ Een andere Verlaat Verdriet-er, orthopedagoog van professie, werkte zich door de vragen heen. Deze Verlaat Verdriet-er wilde per sé uitgenodigd worden voor het aangekondigde interview. Ze meldde zich op de afgesproken tijd voor het  interview. Ergerde zich aan de  onverschilligheid van de interviewster, en het totale gebrek aan diepgang van de vragen. ‘Hier stop ik mee.’ besloot ze, ‘Dit dient geen enkel doel.’ En wandelde binnen een half uur gefrustreerd weer naar buiten.

    Veerkracht

    Het proefschrift is klaar. De onderzoekster is gepromoveerd. Via de app kreeg ik een bijdrage op LinkedIn van twee psychologen. Hun conclusie: Hieperdepiep!! Dankzij de veerkracht van kinderen die jong een ouder verliezen is er geen probleem.

    Wetenschappelijk vastgesteld: wij hebben geen probleem (of ons probleem is: wij hebben geen veerkracht). Wat te doen? Aan de schandpaal? Of deze dames uitnodigen deelnemer te zijn aan ons symposium Teruggaan om verder te kunnen komend voorjaar?

  • | | |

    Heb ik je ooit verteld : Genevieve Kingston

    DoorTitia Liese

    Heb ik je ooit verteld

    In de trein naar Eindhoven bedenk ik dat ik toch op het vliegveld nog een boek wil kopen voor mijn week in Codiponte. Ik ben al door de Security als ik me realiseer: een boek. De keuze is dan al niet ruim meer. Ik vind geen boek dat me aantrekt. Wel valt mijn blik op een omslag met de titel Heb ik je ooit verteld. Hoe ik mijn leven lang brieven van mijn overleden moeder ontving. Oh nee, deze week even niet, denk ik. Ik ben al doorgelopen naar de vertrekhal als iets in me beslist: terug. Ga het nu kopen. Zo gedacht, zo gedaan. Ik loop terug. Pak het boek. Reken het boek af.

    Denken, mijmeren, voelen, filosoferen

    Op de eerste dag in Codiponte stel ik het nog even uit eraan te beginnen. Maar als ik eenmaal ben begonnen pakt het boek me zoals ik nog zelden word gepakt door een ervaringsboek over Verlaat Verdriet-thema’s. Het ene moment lees ik door, door, door, door. Het andere moment lees ik iets wat me aan het denken zet. Waar ik – in de rust en de stilte van de Concia bij Maartje en Davide – uren over kan denken. Mijmeren. Voelen. Filosoferen.
    Je merkt het al lezend in deze blog. Bij andere boekbesprekingen doe ik m’n best zo neutraal mogelijk informatie te delen. Bij dit boek lukt me dat niet. Dit boek wil ik helemaal met je delen. Zo helder, en zo mooi geschreven. Beeldend. Openhartig. Integer. En vooral ook: leerzaam.

    Dochter en moeder

    Wel vermoed ik dat dit boek vooral een boek is voor dochters die hun moeder verloren door een lang ziekteproces. Deze dochters wil ik vooral zeggen: koop het boek. Leen het. Lees het.

    Ook voor andere Verlaat Verdriet-ers

    Voor Verlaat Verdriet-ers die niet dochter zonder moeder zijn: ook voor jullie een boek dat op een bijzondere manier een werkelijkheid laat zien van jong ouderverlies. Laat zien dat kinderen die een ouder gaan verliezen door de dood hele gewone kinderen zijn. Dat ouders die te jong gaan sterven hele gewone mensen zijn die niet dood willen gaan, terwijl hun kinderen nog jong zijn. Dat ouders die overblijven hele gewone mensen zijn, die ongewenst alleenstaand ouder zijn geworden. Dat niemand heeft kunnen oefenen hoe je dat alles het beste kunt doen. Dat alle tips en goedbedoelde adviezen niet kunnen tippen aan de werkelijkheid van wat er gaande is in een gezin met een levensbedreigend zieke ouder.

    Citaat

    …..‘De vrouw die ik nodig had was de vrouw van het bandje, van de video’s, de vouw die had gevochten, geleden en voor mijn geboorte al een leven had gehad. Ik had alle aspecten van mijn moeder nodig, niet alleen de warmte en tederheid die ze me had gegeven toen ik klein was. Ze had een spoor aan broodkruimels achtergelaten die naar haar, en naar mijn toekomst leidden, maar om die allemaal te vinden moest ik veel beter kijken. Ik moest vragen gaan stellen….’ 

    Complimenten

    Mijn grote complimenten gaan uit, zowel naar de schrijfster van het boek: Genevieve Kingston, als naar de uitgever/uitgeefster die deze parel heeft gevonden, en geschikt heeft gemaakt voor Nederlandstalige Verlaat Verdriet-ers.

    De weg van liefde

    Wil je, net als ik, ervaren wat de rust en de stilte van Codiponte ook jou kan brengen? Lees meer over onze schrijf-retraite De weg van liefde, 2024.

    Meer lezen, zien, doen