• | | |

    Paaltjes op jouw pad

    Paaltjes op jouw pad

    Je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s. Je bent je ervan bewust dat het vroege verlies van je ouder(s) bron is van deze thema’s. Dan kan het zijn dat je je herkent in de term Verlaat Verdriet–er (of jij je identificeert met de term Verlaat Verdriet-er bepaalt niemand voor jou. Dat bepaal je zelf!).
    Jouw verlate rouwpad is al begonnen. Je hebt kennis gemaakt met de dynamiek van een verlaat rouwproces, de complexiteit en de gelaagdheid van een verlaat rouwproces. Dan kan het je helpen als er paaltjes langs je pad staan waar je je op kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Of je verloor in je jeugd je ouder(s) door overlijden. Als volwassene worstel je met verschillende thema’s, maar je hebt geen idee waar die thema’s vandaan komen. Je hebt moeite met hulp vragen, en probeert het zelf uit te zoeken, zoals je altijd in je leven hebt gedaan. Maar je komt maar niet bij de kern.
    Of je staat zo met je rug tegen de muur dat je niet meer anders kunt dan hulp zoeken. Helaas heeft de hulpverlener bij wie je terecht komt geen idee van Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet. Je voelt je niet gezien, en je voelt je weer niet gehoord. Je staat op het punt af te haken. Dan kan het je helpen als je een pad op kunt gaan waar paaltjes staan waarop je je kunt oriënteren. Dit gaat over mij. Hier ben ik. Dit doe ik. Daar ga ik naartoe.

    Van overleven naar leven

    Geen enkel rouwproces is een lineair proces van elkaar opvolgende fasen. Een verlaat rouwproces is zeker geen lineair proces. Je zult dit verlate rouwproces door z’n complexiteit en z’n gelaagdheid eerder ervaren als een hink/stap/sprong-proces. Een stap vooruit. Twee stappen terug. Drie stappen vooruit. Weer een stap terug. Twee stappen vooruit.

    Haltes van bewust worden bij verlate rouw

    Deze haltes van bewustwording bij verlate rouw kunnen je helpen meer inzicht te krijgen in de dynamiek van verlate rouw.

    • Overleven

      • Op het moment dat je je ouder(s) verloor was je plotseling kind-af. Het kinderleven zoals je het had gekend hield op te bestaan. Leven werd overleven.
    • Herkennen

      • Je hebt Verlaat Verdriet ontdekt. De thema’s waarmee jij worstelt herken je. Er gaat een wereld voor je open. Je bent niet gek!
    • Erkennen

      • Je voelt het. Dit gaat over mij. Dit gaat helemaal over mij. Hier moet ik iets mee.
    • Accepteren

      • Je wordt je ervan bewust dat Verlaat Verdriet over jou gaat. Het gat in je bestaan is veroorzaakt door de vroege dood van je ouder. Je bent bereid jouw verlate rouwproces aan te gaan.
    • Onderzoeken

      • Je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou en voor jouw leven heeft betekend. En je onderzoekt wat het vroege verlies van je ouder(s) voor jou betekent in jouw leven van nu.
    • Integreren

      • Je geeft het vroege verlies van je ouder(s) en de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s) een zichtbare plek in je biografie. In je levensverhaal.
    • Leven

      • Je komt uit de schaduw van de dood die altijd over jouw leven heeft gelegen. Je stapt in het licht. Je hebt de vrijheid verworven voluit te leven.

    Je hebt een leven te winnen

    • Gaat dit over jou?
    • Waar ben jij?
    • Wat doe jij?
    • Waar ga je naartoe?

    Lezen

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Kijken

    Rouw kent geen tijd

    Doen

    Zelftest 

    Bestellen

    Teruggaan om verder te kunnen

     

  • | |

    Als je de regenboog wilt zien……

    Regenboog

    ‘Als je de regenboog wilt zien, moet je de regen erbij nemen’. Jaren geleden kwam ik ergens dit gezegde tegen. Een mooi gezegde, vond ik. Het deed iets met me. Het was in de tijd dat ik nog steeds van het ene op het andere moment overvallen kon worden door sterk wisselende stemmingen. Het ene moment zag ik het leven helemaal zitten. Zat ik vol plannen en ideeën. Zag ik de toekomst zonnig in. Het volgende moment kon ik helemaal uit het veld geslagen zijn. Geen idee wat ik wilde, laat staan dat ik wist hoe ik het moest doen. Alles grijs en grauw, als op een grijze grauwe dag die maar niet over wil gaan.

    Vallende humeuren

    Een lastig fenomeen, dat ik zelf indertijd ‘vallende humeuren’ noemde. ‘Ik heb last van vallende humeuren’ dacht ik dan. En dacht dat die bij me hoorden. Dat het ‘in m’n genen’ zat. Lastig voor mijzelf, omdat het me altijd het gevoel gaf totaal niet op mezelf te kunnen vertrouwen. Maar niet alleen maar lastig voor mijzelf. Ook lastig voor mensen in mijn omgeving. Ook al omdat ik vaak geen idee had wat de aanleiding was voor zulke sterke stemmingswisselingen. Kon ik het ene moment gezellig zijn, gemakkelijk, aanspreekbaar, warm, aanwezig. Het volgende moment kon ik totaal ver-ijst zijn, gesloten, afwerend, ontoegankelijk, koud, afwezig. Geen touw aan vast te knopen. Niet voor mezelf. En niet voor andere mensen.

    Wisselende stemmingen

    Mogelijk herken je die stemmingswisselingen in jezelf. Die wisselende humeuren die even veranderlijk kunnen zijn als het Nederlandse weer. Het ene moment schijnt de zon. Het volgende moment zie je onheilspellende wolken verschijnen. Dan stormt het plotseling. Of het wordt windstil. Je ziet en regenboog verschijnen, en weet ineens weer: het komt goed.

    Hoe zit dat bij jou? Hoe ziet de BeeldTaal van jouw weerkaart eruit?

  • | | | |

    Charlotte Salomon: ‘Leven of theater?’

    Charlotte Salomon: ‘Leven of theater?’

    Geboren: 1917 in Berlijn.
    Vermoord: 1943 in Auschwitz

    Afgelopen week kwam ik het boek Charlotte tegen. Roman over het leven van Charlotte Salomon, geschreven door David Foenkinos. Ik bestelde het boek. Gisteren ontving ik het.
    Het hele dikke boek van Charlotte Salomon ‘Leven of theater?’, samengesteld door Judith Herzberg, staat al ruim veertig jaar in mijn boekenkast. Een autobiografisch zangspel in 769 gouaches. In de loop van die vele jaren heb ik het boek meer dan eens uit mijn kast gepakt. Doorgekeken. Gelezen. Pas nu, nu ik zelf gefocusd ben op het plaatsen van jong ouderverlies in tijd en ruimte, en Verlaat Verdriet  in woord en beeld, dringt de volle omvang van dit bijzondere werk tot mij door.

    Verlies

    Charlotte Salomon is 9 jaar als ze haar moeder verliest. Pas na de zelfdoding van haar grootmoeder aan moederszijde in 1940 ontdekt ze dat haar moeder Fransceska niet, zoals haar indertijd is verteld, is overleden aan een griepje. Ook haar moeder is overleden door zelfdoding. Charlotte blijft alleen achter met haar vader, Duits-Joods medisch specialist. ‘Onhandelbaar’ geworden wordt ze verzorgd door opeenvolgende ‘juffen’. Tot haar vader kennis maakt met zangeres Paula. Haar vader en Paula trouwen. Haar inning geliefde juf ‘Hase’ vertrekt. Charlotte krijgt een nieuwe moeder, met wie ze een ingewikkelde relatie ontwikkelt.

    Vlucht naar Frankrijk

    Om de politieke ontwikkelingen in nazi-Duitsland vlucht Charlotte Salomon met haar grootouders naar Zuid Frankrijk. Na de zelfdoding van haar grootmoeder ontwikkelt ook Charlotte een sterk verlangen naar de dood. In haar nood denkt ze terug aan de woorden van haar zangpedagoog en geliefde ‘Om het leven geheel lief te hebben moet je misschien wel het tegendeel ervan – de dood – omhelzen en begrijpen’. Ze besluit zichzelf met behulp van zijn ideeën te redden, en als alternatief voor zelfmoord ‘iets totaal waanzinnig bijzonders’ te ondernemen.
    Zo verwerkt de 24-jarige Charlotte haar roerige familiegeschiedenis, en haar ervaringen als Joodse in Berlijn, op een buitengewone manier. In bijna 800 gouaches beschrijft ze haar leven in woord en beeld. ‘Leven of theater?’.

    Vermoord

    In 1943 wordt Charlotte Salomon, 26 jaar en 5 maanden in verwachting van haar eerste kind, in Zuid Frankrijk opgepakt. En vervolgens vermoord in Auschwitz.

    Joods historisch museum

    In november 1971 hebben Albert en Paula Salomon het verzamelde werk ‘Leven of theater? geschonken aan het Joods Historisch Museum in Amsterdam.

    Lees meer

  • | | |

    Wat mij raakt: Rainer Maria Rilke

    Bij het klaarmaken van de mappen voor de Verlaat Verdriet-workshop van komende dagen print ik ook weer het gedicht van Rainer Maria Rilke: Wat mij raakt. Elke keer weer raakt zijn gedicht me. Zo ook nu. Ineens zie ik ook de foto voor me van de regenboog die ik vorig jaar een paar dagen na De weg van liefde maakte vanaf het terras van het gele huis in Codiponte. De inhoud van het gedicht. De bijzondere week van De weg van liefde 2023. De regenboog. Het valt allemaal samen in me. Dat wil ik graag met jullie delen.

    Wat mij raakt (Was mir bewegt)

    Men moet de dingen aan de eigen, stille,
    ongestoorde ontwikkeling over laten,
    die diep van binnen komt
    en die zich door niets laat haasten of versnellen;
    eerst volledig rijpen – en daarna baren…

    Rijpen zoals een boom die zijn sapstroom niet stuwt
    en die rustig in de lentestormen staat,
    zonder angst, dat er straks geen  zomer kan komen.

    Die zomer komt toch!
    Maar hij komt alleen bij de geduldigen
    die leven alsof de eeuwigheid voor hen ligt
    zo zorgeloos stil en wijds…

     Men moet geduld hebben
    voor de onopgeloste zaken in ons hart
    en proberen de vragen zelf lief te hebben,
    als gesloten kamers,
    en als boeken die in een zeer vreemde taal
    geschreven zijn.

    Het komt er op aan alles te leven.

    Als je de vragen leeft,
    dan leef je misschien langzaam maar zeker
    zonder het te merken op een goede dag
    het antwoord in.

    Rainer Maria Rilke
    1875-1926

    De weg van liefde 2024

    Binnenkort informatie over De weg van liefde oktober 2024. De eerste aanmeldingen zijn al binnen. Er zijn nog een paar plaatsen beschikbaar. Meld je alvast aan als je voornemens bent deel te nemen aan De weg van liefde 2024.

    Ervaringen met De weg van liefde 2023