• | | |

    Wat mij raakt: Rainer Maria Rilke

    Bij het klaarmaken van de mappen voor de Verlaat Verdriet-workshop van komende dagen print ik ook weer het gedicht van Rainer Maria Rilke: Wat mij raakt. Elke keer weer raakt zijn gedicht me. Zo ook nu. Ineens zie ik ook de foto voor me van de regenboog die ik vorig jaar een paar dagen na De weg van liefde maakte vanaf het terras van het gele huis in Codiponte. De inhoud van het gedicht. De bijzondere week van De weg van liefde 2023. De regenboog. Het valt allemaal samen in me. Dat wil ik graag met jullie delen.

    Wat mij raakt (Was mir bewegt)

    Men moet de dingen aan de eigen, stille,
    ongestoorde ontwikkeling over laten,
    die diep van binnen komt
    en die zich door niets laat haasten of versnellen;
    eerst volledig rijpen – en daarna baren…

    Rijpen zoals een boom die zijn sapstroom niet stuwt
    en die rustig in de lentestormen staat,
    zonder angst, dat er straks geen  zomer kan komen.

    Die zomer komt toch!
    Maar hij komt alleen bij de geduldigen
    die leven alsof de eeuwigheid voor hen ligt
    zo zorgeloos stil en wijds…

     Men moet geduld hebben
    voor de onopgeloste zaken in ons hart
    en proberen de vragen zelf lief te hebben,
    als gesloten kamers,
    en als boeken die in een zeer vreemde taal
    geschreven zijn.

    Het komt er op aan alles te leven.

    Als je de vragen leeft,
    dan leef je misschien langzaam maar zeker
    zonder het te merken op een goede dag
    het antwoord in.

    Rainer Maria Rilke
    1875-1926

    De weg van liefde 2024

    Binnenkort informatie over De weg van liefde oktober 2024. De eerste aanmeldingen zijn al binnen. Er zijn nog een paar plaatsen beschikbaar. Meld je alvast aan als je voornemens bent deel te nemen aan De weg van liefde 2024.

    Ervaringen met De weg van liefde 2023

  • | |

    De schoonheid van littekens

    Schoonheid

    Soms voel je dat er iets in je gaande is. Er gebeurt iets. Verandert iets. Maar wat, dat kun je niet pakken. Je kunt het nog niet in woorden uitdrukken. Inmiddels ben ik gelukkig ervaren genoeg in innerlijke veranderprocessen om niet in paniek te schieten. Het proces z’n gang te laten gaan. Ik herinner me hoe ik, lang geleden – in een tijd van ook zo’n innerlijke aardverschuiving – aan mijn inmiddels overleden collega Marijke, religiewetenschapper en ritueelbegeleider vroeg: ‘Marijk, denk jij dat reïncarnatie in levenden lijve mogelijk is?’ ‘JA’ antwoordde Marijke onmiddellijk en hardgrondig. Waarmee ze mij voor altijd geruststelde over innerlijke processen. Ook als die innerlijke veranderingsprocessen voelen als aardverschuivingen. Als reïncarnatie in levenden lijve. Ik leerde de schoonheid zien van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Marijke: voor altijd dank hiervoor.

    In deze tijd maak ik weer zo’n innerlijk veranderproces mee. Ik heb een paar grote besluiten genomen. Besluiten die heel veel doen. Die van grote invloed zijn, niet alleen  op mijn binnenwereld, maar ook op een wereld buiten mij. Waarin mijn binnenwereld en de buitenwereld met enige regelmaat niet op elkaar aangesloten (b)lijken te zijn.

    Implosie

    Gisteren bracht ik een bezoek aan de tentoonstelling van Levi van Veluw in Singer Museum in Laren. Bij deze tentoonstelling vielen mijn binnenwereld en de buitenwereld weer even helemaal samen. Implosie, the collaps of cohesion is een van zijn werken van deze tentoonstelling (zie beeld bovenaan deze blog). Op deze bijzondere expositie kom ik terug in een volgende blog. Mocht dit alvast jouw nieuwsgierigheid wekken: kijk op de site van Singer Museum Laren.

    De schoonheid van littekens

    De besluiten die ik heb genomen brengen veel teweeg in mijn binnenwereld. In mijn binnenwereld worden op een bijzondere manier oude thema’s aangeraakt. Thema’s van verlies. Van verdriet. Gevoelens van ontreddering en machteloosheid. Van rouw. Ik ben mij er weer van bewust wat breuk in mijn binnenwereld heeft veroorzaakt. Heeft betekend. Nu nog in mijn leven betekent. Mooi en bijzonder om dan een boek op mijn pad te krijgen van filosoof Daniël Schreiber: Thuis. Vandaag in huis gekregen. En meteen begonnen aan het laatste hoofdstuk: De schoonheid van littekens. Ook over dit boek in een volgende blog meer.

    Lees meer

  • | | |

    Verlaat Verdriet-ers, hulpverleners en kennis van zaken

    In mijn optiek is het een wijdverbreide en hardnekkige misvatting dat kinderen het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd zouden kunnen verwerken (mocht er al een definitie bestaan van succesvol verwerken van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je jeugd. En mocht die definitie bestaan dan zou ik die definitie graag eens zien). Kinderen kunnen geholpen worden het verdriet om een overleden ouder in goede banen te leiden. Wat het onomkeerbare verlies in je leven aanricht kun je pas weten als je volwassen bent. Dan pas kun je onderzoeken wat de dood van je ouder in je leven heeft betekend voor de ontwikkeling van je identiteit. Voor wie je bent geworden. Dan pas kun je onderzoeken wat de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld voor je hebben gedaan. En wat ze nu tegen je doen.

    Zoeken & ontdekken

    Volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren kunnen een leven lang zoekend zijn. ‘Er is iets met me aan de hand. Er klopt iets niet. Maar wat?’ Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener die een meer dan oppervlakkige kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die de vinger op zere plekken weet te leggen, wetend hoe kwetsbaar deze plekken kunnen zijn. Die de Verlaat Verdriet-er kan helpen relevante thema’s te ontdekken in haar/zijn verhaal van verlies, rouw, overleven en leven. Zo dat je als Verlaat Verdriet-er een innerlijk besluit kunt nemen. Ben ik een Verlaat Verdriet-er? Of ben ik geen Verlaat Verdriet-er? Wat betekent het voor mij om te erkennen dat ik een Verlaat Verdriet-er ben? En wat staat me dan te doen?

    Ontkennen

    Andere volwassenen hebben het idee: ik hoef er niet meer om te huilen. Dus ik heb er geen last van. Deze Verlaat Verdriet-ers zien thema’s in hun leven als karaktertrekken Zoals bijvoorbeeld: ‘Ik heb nu eenmaal aanleg voor depressies.’ ‘Ik ben nu eenmaal een control-freak.’ ‘Ik voel me nu eenmaal anders dan anderen’.  Zij relateren gevoelige thema’s in hun leven niet aan het vroege verlies van hun ouder. Ze zetten daarmee niet alleen zichzelf op het verkeerde been, maar ook hulpverleners.’ ‘Nee hoor, dat is al zo lang geleden, daar heb ik geen last van.’ ‘Nee hoor, nooit last van gehad.’
    Deze Verlaat Verdriet-ers hebben behoefte aan een hulpverlener met een meer dan oppervlakkige kennis van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Een hulpverlener die in staat is te luisteren. Die de valkuilen kent. De kwetsbare plekken. Een hulpverlener ook die de Verlaat Verdriet-er ziet en behandelt als gelijkwaardige volwassene. Als iemand die geleerd heeft over dood, en over overleven. Mogelijk meer dan de hulpverlener zelf.

    Erkennen

    Weer andere Verlaat Verdriet-ers zijn zich ervan bewust (geworden) dat thema’s die in hun leven spelen voortkomen uit het vroege verlies van hun ouder. Deze Verlaat Verdriet-ers zijn (schoorvoetend) bereid hun verlate rouwproces aan te gaan. Ze hebben in de allereerste plaats behoefte aan een hulpverlener die bereid is de Verlaat Verdriet-er op weg te helpen. Te inspireren. Te ondersteunen en te bemoedigen in dit proces van onderzoeken, van verwerken en helen. Deze Verlaat Verdriet-ers hebben het nodig zich gezien te voelen. Gehoord. Door een hulpverlener die bereid is – en in staat is – te luisteren. Een hulpverlener die gedegen kennis heeft van de gevolgen van jong ouderverlies in de volwassenheid. Die zich heeft verdiept in de specifieke dynamiek van verlate rouw. In de complicaties en de gelaagdheid van Verlaat Verdriet.

    Zien

    Rouw kent geen tijd

    Lezen

     

  • | |

    Eva Hoeke: Een nieuwe richting in

    In Volkskrant Magazine van vandaag (8 juni 2024) een mooie column van Eva Hoeke over haarzelf en de betekenis die het verlies van haar vader voor haar door de jaren heen heeft gehad – en vandaag de dag nog steeds heeft (Rob Hoeke, zanger, pianist, songwriter. The Rob Hoeke Rhythm & Blues Group. 1939-1999). Eva Hoeke was 20 jaar toen ze haar vader verloor.

    Een nieuwe richting in

    Ik kan helaas niet de hele column met jullie delen, maar een citaat uit de column wel. De integrale column Een nieuwe richting in is de moeite van het lezen zeer waard. Dus mocht je ergens Volkskrant Magazine van 6 juni 2024 tegenkomen: lees vooral de column van Eva Hoeke: Een nieuwe richting in.

    …… Wat ik níét had voorzien, is hoe een lullig, zwart-wit artikeltje in de zijdeur van een tweedehands Toyota me 25 jaar later een nieuwe richting in zou gidsen. Elke keer wanneer ik nu de auto in stap zie ik hem zitten, mijn vader met zijn lange, donkere haar, de mond achter een volle snor, zonder te lachen, de kwetsbaarheid die hij desondanks uitstraalt, en omdat hij daar zit zeg ik ‘hallo’, hardop, ‘hoi papa’. Soms vertel ik er wat bij, soms niet. Soms zie ik alleen de weg, de lucht, en speelt er een piano in mijn hoofd, een blues. Het is een flinter saamhorigheid, een trilling, meer is het niet. Maar het is er……

    Lees ook

    Het is nooit te laat voor verlate rouw