• | | | | | | | |

    Stapelingen IIII

    DoorTitia Liese

    Stapelingen van beschadigingen

    Dubbel Ouderverlies als jeugdervaring: wezen

    ‘De wereld die ik had gekend bestond niet meer.’

    Gisteren sprak ik Lienke.
    Lienke, nu 25 jaar, verloor als kind van vier haar moeder en als kind van zestien haar vader.
    Wees.

    Tijdens ons gesprek realiseerde ik me, dat ik bij de blog’s Stapelingen I, Stapelingen II en Stapelingen III niet de stapeling van dubbel ouderverlies als jeugdervaring had meegenomen. Dubbel ouderverlies is een dermate extreem beschadigende ervaring van jong ouderverlies: deze ervaring van stapelingen dient opgenomen te worden in deze serie blog’s, realiseerde ik me ook tijdens ons gesprek.

    De wereld die ik had gekend bestond niet meer

    Kinderen die jong een ouder hebben verloren, kennen na dat verlies bijna allemaal dezelfde grote angst: de angst om ook de andere ouder te verliezen.
    Voor een aantal kinderen werd deze angst werkelijkheid.
    Ze verloren beide ouders en daarmee voorgoed hun ouderlijk huis en de gezinscultuur waarin ze tot op dat moment hadden geleefd.

    Kinderen die hun beide ouders verloren, verloren op dat moment hun hele vertrouwde bestaanszekerheid.
    Ze verloren de onvoorwaardelijke liefde van hun beide ouders.
    Ze verloren de vanzelfsprekende zorg van hun beide ouders.
    Ze verloren hun vertrouwde huis.
    Ze verloren hun vertrouwde omgeving.
    Ze verloren hun vertrouwde bed.
    Vanaf dat moment konden ze nooit meer ergens vanzelfsprekend aanwezig zijn.

    Ze werden opgevangen door oudere broers of zussen.
    Of ze kwamen bij familie terecht.
    Of ze kwamen in een pleeggezin terecht.
    Of ze kwamen in een kindertehuis terecht.
    Wat er ook verder met ze gebeurde: hun beide ouders waren ze voorgoed kwijt.

    Dankbaar zijn

    Ze moesten dankbaar zijn voor de plaats die ze kregen.
    Ook als ze die plaats helemaal niet als hun plaats konden ervaren.
    Ze moesten dankbaar zijn voor de hulp die ze werd geboden.
    Ook als ze die hulp helemaal niet als hulp konden ervaren.

    Ze wilden helemaal niet dankbaar zijn.
    Ze wilden gewoon hun eigen ouders. 

    Wezen

    Wezen.
    Weeshuizen.
    Vaak hebben we het gevoel dat wezen en weeshuizen behoren tot tijden die voorgoed voorbij zijn.
    We staan er zelden of nooit bij stil dat ook in onze tijd en in ons land nog steeds kinderen wees worden.
    ‘Die kinderen worden tegenwoordig veel beter verzorgd dan vroeger. Ze krijgen wezengeld.’

    Wat deze kinderen in de werkelijkheid overkomt:
    wie vraagt zich dat af?
    Wie weet het?
    Wie wil het weten?
    Hoeveel mensen realiseren zich dat veel kinderen in Nederland die wees worden – anno 2016 – helemaal niet de hulp en de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben om veilig op te groeien?
    Hoeveel mensen realiseren zich dat deze kinderen hun veilige thuis voorgoed zijn kwijtgeraakt?
    Hoeveel mensen realiseren zich dat deze kinderen niet zielig gevonden willen worden?
    Hoeveel mensen realiseren zich dat deze kinderen geen medelijden willen?
    Hoeveel mensen realiseren zich dat deze kinderen gezien willen worden in hun verliezen? Gehoord willen worden in hun verliezen? Werkelijk gezien en werkelijk gehoord. In de volle omvang van hun realiteit. In wat hun overkwam.
    Hoeveel mensen realiseren zich dat deze kinderen als volwassene nog wel wat verlaat rouw-werk te verzetten zullen hebben? Dat dat heel gewoon is. En heel natuurlijk. 

    Hulp voor jongen wezen

    Lienke Bekkema heeft het op zich genomen te onderzoeken of ze, vanuit haar eigen ervaring als wees, jonge wezen hulp en ondersteuning kan gaan bieden.
    Hetzij via het web.
    Hetzij via een ontmoetingsgroep in Friesland.
    Wil je meer weten over de plannen van Lienke?
    Neem contact met haar op: lienke12@hotmail.com

    Hulp

    Verloor je als kind je beide ouders?
    Wil je onderzoeken wat het vroege verlies van je ouders op dit moment in je leven voor je betekent?
    Lees meer over de meerdaagse basisworkshop Dubbel Ouderverlies van Titia Liese en Albertine Richaerts.

    Lees meer

    Lees meer over de gevolgen van jong ouderverlies
    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek, Dubbel Ouderverlies: bladzijde 42
    Gids voor Verlaat Verdriet

  • | | | | | | | | | | | |

    Stapelingen I

    DoorTitia Liese

    Stapelingen van beschadigingen

    Hechten

    Over het algemeen kun je (inmiddels, gezien de ontwikkelingen in de laatste decennia met betrekking tot echtscheidingen mogelijk kon) zeggen dat Verlaat Verdriet-ers uit hele gewone gezinnen komen.
    Gezinnen met een moeder, met een vader, met kind(eren).
    Over het algemeen kun je zeggen dat Verlaat Verdriet-ers in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten.
    Tot de ouder overleed. 

    Maar niet altijd.
    Niet in alle gevallen.

    Beschadigingen

    In een aantal gevallen was het leven voor Verlaat Verdriet-ers al voor de ouder overleed niet veilig genoeg.
    Of ronduit onveilig.
    Bijvoorbeeld omdat de ouder al lange tijd leed aan een lichamelijke of geestelijke ziekte.
    Denk bijvoorbeeld aan de kinderen van wie een ouder door zelfdoding overlijdt. Zelden komt een zelfdoding ‘zomaar uit de lucht vallen’. Integendeel. Meestal is er al veel langere tijd sprake van pogingen, die hun invloed hadden op het dagelijkse leven van het kind. En op het kind zelf dus ook.

    Of er was sprake van een levensbedreigende ziekte. Een ziekte dus waardoor de ouder steeds verder aftakelde – en in een aantal gevallen zelf zorgafhankelijk werd. In plaats van de veiligheid te kunnen bieden van de zorgende ouder.

    Of je ouder overleed voor of kort na je geboorte.

    Of denk aan een ouder met verslavingsproblematiek. Zoals een alcoholverslaafde ouder, van wie je als kind eigenlijk al te vaak moest hopen dat die ouder niet thuis zou komen. In plaats van erop te kunnen vertrouwen dat de ouder zorg zou dragen voor jou.

    Of denk aan de Verlaat Verdriet-ers die al voordat hun ouder overleed binnen het gezin seksueel werden misbruik.
    Bijvoorbeeld door de vader.
    Of door de moeder.

    Basis

    Veel Verlaat Verdriet-ers hebben het gevoel geen basis te hebben.
    Dat maakt ze angstig.
    Angstig om in een gat te vallen.
    Angstig voor het cascade-effect.

    Ook Verlaat Verdriet-ers die in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten kennen die angsten. Toch hebben deze Verlaat Verdriet-ers die basis wel. Het is belangrijk voor deze Verlaat Verdriet-ers zich te reasliseren dat ze die oorspronkelijke basis wel hebben.

    Geen basis

    Verlaat Verdriet-ers, die niet in de gelegenheid zijn geweest zich veilig te hechten – voor wie dus vertrouwen nooit vanzelfsprekend aanwezig is geweest, ook al voordat ze hun ouder verloren – zijn in grote mate extra kwetsbaar.
    Voor deze Verlaat Verdriet-ers is het belangrijk zich van deze extra kwetsbaarheid bewust te zijn. Zeker ook in een therapie-traject.
    Voor hun is het extra belangrijk een therapeut te hebben die zich zowel bewust is van de impact van jong ouderverlies op vertrouwen, als van het ontbreken van de veilige basis voordat de ouder overleed.
    Verlaat Verdriert-ers die niet veilig gehecht zijn geweest hebben een scala aan extra problemen!

    Hulp

    Als je, naast het vroege verlies van je ouder, als kind ook in de situatie bent geweest dat je je niet veilig hebt kunnen hechten, kan het raadzaam zijn contact op te nemen met een hulpverlener/therapeut.
    Zoek dan een hulpverlener/therapeut die kennis heeft van de omvangrijke gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
    Maak haar/hem attent op de extra complicaties die zich in je vroegste bestaan hebben voorgedaan.

    Ben je als Verlaat Verdriet-er wél in de gelegenheid geweest je veilig te hechten? Word je daar dan van bewust.
    Tel je zegeningen!
    Ook al voelt het voor jou alsof je geen basis onder je bestaan hebt: je hebt die basis toch echt!
    In jou zit wel een basis-vertrouwen.
    Een basisvertrouwen in het leven.
    Een basisvertrouwen in mensen.
    Ben je een therapie?
    Ook dan is het belangrijk je therapeut erop attent te maken dat je die oospronkelijke basis hebt.

    Heel je leven

    De individuele workshop Heel je leven bij Titia helpt je ingrijpende gebeurtenissen in je leven in kaart te brengen en ze een plek te geven in je levensverhaal.

    Foto

    Foto: Gesteente, Wikipedia

  • | | | | | | |

    De aarde is plat

    DoorTitia Liese

    ‘Ze denken echt dat de aarde plat is. Erger nog: ze weten het zeker. Ze hebben er de bewijzen voor,’
    Een paar maanden geleden sprak ik iemand die al heel lang deel uitmaakt van de wetenschappelijke rouw-wereld.
    ‘Jullie weten helemaal niks, als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn’, schreeuwde ik tegen deze persoon. ‘Jullie denken dat je het weet, maar je weet helemaal niks’.

    Voor de decibellen die ik voortbracht schaamde ik me achteraf. Voor de inhoud van mijn boodschap in het geheel niet.
    Kort geleden sprak ik opnieuw iemand die al sinds jaar en dag werkzaam is in de (internationale) wereld van verlies en rouw. Opnieuw kon ik, na dit gesprek, alleen maar bedenken hoe verschrikkelijk (echt: verschrikkelijk!) ver theorie en praktijk uit elkaar liggen.

    Vanochtend las ik in de krant hoe empirie (onderzoek van de werkelijkheid en het leggen van causale verbanden tussen oorzaak en gevolg) uit de universiteit verdwijnen. Te duur.
    Dit artikel ging over het verdwijnen van empirie in de juridische praktijk op de universiteit.
    Nou: daar niet alleen – dacht ik meteen.

    ‘Ze denken echt dat de aarde plat is. Erger nog: ze weten het zeker. Ze hebben er de bewijzen voor,’ foeterde ik aan de telefoon tegen Joyce.
    ‘Titia: kijk eens uit het raam, antwoordde Joyce prompt. ‘De aarde is plat. Kwestie van perceptie.‘
    Heerlijk: zo’n relativering op het goeie moment.

  • | | | | | | |

    Verlaat Verdriet erkennen

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet

    Enige tijd geleden nam een studente van een deeltijdopleiding voor maatschappelijk werk (HBO) contact met me op.
    Ze wilde, met een medestudente, een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet. Over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn dus.
    Deze studentes moesten hun plan – een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet – nog voorleggen aan de scriptiebegeleider. Na toestemming van de scriptiebegeleider wilden ze graag een gesprek met mij.

    Teleurgestelde studente

    Na verloop van tijd kreeg ik bericht van een teleurgestelde studente. Het plan was afgeschoten door de scriptiebegeleider.
    ‘Je kunt niet weten of klachten voortkomen uit jong ouderverlies’ was het commentaar van de scriptiebegeleidster.

    Oorzaak en gevolg

    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ – hulpverleners en opleiders van hulpverleners – in de gaten krijgen dat volwassenen die jong een ouder hebben verloren weliswaar behoefte kunnen hebben aan hulp in verband met het vroege verlies van hun ouder(s), maar dat jong ouderverlies niet hoeft te betekenen dat Verlaat Verdriet-ers geen benul zouden hebben van oorzaak en gevolg?

    Erkennen

    Hoe lang zal het nog duren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn door ‘professionals’ serieus worden genomen?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ in de gaten krijgen dat klachten als gevolg van jong ouderverlies heus bestaan, ook al zijn de wetenschappelijke bewijzen daarvoor (nog) niet geleverd?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ ervaringsdeskundigheid van Verlaat Verdriet-ers erkennen als eersterangs deskundigheid?

    Idee

    Heb jij, als lezer van deze blog en mogelijk Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundige, enig idee waar dat aan zou kunnen liggen?