De kunst van verbondenheid

Gepubliceerd op zondag

Het voelt als een eer. En dan ook nog als een heel bijzondere eer. In verband met corona een eer met een heel bijzonder randje.
Twee weken geleden ontving ik een Appje van de jaartrainingsgroep van De kunst van het verbinden uit 2017/2018. ‘Zaterdag 26 september zijn we in Nunspeet. Kom je ook voor koffie en/of lunch?’

Het begin

Een turbulente eerste dag. Zo begonnen we in 2017 met deze jaartrainingsgroep. Een hele turbulente dag. Zo turbulent dat Geerte en ik ons achter de oren hebben ge-krabt. ‘Wat gaat dit worden? Met deze groep? Hoe gaan we dit doen?’

Samen aan het werk

Samen zijn we aan het werk gegaan. De acht deelnemers van de groep met ons – Geerte en mij. Wij – Geerte en ik – met de acht deelnemers van de groep.
Met z’n allen hebben we in de loop van het trainingsjaar de kunst van het verbinden onderzocht. Hoe doe je dat? Hoe doe je dat als Verlaat Verdriet-er voor wie verbinden kan voelen als gevaarlijk spel waar je het liefst voor wegloopt?
Al werkend in de loop van dat trainingsjaar ontstond de verbinding tussen de deelnemers. In de intervisie-groepjes. Tijdens de trainingsdagen in de grote groep. Groepsleden onderling. En met ons, de begeleiders van het bijzondere proces naar verbinding.

Verbondenheid

Hoe mooi is het dan te zien dat deze groep nog steeds een of twee keer per jaar bij elkaar komt. Ook al wonen – en leven – sommige deelnemers letterlijk mijlenver uit elkaar. Wat een hartverwarmende erkenning van het werk dat we met ons allen hebben verzet om uitgenodigd te worden voor deze bijeenkomst op 26 september 2020. Getuige te mogen zijn van de verbondenheid die in deze groep is ontstaan.

Toekomst

Hoe bijzonder is het om de Verlaat Verdriet-ers van deze jaartrainingsgroep te ontmoeten op de dag nadat Geerte en ik hebben besloten dat het tijd is voor een jaar pauze van De kunst van het verbinden.
Maar daarover komende week meer.

Boek Gat in je ziel in prijs verlaagd

Gepubliceerd op donderdag

 

 

 

 

 

 

 

 

‘Verlaat Verdriet meer bekendheid geven.’
Wij – Titia Liese en Stephanie Braggaar zijn het aan de telefoon roerend met elkaar eens. Samen hebben we de verschijning van het boek Gat in je ziel. Helen door schrijven mogelijk gemaakt.
In de eerste jaren van het bestaan van het boek hebben we de prijs gehanteerd van € 20,-

Twee goede doelen

Indertijd hebben we deze prijs vastgesteld om met de opbrengst van het boek de internetaanwezigheid van 2 goede doelen financieel te ondersteunen. Namelijk Remember me when I’m gone.
TIP: Neem vooral de moeite een kijkje te nemen op dit wereldwijde project Herinneringsboek dat in bijna 100 talen is vertaald Remember me
En ZEER.
TIP: Neem vooral ook een kijkje op de zeer informatieve website ZEER

POD

De eerste oplage van Gat in je ziel is inmiddels zo goed als uitverkocht. We stappen daarom over op POD – Printing on Demand.

Nieuw doel

Met ingang van nu richten we ons op het meer en breder bekendheid geven aan Verlaat Verdriet. Verlaat Verdriet-ers zelf zijn dus voor de komende jaren ons nieuwe, directe doel.
Dat doen we door de prijs van Gat in je ziel drastisch te verlagen. Daarmee hopen we de verkoop van het boek een goede stimulans te geven. Zodat steeds meer mensen kennis kunnen nemen van de heel veel voorkomende, vaak ingewikkelde, problematiek waar volwassenen mee worstelen die in hun jeugd hun ouder(s) verloren.

Het boek

Inhoud

Gat in je ziel is een verzameling zorgvuldig uitgekozen blogs van Titia Liese. In ruim 80 thematische blogs lees je over tal van Verlaat Verdriet-thema’s. Bekende thema’s. Overbekende thema’s. Onbekende thema’s. Thema’s waar niet over wordt gesproken. Thema’s waar je zelf nooit aan hebt gedacht. Ze komen allemaal aan bod in dit Gat in je ziel.

Voor wie

  • Verlaat Verdriet-ers. Voor mensen dus die in hun jeugd een ouder, of beide ouders, verloren door overlijden;
  • Gezins- en familieleden in je huidige gezin. En/of in je gezin van herkomst;
  • Hulpverleners/therapeuten;
  • Ieder die geïnteresseerd is in Verlaat Verdriet en verlate rouw.

Prijs

Gat in je ziel kost met ingang van heden € 10, ex verzendkosten.

Bestellen

Bijzonderheid

Zelf hoeven we geen geld te verdienen aan dit boek. De opbrengst stellen we nog steeds beschikbaar.

Van harte

We nodigen je van harte uit ook jouw bijdrage te leveren aan het breder bekendheid geven aan Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet.

Verrijk je leven

Koop Gat in je ziel.
Lees Gat in je ziel.

Verrijk het leven van iemand anders

Koop Gat in je ziel.
Geef Gat in je ziel kado.

Bestellen

Gat in je ziel 

 

Verlaat Verdriet-ers en relaties

Gepubliceerd op zaterdag

Verlaat Verdriet-ers en relaties

Gisteren belde Jean-Paul Heijkoop me in verband met zijn afstudeeronderzoek-/scriptie over Verlaat Verdriet-ers en relaties.

Verlaat Verdriet

Verloor je in je jeugd je ouder(s) door overlijden? Wil je meedoen aan dit onderzoek? Lees dan verder over dit onderzoek.

Studie psychologie

Jean-Paul Heijkoop: ‘In het kader van mijn studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland doe ik onderzoek naar de impact van een overleden ouder in de jeugd en de kwaliteit van partnerrelaties op latere leeftijd.
Ik wil u uitnodigen om deel te nemen aan dit onderzoek.’

Probleemstelling en relevantie

‘Jaarlijks verliezen in Nederland ruim 6400 kinderen een ouder voor hun 18de jaar. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de invloed van deze ingrijpende gebeurtenis in relatie tot de kwaliteit van een partnerrelatie op latere leeftijd.

Mijn onderzoek is er op gericht inzicht te krijgen in deze relatie. Ook wordt onderzocht in hoeverre het geslacht van het achtergebleven kind en in hoeverre is de leeftijd van het achtergebleven kind op het moment van overlijden van een ouder van invloed is op de kwaliteit van een latere partnerrelatie.

Resultaten

Vanuit de klinische praktijk kunnen de resultaten van dit onderzoek een bijdrage leveren om meer inzichten te krijgen ter ondersteuning van relatie- of hechtingsproblematiek gerichte therapieën.’

Hoeveel tijd kost deelname?

Het is een eenmalig onderzoek dat digitaal via een website wordt afgenomen. U kunt de site 24 uur per dag benaderen en u kunt geheel in eigen tempo in uw vertrouwde omgeving de vragen beantwoorden. Er staat geen tijdslimiet voor. Ook is het niet nodig om een afspraak te maken of ergens naar toe te gaan.

Meedoen met het onderzoek

Wilt u meedoen met het onderzoek, dan kunt u een mail sturen naar mijn begeleider onder vermelding van het onderzoek ‘Relatieverlies en de kwaliteit van partnerrelaties’.

Verlaat Verdriet

Lees meer over Verlaat Verdriet-ers en relaties https://verlaatverdriet.nu/verlaat-verdriet/omgevingsfactoren/relaties/

Wie was de vrouw die jouw moeder is

Gepubliceerd op maandag

Het is zo gebruikelijk voor Verlaat Verdriet-ers om in de verleden tijd over je vroeg overleden ouder te praten. Je ouder is er inderdaad – al heel lang – niet meer. Maar je moeder was niet jouw moeder. Je moeder is jouw moeder. Jouw vader was niet jouw vader. Je vader is jouw vader. Voor altijd.

Kantelmoment

In een Verlaat Verdriet-proces kan dat een belangrijk, doorslaggevend, kantelmoment betekenen. Het moment waarop je je realiseert dat je moeder je moeder is. Ook al is ze er al heel lang niet meer. Dat je vader je vader is. Ook al is hij er al heel lang niet meer.

Terugkomdag

Zaterdag hadden we de Terugkomdag van de workshop van 4 weken geleden. Wat is er veel gebeurd bij de beide deelneemsters. Op hun eigen manier zijn ze allebei bezig hun moeder weer een plek te geven in hun leven. In plaats van verbonden te zijn met de ouder die is overleden, zoeken ze naar mogelijkheden om zich weer te verbinden met de ouder die heeft geleefd. De ouder die veel meer was dan ‘alleen maar’ jouw ouder.

I walk with you mama

‘Ik luister keer op keer naar dit lied.’ vertelt een deelneemster. En elke keer huil ik. En elke keer voel ik me weer iets dichter bij mijn moeder komen.

Zang: Anne Sofie von Otter
Muziek: Benny Andersson
Tekst: Bjorn Ulvaeus
Luisteren: via You Tube

I walk with you mama
The path along the river
We feed the swans
We say hello to people that we meet

I talk with you mama
And I listen
And I hear you say
I’m sorry that I left you on your own this way

I walk with you mama
The park in autumn colors
The sadness in the air
As oak and marples shed their leaves

I talk with you mama
And I listen
And I hear you say
I’m sorry that I left you on your own this way

Yes you should have stayed a bit longer
Given me some more of your time
Couldn’t even wait to say goodbey
How could you be in such a frightfull hurry

Leaving me with so many questions
Having so much more love to give
In a way I come to terms I know now
Although it seems everywhere that I go now

I walk with you mama
A road that knows a yourney
Retracing every footstep
Every Sunday in the park

I talk with you mama
And I listen
And I hear you say
I’m sorry that I left you on your own this way.

Was je een beetje trots op me?

Gepubliceerd op zondag

‘Houd je van me?’
‘Ben je een beetje trots op me?’
Als je in je jeugd je ouder(s) bent verloren kun je het nooit meer direct van je ouder horen – of ervaren. ‘Ik hou van je.’ ‘Ik ben trots op je.’

Marc de Hond

In het interview met Marc de Hond (Volkskrant Magazine 13 juni 2020) laat hij je een verschil zien. Zelf verloor hij als kind van 3 zijn moeder. Zijn moeder liet een geluidsbandje voor hem achter. Op dat bandje vertelt ze hem dat ze gaat sterven.
Zelf laat hij veel beeldmateriaal achter voor zijn nu nog heel jonge kinderen. ‘Vrolijker’ zegt hij daar zelf over. ‘Ik vertel over de leuke dingen in mijn leven, de liefde voor Remona en henzelf.’

Remember me

Het is inmiddels al vele jaren geleden dat Juliette en ik met Remember me een format hebben gemaakt voor een Herinneringsboekje.

Remember me when I’m gone heet onze uitnodiging aan ouders die weten dat ze zullen sterven als hun kinderen nog jong zijn. Een uitnodiging om een herinneringsboekje te maken voor hun kind(eren).

Dit boekje is vertaald in ruim 100 talen voor Remember me when I’m gone. Vele mensen over de hele wereld hebben daaraan meegewerkt. Zodat ouders over de hele wereld in hun eigen moedertaal een herinneringsboekje voor hun kind(eren) kunnen maken.

Uitnodigingen

In het format staan bijvoorbeeld de volgende uitnodigingen

  • Het belangrijkste voor jou om van mij te weten
  • Waar ik veel van houd
  • Waar ik niet van houd
  • Wat ik belangrijk vind in het leven
  • Dingen waarin ik geloof
  • Mijn favoriete herinneringen aan jou
  • Dingen van jou waar ik trots op ben

Inspiratie

Maak zelf gebruik van dit format als je weet dat je je kinderen bij het opgroeien niet verder zult kunnen begeleiden. Geef de site door aan iemand van wie je weet dat het maken van een herinneringsboekje een goeie suggestie zou zijn.

Vertalen

Zie je op de site dat een vertaling ontbreekt in de taal die jouw moedertaal is? Neem contact op met Juliette:

Lees meer

Volkskrant Magazine: interview met Marc de Hond

Gepubliceerd op vrijdag

In Volkskrant Magazine van 13 juni 2020 een interview met de onlangs overleden Marc de Hond (1977-2020, 3 jaar toen hij zijn moeder verloor).

‘Een ouder verliezen is heel erg, maar dat betekent niet dat je leven daardoor mislukt zal zijn.’

Na zijn dood wilde Marc de Hond nog één keer aan het woord komen. Op zijn eigen verzoek vertelt hij, twee weken voor zijn overlijden, hoe hij zijn nagedachtenis heeft georganiseerd en hoe hij het licht in de tunnel toch kon blijven zien. ‘Ik vind het allemaal heel oneerlijk.’

Uit zijn boek Licht in de tunnel

………..’Later heb ik mama Jasmins dood eigenlijk nooit zozeer vanuit mijn eigen perspectief beschouwd: hoe was het voor míj om als peuter mijn moeder te verliezen? Ik vond het vooral erg voor háár. Het leek me vreselijk om als kersvers ouder te beseffen dat je je kinderen niet zal kunnen zien opgroeien.’…………… 

Volkskrant Magazine

Volkskrant Magazine is de bijlage bij de zaterdagkrant van de Volkskrant. Voor abonné’s verschijnt de bijlage op de vrijdag.

Licht in de tunnel

Licht in de Tunnel verschijnt naar verwachting op 19 juni 2020.

Niet durven, toch doen

Gepubliceerd op vrijdag

Niet durven, toch doen is de titel van een boek dat een van de deelnemers aan de basisworkshop Verlaat Verdriet vorige week uit mijn boekenkast viste.
‘Kijk’, zei ze, ‘Dat is precies zoals het voor mij voelt. Ik durfde niet. Maar ik ben toch gekomen. En ik ben gebleven. Ik ben erbij gebleven en heb de hele workshop ervaren. Wat ben ik blij dat ik gekomen ben.’

Vakantie

‘Adviezen en technieken om angst en besluiteloosheid om te buigen in kracht en actie’ is de subtitel van dit boek.
Gisteren bedacht ik ineens: er zijn vast Verlaat Verdriet-ers die een vakantie hadden gepland. Die hun vakantieplannen door corona de mist in zien gaan. Misschien overkomt dat jou. Vakantie. Je zou weggaan. En je kunt niet weg.

Workshop Verlaat Verdriet

Het allerlaatste wat je in je vakantie zou willen gaan doen is een workshop Verlaat Verdriet. En toch heb ik in augustus a.s. een extra datum voor de workshop gepland. Misschien wel speciaal voor jou.

De reis van je leven

Je bent van harte welkom voor deze bijzondere reis van je leven. De workshop Verlaat Verdriet.
Niet durven.
Toch doen.

Workshop Verlaat Verdriet

Extra datum: 6, 7 en 8 augustus 2020
Lees wat de workshop Verlaat Verdriet jou kan bieden.
Of neem telefonisch contact op met Titia Liese als je meer wilt weten: 0341 – 260 289 / 06-53 76 58 43.

Boek

Jaar van uitgave: 2009
ISBN: 9789043900966 (tweede hands verkrijgbaar).

Egocentrisch of egoïstisch: het is een vraag

Gepubliceerd op woensdag

‘Mensen die moeten overleven raken helemaal op zichzelf betrokken.’ Het is al lang geleden dat ik iemand terloops die opmerking hoorde maken.
Hij kwam binnen. Langzaam viel het kwartje. ‘Dit gaat ook over mij.’ realiseerde ik me stukje bij beetje.

Egocentrisch

Wat een opluchting. Ik kon voor mezelf een verschil gaan maken tussen egocentrisch en egoïstisch. Ik hoefde me niet meer af te vragen of ik egoïstisch was. Hoefde mezelf niet meer te kwellen met dat negatieve oordeel over mezelf.

JA: ik was egocentrisch. Op mezelf betrokken. Overleefde nog altijd.
NEE – ik was niet – extreem – egoïstisch. Gunde anderen niet minder dan ik mezelf gunde.

Andere hobby

‘Martin, ik wil een andere hobby’. Nog altijd hoor ik mezelf deze zin uitroepen tijdens een therapie-sessie, nu ruim 25 jaar geleden. ‘Ik heb er zo genoeg van altijd maar met mezelf bezig te zijn.’

IK

Een paar jaar geleden maakte ik in de week voor OEROL op Terschelling een foto van een affiche die ik tegenkwam. IK.
Ineens weet ik waar en hoe deze foto een plek heeft in BeeldTaal.

Egocentrisch of egoïstisch: het is een vraag.
BeeldTaal helpt je een antwoord te vinden.

Ik kwam, ik zag, ik overwon

Gepubliceerd op zondag
‘Ik was bang dat het eng zou zijn, maar het was helemaal niet eng.’
Met deze woorden sloot een van de deelnemers de workshop Verlaat Verdriet van 4, 5 en 6 juni 2020 gisteren af.

Dankbaar voel ik me voor weer een mooie en intense workshop. Een workshop waarin angst zichtbaar plaats maakte voor vertrouwen. Met bewondering voor van de toewijding van de Verlaat Verdriet-ers die de moed op hebben gebracht zich aan te melden voor workshop. Naar de workshop te komen. Te blijven. En te delen, en te leren van elkaar.

Julius Caesar

Een wereldberoemd citaat van een wereldberoemde Verlaat Verdriet-er schiet me te binnen. Julius Caesar (100 v Chr – 44 v Chr, 15 jaar toen hij zijn vader verloor) ‘Ik kwam, ik zag, ik overwon.’

Workshop Verlaat Verdriet

Lees wat de workshop Verlaat Verdriet ook voor jou kan betekeken.

De herschepping van het ik

Gepubliceerd op woensdag

‘Is het niet eens tijd voor een aanbod BeeldTaal op de Veluwe?’ zo vroeg ik me vorige  week af.
BeeldTaal in Italië: is er.
BeeldTaal op Terschelling: is er.

Maar dichter bij huis? Gewoon in Nunspeet?
Logisch. Natuurlijk. Gewoon. Doen.

Beeldmateriaal

Ik ging op zoek naar illustratief beeldmateriaal. Lang hoefde ik niet te zoeken. Ik kwam terecht op de site van Nunspeetse kunstenares Ingrid Slaa. En vond meteen wat ik zocht. Vanochtend heb ik een mooi gesprek gehad met Ingrid over de vraag of ik haar werk als beeldmateriaal mag gaan gebruiken. En dat mag!

ReCreëren

Met ingang van september 2020 kun je met ReCreëren in Nunspeet werken met BeeldTaal. Schrijven. Met begeleiding van Verlaat Verdriet-deskundige Titia Liese. Binnenkort op de site meer informatie over ReCreëren.

De herschepping van het ik

Ter inspiratie alvast een citaat uit het boek van Maxine Harris: Een verlies voor altijd: De herschepping van het ik.

Stel, u krijgt de taak een voorwerp dat in scherven ligt weer in elkaar te zetten.
Geen moeilijke taak als je weet hoe een voorwerp er uit moet zien. Maar als je geen idee hebt of je met de scherven van een vaas, een schedel of een stuk speelgoed te maken hebt, heb je ook geen idee waar je moet beginnen. Misschien krijg je iets in elkaar geknutseld, maar het kan iets heel anders zijn dan het origineel.

Kinderen rapen de scherven op van hun leven nadat het door de vroege dood van een ouder aan stukken is geslagen en proberen een zinvol geheel te reconstrueren. Ofschoon ze daarmee niet op dezelfde wijze een IK vormen als wanneer de dood niet tussenbeide was gekomen kunnen ze erin slagen een persoonlijkheid op te bouwen die in staat is de uitdagingen van het volwassen leven aan te gaan.

Maar ook kan het zijn dat het IK dat ontstaat na het vroege verlies van een ouder te breekbaar en te instabiel is om de eisen van het opgroeien te doorstaan. Dan kan het nodig zijn voor het individu om het IK als volwassen persoon te herscheppen.

Veel van de verhalen die ik hoorde getuigden van deze reconstructies. In elk geval was het reconstructieproces zo uniek en zo persoonlijk dat het moeilijk te generaliseren is. Maar al die verhalen hielden een strijd in waar een monumentale wil, energie en geesteskracht bij te pas kwamen. Het individu bracht letterlijk een nieuw Ik voort: deels gecreëerd uit noodzaak, deels doordat de kans zich voor deed en deels uit vastberadenheid en de wil om te overleven. Elk van die verhalen vertegenwoordigt een triomf van de menselijke geest.

Maxine Harris: Een verlies voor altijd