Ik kan altijd een lichtje maken

Gepubliceerd op dinsdag

Ik kan altijd een lichtje maken.

Wintertijd. Ze hangen weer: de lichtjes.

Depressie

Lang geleden, in een tijd van langdurige depressie, besloot ik in de wintertijd een trosje lichtjes voor mijn raam te hangen. Ik zag in een najaar zo’n trosje kerstboomlichtjes hangen voor een raam. Dat inspireerde me. ‘Zo kan je elke dag je eigen lichtje aansteken’ ging door me heen.

Lichtjes

Zo gedacht, zo gedaan. Ook ik hing een trosje kerstboomlichtjes voor m’n raam. Elke dag dat het langdurig somber en donker was deed ik ze aan. Het verbond me elke keer weer met het gevoel: ‘Ik kan elke dag m’n eigen licht maken’. 

Licht maken

Nog altijd hang ik als de wintertijd ingaat de lichtjes op. Elk jaar blijven de lichtjes hangen ze tot de zomertijd weer ingaat. Als ik me niet lekker voel en vooral op dagen van regen, somberheid en donkerte maak ik licht.
‘Ik kan altijd een lichtje maken.’

Gat in je ziel

‘Licht maken’ is een blog uit de verzameling blogs in het boek Gat in je ziel (bladzijde 62).
Boek bestellen: www.gatinjeziel.nl
Prijs: € 10,-

BeeldTaal Speciaal delen tijdens de nieuwe lock-down

Gepubliceerd op maandag

Je kunt door de nieuwe lock-down (weer) niet naar je werk. Bivakkeert voornamelijk thuis. Bent veel in je eentje. Het gewone, dagelijkse leven staat zo goed als stil. Je hebt tijd. Tijd om stil te staan bij jezelf. Om je – weer eens – te realiseren dat je deze tijd zou kunnen gebruiken om je – nog eens – bezig te houden met je Verlaat Verdriet. Je – nog eens – bezig te houden met thema’s in je leven waarvan je je bewust bent dat ze te maken hebben met het vroege verlies van je ouder(s). Of waarvan je je niet bewust bent, terwijl ze wel degelijk ‘ondergronds’ bij je spelen.
Je wilt wel. Maar wat kun je doen? En hoe?

Verlichting

BeeldTaal helpt je thema’s te onderscheiden in de warboel die je vaak van binnen kunt ervaren. Om woorden te leren geven aan gevoelens. Gevoelens te uiten. Je helderheid te verschaffen. Inzicht.
BeeldTaal Speciaal biedt je verlichting. Veilig. Bij je thuis.

Gratis abonneren op beeldtaal speciaal 2020-2021

Je kunt je, voor de komende weken – tussen 15 december 2020 en 19 januari 2021 – (evenals in het voorjaar van 2020) gratis abonneren op (5) afleveringen van BeeldTaal Speciaal, vanaf nu dus op BeeldTaal Speciaal 2020-2021.

Praktische informatie

De roos van Jericho en Verlaat Verdriet-ers

Gepubliceerd op zondag
Beantwoorden

Ken je de roos van Jericho?
De roos van Jericho komt uit de woestijn en is een plantje dat heel lang zonder water kan. Als het plantje lang zonder water is geweest vouwt het zich helemaal samen. De wind laat het plantje dan door de woestijn rollen. Totdat het weer op water stuit. Dan vouwt het plantje zich helemaal open. Wordt weer groen. Totdat …….. enzovoort. Enzovoort. Enzovoort.

Symbool

Voor mij is de Roos van Jericho altijd zo’n bijzonder symbool geweest voor Verlaat Verdriet en Verlaat Verdriet-ers. Zelf heb ik het jarenlang van tijd tot tijd tevoorschijn gehaald. Water gegeven. Tot het plantje zich weer openvouwde. Groen werd. En zich weer sloot als het water op was.

Proces

Zo heb ik me vaak gevoeld in mijn eigen verlate rouw-proces. Weer helemaal opgerold als ik een tijd lang geen aandacht had besteed aan mijzelf. Aan de Verlaat Verdriet-thema’s die zorg nodig hadden. Aandacht. Liefde. Voeding.
Dan had ik me weer opgesloten. Was weer helemaal dicht gegaan. Opgesloten in mijzelf.

Vooral in deze tijd van het jaar zijn ze weer te koop. Wie weet: ook een mooi symbool voor jou?
Om je eraan te herinneren dat een verlaat rouw-proces zorg nodig heeft. Aandacht. Liefde. Voeding.

Wordt vervolgd

Je zult het zien.
Wordt vervolgd.

Vals en echt

Overigens, voor de volledigheid. De Roos van Jericho die je op de bijgevoegde foto ziet is waarschijnlijk een ‘valse’ Roos van Jericho. De echte Roos van Jericho is een vergelijkbaar plantje. Wil je meer weten over echt en vals van de Roos van Jericho? Lees dan meer over de Roos van Jericho.
Mij gaat het niet om de plantkunde, maar om het symbool.

Lijst van uitgesloten Verlaat Verdriet-ers

Gepubliceerd op zaterdag

Je kent het vast.
Soms kan iets aan je knagen.
En het blijft maar knagen.
En knagen.

Bij mij gebeurt dat deze dagen in verband met het wetenschappelijk onderzoek Veerkracht na verlies aan de Universiteit van Leiden.
Onderzoek wordt gedaan naar jong ouderverlies en de gevolgen die dat wel of niet heeft voor volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren.

Mensen die een dergelijk verlies hebben geleden worden uitgenodigd middels een vragenlijst aan het onderzoek deel te nemen.

Uitsluiting

Uitgesloten voor dit onderzoek worden mensen die

  1. vier jaar of jonger waren;
  2. ouder waren dan 18 jaar;
  3. beide ouders hebben verloren;
  4. nu ouder zijn dan 45 jaar.

Keuzen

Afgezien van het feit dat ik het een en ander zou kunnen zeggen over de inhoud van de keuzen is er nog een voorbeeld van wat voor mijn gevoel toch wel een beetje illustratief zou kunnen zijn voor de selectie-keuzen die zijn gemaakt. Ik weet het niet, ik heb nooit wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar ik werk wel al ruim 25 jaar met mensen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden.

Lijstje

Vanavond heb ik een lijstje gemaakt van alle deelnemers aan de workshops Verlaat Verdriet van september tot en met december 2020, en van de jaartraining De kunst van het verbinden 2019-2020.
Allemaal mensen dus die in hun jeugd een ouder – of hun beide ouders – hebben verloren door overlijden.
Ruimschoots meer dan de helft van deze Verlaat Verdriet-ers wordt uitgesloten in dit onderzoek.

Workshops

Vrouw         1960           8 jaar verlies moeder               uitgesloten
Vrouw         1976           7 jaar, verlies vader
Man            1967           11 jaar, verlies moeder            uitgesloten
Vrouw         1973           12 jaar, verlies moeder            uitgesloten
Vrouw         1980           10 jaar, verlies moeder
Vrouw         1980           9 jaar, verlies moeder
Man            1991           10 jaar, verlies vader
Vrouw         1977           10 jaar, verlies vader /17 jaar verlies moeder          uitgesloten
Vrouw         1994           10 jaar, verlies vader/18 jaar, verlies moeder           uitgesloten
Vrouw         1993           10 jaar, verlies moeder
Vrouw         1991           13 jaar, verlies vader
Vrouw         1969           7 jaar, verlies moeder             uitgesloten

Jaartraining De kunst van het verbinden

Vrouw        1977           6 jaar, verlies moeder
Vrouw        1965           10 jaar, verlies vader               uitgesloten
Vrouw        1980           16 jaar, verlies vader
Vrouw,        1965           5 jaar, verlies moeder             uitgesloten
Vrouw         1965           -1 jaar, verlies vader               uitgesloten
Vrouw         1977           2 jaar, verlies moeder             uitgesloten
Man            1974          13 jaar, verlies vader               uitgesloten
Vrouw         1958          14 jaar, verlies moeder            uitgesloten

Onderzoek

Veerkracht na verlies
Onderzoek Universiteit Leiden 2020

Tekst

Bovenstaande tekst is genoteerd door Titia Liese

Zie je wel, ik ben niet gek!

Gepubliceerd op vrijdag

Je worstelt met de gevolgen van het vroege verlies van je ouder(s). Kunt er geen woorden aan geven. Zodra je in de buurt lijkt te komen van gevoelens over het verlies van je ouder(s) sla je dicht. Krijgt watten in je hoofd. Je hebt geen woorden waarmee je kunt zeggen wat er met je aan de hand is. Laat staan dat je onder woorden kunt brengen wat er op dat moment met je gebeurt. Waardoor je nog meer dichtslaat.

Ik ben toch niet gek!

Gisteren, tijdens de Terugkomdag van de Verlaat Verdriet-workshop van afgelopen oktober was het onvermogen om te delen met mensen door wie je je niet begrepen voelt weer zo aanwezig.
En dan het bijzondere. Het wonderbaarlijke. Met ervaringsgenoten kun je delen. Kun je zeggen wat je voelt. Kun je zomaar woorden geven aan ervaringen uit het verleden. Ervaringen van nu die te maken hebben met het vroege verlies van je ouder(s). Praat je honderduit. Je wordt begrepen. Hoeft niets uit te leggen.
Ik ben toch niet gek!

De website

‘Wat een FEEST om jouw website te lezen. Ineens las ik over mezelf. Heb ik het gevoel dat ik erover kan praten. Met mensen zoals ik. Mensen die me begrijpen.
Zie je wel, ik ben niet gek!’

Het geheim van heling

Ik realiseer het me telkens weer. JA – er zijn (natuurlijk) (grote) verschillen tussen Verlaat Verdriet-ers. Ieder heeft een eigen levensverhaal. Eigen ervaringen.
Maar onder die verschillen zijn we allemaal mens. Of we nou man zijn of vrouw. Waar we ook vandaan komen.
Het geheim van heling zit in de overeenkomsten. Delen is helen!

Innerlijke eenzaamheid en leegte

Gepubliceerd op dinsdag

De pijn van innerlijke eenzaamheid en leegte. Met wie kun je het delen? Wie begrijpt wat je bedoelt? Kan iemand die de ervaring van onomkeerbaar verlies van je ouder(s) in je jeugd niet kent het begrijpen? Begrijpen wat je bedoelt? Is niet juist dat het kenmerk van die innerlijke eenzaamheid? Van die leegte? Dat je het niet kunt delen? Dat je je niet begrepen voelt? Dat niet Verlaat Verdriet-ers je niet begrijpen? Waardoor die gevoelens van eenzaamheid en leegte nog groter worden?

Remi-gevoel

Altijd weer ben ik me ervan bewust dat innerlijke eenzaamheid en leegte hoofdthema’s zijn van Verlaat Verdriet. Van Verlaat Verdriet-ers. Het is niet zo dat Verlaat Verdriet-ers geen contacten hebben met andere mensen. Het is ook niet zo dat Verlaat Verdriet-ers geïsoleerd leven. Op zolderkamertjes. Of in kelders. Zo is het niet. Maar ook in hun eigen gezin kunnen Verlaat Verdriet-ers zich totaal eenzaam voelen. Met hun eigen partner. Met hun eigen kinderen. (En schamen zich daar vaak heel erg voor. Wat hun gevoelens van eenzaamheid en leegte weer versterkt). ‘Ik zit weer in m’n Remi-gevoel’ zo verwoordde een dochter die haar moeder op 4-jarige leeftijd verloor het lang geleden.

Delen

‘De eerste de beste sjamaan wist 20.000 jaar geleden meer van verlies en heling dan welke hooggeleerde, hooggeprezen (rouw)wetenschapper vandaag de dag dan ook’ denk ik vaak. ‘En dan hoefde je niet eens een hele goeie sjamaan te hebben.’
Is het de prijs die we betalen in onze ver-doorgevoerde geïndividualiseerde samenleving? Ik stel mezelf vaak die vraag. En weet het antwoord niet.
Wat ik wel weet is de helende kracht van delen met ervaringsgenoten. Je kent elkaars pijn. Elkaars gevoelens van eenzaamheid. Van leegte. Je spreekt elkaars taal. Zoals in de workshops Verlaat Verdriet en Dubbel Ouderverlies waarin saamhorigheid is. Dan komt er ruimte om verandering te ervaren. Ruimte voor heling. Voor schoonheid.

Verlaat Verdriet – praktijk en theorie verbinden

Gepubliceerd op zondag

Workshop Dubbel Ouderverlies

‘Wetenschappers zouden eens een workshop mee moeten maken’. Samen met Albertine Richaerts sta ik even in de keuken te praten tijdens de workshop Dubbel Ouderverlies. Opnieuw een prachtige workshop waarin Verlaat Verdriet-thema’s hun plek krijgen. Bekende thema’s. Minder bekende thema’s. Onbekende thema’s. Ook thema’s die eigenlijk altijd verborgen blijven krijgen in deze workshop hun plek.

NEE! We weten het zeker! Wetenschappelijk onderzoekers krijgen geen toegang tot onze workshops.

Wetenschappelijk onderzoek

Een van de deelnemers aan de workshop (nu ± 25 jaar) vertelt. ‘Ik las over een wetenschappelijk onderzoek naar de connectie tussen jong ouderverlies en relaties in de volwassenheid. Ik werd meteen enthousiast. Relaties zijn een groot thema voor mij. Daarom meldde ik mij meteen aan voor dit onderzoek. Daar wilde ik graag mijn bijdrage aan leveren. Ik had al een heleboel vragen beantwoord toen ik ineens niet verder kon. Ik verloor namelijk mijn beide ouders. Dat betekende dat ik een vraag niet kon beantwoorden. En dat ik dus niet verder kon.
Eigenlijk werd ik best wel boos. Verontwaardigd. Wilde reageren met feedback. Uiteindelijk heb ik mijn schouders maar opgehaald. Heb het laten gaan. Maar het zit me nog steeds niet lekker. Wat een gemiste kans.’

Praktijk en theorie verbinden

Zelf hoor en lees ik in de afgelopen week de reacties van Verlaat Verdriet-ers op het onderzoek Veerkracht na verlies
Reacties van Verlaat Verdriet-ers die graag hun bijdrage geleverd hadden aan meer begrip voor jong ouderverlies. Begrip met het doel ‘kinderen beter te helpen bij het verwerken van het verlies van hun ouder (sic!). Die worden uitgesloten van dit onderzoek. Omdat ze jonger waren dan 4 jaar toen ze hun ouder verloren. Of omdat ze nu ouder zijn dan 45 jaar. Of omdat ze hun beide ouders verloren.

Er zijn vast goede manieren om ervaringen uit de praktijk te verbinden met wetenschappelijke theorieën.
Niet meer: over ons, zonder ons.
Maar: met ons. Dus ook bij de voorbereidingen van een onderzoek!
(Dat lijkt me overigens ook meer gepast in onze tijd.)

PS

Denk er ook aan dat genoemde onderzoeken als ze ‘wetenschappelijk zijn goedgekeurd’ op hun beurt weer bronnen zullen zijn voor wetenschappelijk onderzoek.
Zie je het voor je?

Wetenschappelijk onderzoek – een nieuwe kans?

Gepubliceerd op woensdag

Vorige week stuurde een mede-Verlaat Verdriet-er me een link in verband met een onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies dat wordt uitgevoerd aan de Universiteit van Leiden.
Het onderzoek loopt al.
Je kunt je ervoor aanmelden (even gaat de uitspraak van een (rouw)wetenschapper door mijn hoofd toen ik, lang geleden, aandrong op wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies. ‘Mensen die via jou komen vormen een geselecteerde groep. Niet bruikbaar dus voor een onderzoek).

Een nieuwe kans?

Hé, dacht ik – wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van jong ouderverlies! Een nieuwe kans? Eindelijk ‘iemand’ die belastinggeld gebruikt om echt te onderzoeken waar jong ouderverlies over gaat? Wetenschappelijk onderbouwde kennis ontwikkelt waar ook volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden van kunnen profiteren? Dat zou toch mooi zijn!

Veerkracht na verlies

Ik klik de link open.
En dan begint het.
Veerkracht na verlies luidt de titel van dit onderzoek. Het lijkt me de titel van een scriptie van een MBO-student (sorry MBO-student) begeleid door een MBO-docent die even geen tijd had om op te letten (sorry MBO-docent).

Veerkracht? Verkracht zal je bedoelen – schiet ook door m’n hoofd. (Gat in je ziel – bladzijde 131: Zelfdoding door een ouder)

Verlies (?)
Hoeveel verlies/verliezen lijdt een kind dat een ouder verliest door overlijden? Geborgenheid. Veiligheid. Continuïteit. Vertrouwen. Om slechts een paar verliezen te noemen.
Parallelle transities. De overgebleven ouder. Je plek in het gezin. De woonomgeving. De school. Status. Om een paar ingrijpende transities te noemen.

Gevolgen

…………… Ook gaat het onderzoek over de vraag waarom sommige mensen nauwelijks of geen negatieve gevolgen ervaren na het meemaken van het overlijden van een ouder (sorry – het staat er echt) terwijl anderen er wel last van kunnen hebben (sorry – dat staat er ook echt). 

Deelnemen

Deelname aan het onderzoek kan voor volwassenen die een ouder verloren tussen 4 en 18 jaar. (4 jaar – sorry, het staat er echt).
Als je behoefte voelt: meld je aan (hoewel je mogelijk niet bruikbaar bent als je je aanmeldt via het lezen van mijn blog of mijn bericht op Facebook. (Geintje…)
Maar misschien biedt dit onderzoek toch een nieuwe kans.

Aanmelden

Aanmelden kan via https://www.veerkrachtnaverlies.nl/
Je kan er een cadeautje mee winnen!

Nieuws over Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats

Gepubliceerd op dinsdag
Beantwoorden

‘We willen graag een forum. Een veilig forum waar we kunnen delen met elkaar. Met andere Verlaat Verdriet-ers.’
De deelnemers aan de Verlaat Verdriet-workshop van afgelopen week zijn het roerend met elkaar eens. En ik ook.

Alleen: ik voel me wel een beetje ongemakkelijk. Want JA, dat besloten forum is er. Namelijk in mijn website www.verlaatverdriet.nu  Dat forum is er al lang. Maar op het moment – en eigenlijk al langer – niet bereikbaar.

Delen is helen

Ik weet het als geen ander. Delen is helen. Precies dat is de reden waarom ik in de loop van mijn vele jaren Verlaat Verdriet-werk beheerder ben geweest van tenminste 4  besloten forums voor Verlaat Verdriet-ers. Met veel plezier. Tot voor kort.

Forum

Een forum als het Verlaat Verdriet-forum werkt alleen als je er als beheerder echt tijd en aandacht in steekt. En precies aan tijd en aandacht ontbreekt het mij. Er ligt teveel op m’n bordje. Het forum valt er altijd af. En altijd voel ik weer het schuldgevoel daarover. Want JA: als geen ander weet ik dat delen helen is.

Nieuw leven

Ik beloof de deelnemers aan de workshop, maar ook jou als lezer: ik zal er alles aan doen wat binnen mijn mogelijkheden ligt om forum Ontmoetingsplaats nieuw leven in te blazen. Heb nog even geduld met me.

Verlaat Verdriet en wetenschappelijk onderzoek

Gepubliceerd op maandag

‘Er zou wetenschappelijk onderzoek gedaan moeten worden naar ‘ons’. Ik hoor het vaak. Met ‘ons’ wordt dan Verlaat Verdriet-ers bedoeld. Er zou dus wetenschappelijk onderzoek moeten worden gedaan naar jong ouderverlies en de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.

Altijd weer heb ik dan mijn – grote – twijfels. Wat schieten Verlaat Verdriet-ers ermee op? Voelen we ons pas serieus genomen als er ‘wetenschappelijk onderzoek’ naar ons wordt gedaan?

Blog

Een aantal jaren geleden schreef ik er een blog over. Dit blog hebben we opgenomen in ons boek ‘Gat in je ziel‘. Ik geef het blog graag nogmaals in z’n geheel aan je door.

Wetenschappelijk onderzoek

‘Langdurig wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de meeste volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden daar later geen last van hebben.’ Aan het woord een wetenschappelijk onderzoeker met een lange staat van dienst op het gebied van verlies en rouw. 

Verbijsterd

Ik hoor hem verbijsterd aan. Meent hij wat hij zegt? Denkt hij zelf dat dit waar is?
Zijn wij dan toch gek? Sukkels die het niet goed hebben gedaan? Al die honderden Verlaat Verdriet-ers die ik in de loop van de jaren heb gesproken, met wie ik heb gewerkt, zijn dat echt allemaal klunzen die de aanleg hebben kluns te zijn en dus levenslang kluns te blijven? 

Diagnoses

‘Mensen die jong een ouder hebben verloren maken niet opvallend vaker gebruik van hulpverlening dan andere volwassenen.’ komt uit deze onderzoeken naar voren.
Zou iemand al bedacht hebben dat ‘geen hulp zoeken’ een kenmerk is van Verlaat Verdriet-ers?
Dat Verlaat Verdriet-ers reguliere hulp liever uit de weg gaan omdat ze daar diagnoses krijgen als ADD, ADHD, autisme, borderline, dysthyme stoornis, bipolaire stoornis en wat mogelijk allemaal nog meer? Met bijbehorende behandelplannen, inclusief medicatie? In plaats van hulpverleners die zeggen: ‘Jong ouderverlies? Aha. Ik begrijp je probleem. Daar kunnen we mee aan het werk!’

Cynisch

De uitspraak houdt me maandenlang bezig. Wat is hier aan de hand? Waarom zijn mijn bevindingen totaal anders dan die uit wetenschappelijk onderzoek?
Tot ik vanochtend wakker werd en het tot me doordrong.
Als Verlaat Verdriet-ers ergens behoefte aan hebben, dan is het zich gezien en gehoord te voelen.

Zou het kunnen zijn dat het pure feit dat deze mensen dertig jaar lang zijn gevolgd ervoor heeft gezorgd dat ze niet opvallend vaker gebruik maken van hulpverlening? Dat ze zich al die jaren gezien en gehoord hebben gevoeld? Dat hun ervaringen belangrijk genoeg waren voor de wetenschap? Dat ze (mee) telden?

Zou het zo cynisch kunnen zijn? Met het gevolg dat erkenning, en dus kennis, van de gevolgen van jong ouderverlies binnen de reguliere hulpverlening te vaak ontoereikend is? Of zelf helemaal ontbreekt? Kan het echt zo cynisch zijn?

Oplossen

Dulden we dit nog langer?
Willen we echt nog langer zo behandeld worden?
Wat doen wij daar dan aan?
Hoe lossen wij, Verlaat Verdriet-ers, dit op?

Boek bestellen

Prijs: € 10,-
Gat in je ziel