• | | | | | | | | | | | | |

    Bloeien

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Het ogenblik kwam
    dat het pijnlijker werd
    om in de knop opgesloten te blijven
    dan het risico te nemen en tot bloei te komen.

    Anaïs Nin, 1903-1977

    Op 1 januari j.l. schreef ik de blog Vertrouwen, gisteren de blog Achterkant, over de innerlijke eenzaamheid van Verlaat Verdriet-ers.
    Met de uitnodiging aan Verlaat Verdriet-ers om in beweging te komen.
    Je te verbinden.
    En de uitnodiging om naar symposium ZEER te komen, op 13 mei 2017. Symposium ZEER, waar je mede-Verlaat Verdriet-ers ontmoet.
    Waar je kunt delen.
    Een uitnodiging tot bloei
    Tot bloeien.
    Ook aan jou.
    Ook voor jou.  

    Tekst

    Naar aanleiding van deze twee blog’s dacht ik aan de tekst van Anaïs Nin, en aan het gedicht dat Jolanda schreef in 2014.
    Dit gedicht van Jolanda mocht ik opnemen in Gids voor Verlaat Verdriet.
    Graag deel ik het ook hier, via het web.
    Met jou.
    Met jullie.

    Geen Kwetsbaarheid zonder Vertrouwen

    Kwetsbaarheid is met vertrouwen zeggen:
    “Ik wijs je de weg, als je maar bij me blijft…”

    Kwetsbaarheid vergt moed om jezelf te laten zien
    Kwetsbaarheid is de controle los durven laten
    Kwetsbaarheid is dat durven voelen wat er is
    Kwetsbaarheid is je beschadigingen erkennen

    Kwetsbaarheid is de ander toelaten in je veilige schild
    Kwetsbaarheid is durven zeggen; “ ik kan het niet alleen”
    Kwetsbaarheid is durven zeggen; “ ik heb je nodig”
    Kwetsbaarheid is leren vertrouwen in jezelf

    Kwetsbaarheid is kunnen zeggen: ”Ik ben bang je kwijt te raken”
    Kwetsbaarheid is te durven vertrouwen in de ander
    Kwetsbaarheid is de binding durven toelaten
    Kwetsbaarheid is de angst durven aangaan de ander te kunnen verliezen

    Kwetsbaarheid maakt je niet zwak maar laat zien hoe sterk je bent.
    Kwetsbaarheid is zeggen; “Ik wil van je leren”
    Kwetsbaarheid is helen
    Kwetsbaarheid is nodig om te kunnen groeien

    Vertrouwen betekent dat loslaten wat je liever goed vast houdt
    Vertrouwen is de voeding, het water en het licht.
    Vertrouwen is de kwetsbaarheid in al zijn eenvoud kunnen zien
    Vertrouwen is weten dat het goed komt

    Vertrouwen is blijven ook al is het moeilijk
    Vertrouwen is geloven in jezelf en de ander
    Vertrouwen is er zijn, zonder oordeel
    Vertrouwen is zeggen; “Ik ben de veilige haven, ik ben er voor jou ”
    Vertrouwen is zeggen:  “Je mag zijn zoals je bent”

    Door vertrouwen opent de roos zich naar het zonlicht
    Geen kwetsbaarheid zonder vertrouwen
    Geen vertrouwen zonder kwetsbaarheid
    Ik ben de kwetsbaarheid Jij het vertrouwen.

    In vertrouwen kan ik zeggen:
    “Je bent de moeite waard om te blijven zien.”

     Jolanda, voorjaar 2014

    Jolanda Blokhuis

    Jolanda schreef, samen met collega-studenten, inmiddels al heel wat jaren geleden de scriptie Te klein voor groot verdriet.
    Jolanda verloor haar moeder toen ze 1,5 jaar was.

  • | | | | | | | | | | | | | |

    Achterkant

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Je leest het vaak: rouw is de achterkant van liefde.
    Of, zoals afgelopen week, naar aanleiding van het NPO-programma Kijken in de ziel – Rouw is de omgekeerde vorm van verliefdheid.
    Een heel beperkte opvatting van rouw, in mijn optiek.
    Want wat als niet liefde maar boosheid, verdriet en woede je verbonden heeft met de persoon die er niet meer is?

    Niet omzien in wrok

    Rouw dus na het verlies van iemand
    die jou niet heeft gegeven wat je nodig had,
    die jou heeft afgewezen,
    die jou heeft miskend,
    die jou heeft gebruikt,
    die jou heeft misbruikt,
    die jou heeft verraden.
    Rouw die vele malen groter, pijnlijker en ingewikkelder kan zijn dan rouw na het verlies van een geliefd iemand.
    Wil je niet je leven spenderen aan wrok, dan is het belangrijk dat je in beweging komt!

    Volwassen-perspectief

    Rouw als achterkant van liefde is ook rouw gezien vanuit het perspectief van de volwassene.
    Maar hoe zit dat met het kindperspectief?

    Kind-perspectief

    In de workshops Verlaat Verdriet laat ik het altijd zien: het kindperspectief.
    De loyaliteit van kinderen naar de ouder(s).
    Geen enkele verbinding tussen levende wezens is zo sterk als de loyaliteit van kinderen naar hun ouder(s).
    Die gevoelens van loyaliteit stoppen niet na het onomkeerbare verlies van de ouder (ruptuur!).
    Alleen de ontvanger is er niet meer.

    De achterkant van loyaliteit

    Wel een achterkant dus.
    De achterkant van loyaliteit.

    De achterkant van loyaliteit is leegte.
    De achterkant van loyaliteit is eenzaamheid.
    Innerlijke eenzaamheid.

    Innerlijke eenzaamheid

    Innerlijke eenzaamheid: één van de grootste Verlaat Verdriet-thema’s die ik ken.
    Een thema met een enorme impact op het hele leven van Verlaat Verdriet-ers.
    Een thema dat nog veel te vaak niet gezien, laat staan erkend wordt (‘Er zijn zoveel mensen eenzaam in Nederland Titia. Het is het thema van onze tijd. Dat weet je toch zelf ook wel?‘ kreeg ik laatst weer eens te horen. Deze keer van iemand die geacht wordt heel erg veel te weten van verlies en rouw).

    Verlate rouw

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Betreft deze innerlijke eenzaamheid ook jou?
    Dan is het belangrijk dat ook jij in beweging komt.
    Tegen jou wil ik de woorden zeggen van Clarissa Pinkola Estés uit haar boek De ontembare vrouw:

    Het vinden van de eigen psychische familie geeft een mens levenskracht en het gevoel ergens bij te horen.

    Symposium ZEER

    Symposium ZEER op 13 mei 2017 biedt jou de gelegenheid
    ervaringsgenoten te ontmoeten,
    je te verbinden met mensen die, net als jij, weten hoe het voelt,
    met hen te delen wat met andere mensen vaak zo moeilijk te delen is,
    om nieuwe moed en kracht op te doen.

    Je bent van harte welkom op 13 mei 2017! 

  • | | | | | | | | | |

    Vertrouwen

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Eén januari 2017.
    Een nieuw jaar.

    Een nieuw jaar dat opnieuw je vermogen om te vertrouwen zal testen.
    Vertrouwen in jezelf.
    Vertrouwen in andere mensen.
    Vertrouwen in het leven.
    Vertrouwen in de toekomst. 

    Kun je ooit nog vertrouwen?

    Kun je ooit nog vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan?
    Jaren geleden was dat de titel van een themadag die ik indertijd aanbood.
    Kun je ooit nog vertrouwen dat de dingen ook goed kunnen gaan, als je zo jong hebt meegemaakt dat de dingen niet goed gingen? Definitief niet goed gingen?

    Vertrouwen

    Vertrouwen: een lastig thema voor veel Verlaat Verdriet-ers.
    Als gevolg van de ruptuur van het onomkeerbare verlies zijn veel Verlaat Verdriet-ers hun basisvertrouwen kwijtgeraakt.
    Hun basisvertrouwen in zichzelf.
    Hun basisvertrouwen in andere mensen.
    Hun basisvertrouwen in het leven.

    Wantrouwen

    Controle kwam in de plaats van vertrouwen.
    Soms zo groot dat het idee kan onstaan dat je wantrouwend bent.
    Maar ben je dat ook?

    Mistrouwen

    Eigenlijk kennen we in het Nederlands het woord mistrouwen niet. Ik zou dat woord graag in willen voeren.
    De meeste Verlaat Verdriet-ers zijn niet a priori wantrouwend.
    Ze missen vertrouwen.
    Ze mistrouwen.

    Alternerend proces

    Een verlaat rouwproces is een sterk alternerend proces. Als de slinger van een klok word je in dit proces heen en weer geslingerd tussen uitersten.
    Tussen vreugde en verdriet.
    Tussen liefde en onverschilligheid.
    Tussen boosheid en opluchting.
    Tussen liefde en angst.
    Tussen eenzaamheid en verbondenheid.
    Tussen vertrouwen en wantrouwen.
    Tussen vertrouwen en twijfel.
    Tussen vertrouwen en scepsis.

    2017

    Ik wens je voor 2017 veel vertrouwen toe.
    Vertrouwen in mensen.
    Vertrouwen in het leven.
    Vertrouwen in de toekomst.

    En vooral: vertrouwen in jezelf!

  • | | | | | | | | | |

    Ouderen en Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

    Verlaat

    ‘Mevrouw, ik zou zo graag eens met u willen praten.’
    In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet    -werk werd ik gebeld door een mevrouw. ‘Ik woon naast u. In het bejaardenhuis’ vertelde ze me erbij.

    Uit wat ze vertelde kon ik opmaken: dit is de moeder van Jan.
    ‘Je zou eens met m’n moeder moeten praten’ zei Jan me eens, toen hij hoorde van mijn werk. ‘Mijn moeder is 94. Ze was 14 toen haar moeder overleed. Ze praat er nooit over, maar ik weet dat dat verlies nog altijd een grote rol speelt in haar leven.’

    Verdriet

    ‘Ik kom naar u toe’ zei ik tegen haar. ‘Meteen. Nu.’
    Zo gezegd, zo gedaan.
    Mijn kennis van Verlaat Verdriet was op dat moment nog lang niet zo ontwikkeld als dat nu is.
    Wat heb ik veel van haar geleerd in die ene ontmoeting met deze dochter zonder moeder.
    Gehuild heeft deze vrouw.
    Gehuild, alsof haar moeder gisteren was overleden.

    ‘Wat ben ik blij, dat ik dit eindelijk eens kan vertellen tegen iemand die begrijpt wat ik vertel.’
    Die dat verlies betekenis kan geven.
    Die erkent wat ik vertel.
    ‘We moesten door.
    En dat heb ik altijd gedaan.’

    Ouderenzorg

    Gisteren ontving ik een mail die me herinnerde aan de moeder van Jan.
    Wat een prachtige site!
    Ik kwam hier per toeval terecht maar werd o.a direct geraakt door de gedichtjes van Elly.
    Ik werk in de ouderenzorg en zo weet ik inmiddels dat elke leeftijd zijn eigen proces heeft. Veel ouderen, waar ik kom ( thuis of in een instelling) kunnen hun (verdrietige) herinneringen niet loslaten / verwerken. In hun hoofd blijven ze alles keer op keer herbeleven.
    Het is zo belangrijk voor hun zielsproces om hun verleden te kunnen verwerken en los te laten.
    Helaas is er voor deze ouderen nog niet heel veel aanbod.
    Ook vindt deze generatie ouderen het “not done” om hier hulp voor te zoeken.
    Of ze weten zelfs niet dat hier wel mogelijkheden voor zijn.

    Kun jij mij misschien helpen met tips en adviezen om deze ouderen wat handvatten aan te reiken?

    Aandacht

    We gaan er werk van maken in 2017!